۲ بهمن ۱۳۹۷ مصادف با   15 جمادی الاول 1440

[در مورد] پیمان‌های فردی و اجتماعی، وفای به این عهد‌ها بکنید؛ که البتّه مهم‌ترینش پیمان‌های اجتماعی است؛ این قراردادهای اجتماعی، این حقوق شهروندی [است]. خب این چیزهایی که حالا امروز فرنگی‌ها یاد گرفته‌اند می‌گویند «حقوق شهروندی»، ماها هم از اینها میخواهیم یاد بگیریم! حرف‌هایی که در روایات ما و در قرآن ما هست، حالا ما داریم از غربی‌ها این‌ها را [یاد می‌گیریم]! خب اینجا دارد می‌گوید «اَوفاکُم بِالعَهد»؛ «عهد» یعنی قرارداد، آن چیزی که بین شما و بین دیگران قرارداد بسته [شده]. شما وقتی در یک محیط با هم زندگی می‌کنید، یک قراردادی با هم بسته‌اید دیگر؛ مثل این است که در یک آپارتمانی ده خانواده زندگی می‌کنند؛ این‌ها ولو هیچ کاغذی هم امضا نکرده‌اند، [امّا] یک معاهداتی در مقابل هم دارند؛ این چیز قهری است دیگر؛ [مثلاً] تو سر و صدا نکن که در خانه‌ی او بچّه‌اش از خواب بیدار نشود، او هم سر و صدا نکند که بچّه‌ی تو از خواب بیدار نشود؛ این قرارداد روشنی است دیگر؛ حقوق شهروندی یعنی این‌ها.۹۷/۰۹/۰۳

آخرین ویرایش در ۱۶ دی ۱۳۹۷

حقوق شهروندی

۲۵ آذر ۱۳۹۷

۱- مقدمه

۱- مقدمه

در جهان معاصر مفهوم حقوق شهروندی از جذابیت زیادی برخوردار است و تحقق آن به بهترین ملاک مشروعیت حکومت‌های مردم سالار تبدیل شده است به نحوی که تامین حقوق شهروندی، از اساسی ترین وظایف دولت ها به شمار می‌رود. حقوق شهروندی عبارت مرکبی است که از ترکیب «حقوق» و «شهروند» به وجود آمده، با توجه به تعاریف این دو واژه، حقوق شهروندی را باید مجموعه‎ای از امتیازات یک انسان، مستقل از جنس ، ملّیت ، نژاد ، دین و … در جامعه دانست.

۲۹ آذر ۱۳۹۷

۲- تحلیل مفهوم شهروندی

۲- تحلیل مفهوم شهروندی

شماری از صاحب نظران معتقدند که پیرامون ماهیّت و طبیعت شهروندی نمی‌توان توافق حاصل کرد چرا که مفهوم و منزلت شهروندی به طور اجتناب ناپذیری به نسبت افراد با دولت و اقتصاد و ساختارهای طبقاتی بر می‌گردد. بعضی از مسائل حل نشده از قبل درباره شهروندی وجود داشته است.

۳۰ آذر ۱۳۹۷

۳- مبانی نظری شهروندی

۳- مبانی نظری شهروندی

در جامعه افراد به طور طبیعی از هم جدا هستند و ارتباطی با هم ندارند و افراد در عین جدائی، به هم پیوسته‌‌اند و در پیوندشان دلیلی جز محاسبات عقلانی ندارند. به عقیده مارکس‌وبر جامعه بر اساس روابط فردگرایانه و اجتماع بر اساس عواطف و احساسات تشکل گرفته است.

۱ دی ۱۳۹۷

۴- اسلام و شهروندی

۴- اسلام و شهروندی

اسلام دین تشکل است و از این بابت دین اسلام مردم را کنار هم قرار می دهد. اصلاً هدف از بعثت انبیاء این است که خود مردم تحت تعلیم پیامبران اقامه قسط و عدل بکنند که یک حرکت جمعی است.

۲ دی ۱۳۹۷

۵- آزادی از دیدگاه امام خمینی(ره)

۵- آزادی از دیدگاه امام خمینی(ره)

از نظر امام هر چند آزادی جنبه ابزاری و وسیله‌ای دارد و ارزشیابی آن منوط به جهت‌گیری آن است، لکن تعابیری از قبیل حق طبیعی، موهبت الهی، هدیه الهی و غیره این نکته را تداعی می‌کند که با سلب حقوق طبیعی و موهبت الهی از مردم و با اجبار و اکراه نمی‌توان ارزش‌های متعالی را در جامعه گستراند. و این یادآور این آیه شریفه است که: اَفَانتَ تُکرِهُ النّاس حَتّی یَکونُوا مؤمِنین.

۳ دی ۱۳۹۷

۶- آزادی بیان و عقیده

۶- آزادی بیان و عقیده

امام خمینی(ره) ضمن قبول چندگانگی سیاسی در کشور که خود را در قالب احزاب و جریانات سیاسی نشان می‌دهد، تأکید بر عدم ضرر و زیان از جانب آنان برای کشور را دارند. چنان‌که در جایی می‌گویند: «احزاب آزادند که مخالفت با ما یا با هرچیزی بکنند، مادامی که اقدام‌شان مضر به کشور نباشد»

۵ دی ۱۳۹۷

۷- حقوق سیاسی

۷- حقوق سیاسی

امام درباره حق انتخاب و رأی مردم فرمودند: «مردم در انتخابات آزادند و احتیاج به قیّم ندارند و هیچ فرد و گروه و یا دسته‌ای حقّ تحمیل فرد و یا افرادی را به مردم ندارند.»

۶ دی ۱۳۹۷

۸- عدالت اجتماعی

۸- عدالت اجتماعی

امام در مکتوبات و سخنان خویش، مفهوم خاصی را از عدالت اجتماعی ارائه نمی‌دهد، لیکن ایشان ضمن نام بردن از عدالت اسلامی یا عدالت‌ الهی از شاخص‌هایی سخن به میان می‌آورد که مروری بر آن‌ها ما را به برداشت حضرت امام از عدالت اجتماعی نزدیک می‌کند؛ برداشتی که می‌توان آن را به نوعی وجه جامع تعاریفی دانست که اندیشمندان در باب عدالت اجتماعی از آن سخن رانده‌اند.

۸ دی ۱۳۹۷

۹- اهمیّت و جایگاه عدالت اجتماعی

۹- اهمیّت و جایگاه عدالت اجتماعی

عدالت اجتماعی در مکتب سیاسی حضرت امام از اهمیّت و جایگاه ویژه و بلندی برخوردار است. واقعیّت این‌که استکبار در طول تاریخ، همواره در ستیز با جریان حق بوده و هرگز از این مخالفت خود دست برنخواهد داشت. حضرت امام در تحلیل علل این تقابل تاریخی، عدالت خواهی جریان حق را که در تضاد عمیق با منافع نامشروع مستکبران و استثمار محرومان از سوی ایشان است، راز این مخالفت می‌داند

۹ دی ۱۳۹۷

۱۰- ویژگی و لوازم عدالت اجتماعی

۱۰- ویژگی و لوازم عدالت اجتماعی

عدالت اجتماعی در مکتب سیاسی حضرت امام، تحت تأثیر جهان بینی توحیدی اسلام، از ویژگی‌ای برخوردار است که آن را از عدالت‌های اجتماعی مورد نظر سایر مکاتب و اندیشمندان متمایز می‌کند. آن ویژگی این است که عدالت اجتماعی در مکتب حضرت امام، نه یک هدف غایی و نهایی، بلکه هدفی متوسط است.

۱۰ دی ۱۳۹۷

۱۱- سیره عملی امام(ره)

۱۱- سیره عملی امام(ره)

سیره عملی حضرت امام در موضوع عدالت اجتماعی را می‌توان در محورهایی همچون رعایت عدالت اجتماعی در سیره فردی و سیره حکومتی دنبال کرد.

۱۲ دی ۱۳۹۷

۱۲- «عدالت سیاسی»، «عدالت اقتصادی» و «عدالت قضایی»

۱۲- «عدالت سیاسی»، «عدالت اقتصادی» و «عدالت قضایی»

امام(ره) رفاه مردم را از اهداف ملّی دولت اسلامی می‌داند: همه آرمان و آرزوی ملّت و دولت و مسئولین کشور ماست که روزی فقر و تهیدستی در جامعه ما رخت بربندد و مردم عزیز و صبور و غیرتمند کشور از رفاه در زندگی مادی و معنوی برخوردار باشند.

۱۳ دی ۱۳۹۷

۱۳- رسیدگی‌های قضایی

۱۳- رسیدگی‌های قضایی

دستگاه قضایی و قضات محترم توجه داشته باشند که در حساس‌ترین مکانِ نظام خدمت می‏‌کنند خیلی سعی کنند تا حتی اشتباهی انجام ندهند. و در صورتی که متوجه اشتباه شدند ، به هیچ وجه از برگشت از حکمشان خجالت نکشند؛ که خجالت در پیشگاه خداوند متعال بسیار سنگین‌‏تر از خجالت از مردم است.

۱۴ دی ۱۳۹۷

۱۴- نظام قضایی

۱۴- نظام قضایی

امام شرط اصلاح جامعه را، اصلاح سامانه قضائی با رویکرد عدالت محوری و اخلاق پیشه‌گی می‌دانست.‌

۱۶ دی ۱۳۹۷

۱۵- امنیّت سیاسی و سیاست داخلی

۱۵- امنیّت سیاسی و سیاست داخلی

می‌دانید که امروز اسلام مبتلای به چه چیزهایی هست که قدرت‌های بزرگ و دستگاه‌های مربوط به آن‌ها و وابستگان به آن‌ها فراهم می‌آورند… واقع مطلب این است که این‌ها اسلام را نمی‌خواهند. اگر جمهوری اسلامی یک جمهوری دموکراتیک بود، آن‌ها حرفی نداشتند، لکن جمهوری، اسلامی است، که دستورات اسلام برای آن‌ها در غارتگری‌ها و در زورگویی‌ها، مجال نمی‌خواهد بدهد.

۱۷ دی ۱۳۹۷

۱۶- ادامه سیاست داخلی و سیاست خارجه

۱۶- ادامه سیاست داخلی و سیاست خارجه

امام خمینی(ره)، حکومت جمهوری اسلامی را حکومتی مبتنی بر قانون عدل الهی دانسته و به اعتقاد ایشان «همه در سایه قانون با امنیّت کامل به سر می‌برند و هیچ حاکمی حق ندارد برخلاف مقررات و قانون شرع مطهر قدمی بردارد.

۱۸ دی ۱۳۹۷

۱۷- امنیّت فرهنگی و امنیّت اجتماعی

۱۷- امنیّت فرهنگی و امنیّت اجتماعی

امام(ره) در این‌باره فرمایند: «…اگر جامعه از نظر فرهنگی، وابسته و تابع فرهنگ بیگانه باشد، مجبور می‌شود که در ابعاد دیگر اجتماعی هم به سوی دشمن برود و در نهایت، نابود می‌شود و شرف خود را در همه زمینه‌ها از دست می‌دهد.»

۲۲ دی ۱۳۹۷

۱۸- امنیّت اقتصادی

۱۸- امنیّت اقتصادی

یکی دیگر از اقسام امنیّت، امنیّت اقتصادی است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: «پی‌ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیّت در زمینه‌های تغذیه، مسکن، کار، بهداشت و تعمیم بیمه»

۲۳ دی ۱۳۹۷

۱۹-آزادی

۱۹-آزادی

اهمیّت آزادی در فلسفه سیاسی آیت­‌الله‌خامنه‌­ای تا آن‌جاست که ایشان آزادی را ملازم با اسلام می‌­دانند به طوری‌­که هیچ­‌کدام بدون دیگری قابل تصور نیست، اسلام منهای آزادی را اسلام واقعی نمی‌‌دانند و آزادی در غیر اسلام را توهم می‌دانند. بنابراین تنها در منطق دین و حاکمیّت الهی است که آزادی انسان به‌­رسمیّت شناخته شده است  

۲۵ دی ۱۳۹۷

۲۰- گونه شناسی آزادی

۲۰- گونه شناسی آزادی

آزادی یک محدوده معینی دارد، اسلام معین کرده آن محدوده را. هیچ­کس حق ندارد از آزادی خود به­‌نحوی استفاده بکند که به مردم، به جامعه، به دین، به انقلاب اسلامی، به جمهوری اسلامی ضرر و زیانی عاید بشود. این آزادی است. در این محدوده همه آزادند و این آزادی به­‌مراتب بیش از آن آزادی­ای است که همه دولت‌های امروز دنیا دارند می­‌گویند.

۲۵ دی ۱۳۹۷

۲۱- موانع درونی آزادی

۲۱- موانع درونی آزادی

آیت­‌الله خامنه‌­ای به نقد آزادی در تفکر لیبرالیستی غرب می‌فرمایند: در غرب آزادی واقعی وجود ندارد. آن‌چه هست متناقض با اراده انسان‌­ها و متضاد با آزادگی روح و عقل است که تحت سیطره سرمایه‌­داری افسار گسیخته ابزاری برای اسارت انسان­‌هاست. قلمرو این آزادی منافع مادی سرمایه‌­داری و قدرت سیاسی است و همین مسئله باعث دوگانگی غرب در برخورد با آزادی در روابط غرب با سایر کشورهای شده است.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)