۱ تیر ۱۴۰۰ مصادف با   12 ذیقعده 1442
تاریخ: ۱۸ فروردین ۱۴۰۰ |   تعداد بازدیدها: 658
کد خبر:77538
| ف | | |

مهدی حاجی:

اقدام استراتژیکی در حوزه رسانه‌ای شکل نگرفته است

موضوع رسانه یک مسئله کلان و بسیار مهمی است که متأسفانه به جهت مسائل عدیده‌ای که نظام مقدس جمهوری اسلامی با آن داشته است یکی از نقاط مغفول این فرآیند قرار گرفته است. لذا آن‌چه که باید در مورد عملکرد حوزه رسانه‌ای باید محقق می‌شد در این چند سال سپری شده از انقلاب عزیز محقق نشده است. لذا تقریباً می‌توان گفت که اقدام استراتژیکی در حوزه رسانه‌ای شکل نگرفته است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ در مسئله‌ی فضای مجازی، آن‌چه از همه مهم‌تر است، مسئله‌ی شبکه‌ی ملّی اطّلاعات است. متأسّفانه در این زمینه کوتاهی شده. این‌که ما به‌عنوان این‌که نباید جلوی فضای مجازی را گرفت، در این زمینه‌ها کوتاهی کنیم، این مسئله‌ای را حل نمی‌کند و منطق درستی هم نیست… کشورهایی که شبکه‌ی ملّی اطّلاعات درست کرده‌اند و [فضای مجازی را] کنترل کرده‌اند به نفع ارزش‌های مورد نظر خودشان، یکی دو تا نیستند.(۱) امروز دشمنان از لحاظ فضای مجازی، دارند برنامه‌ریزی میکنند برای این‌که از این طریق به کشور ضربه بزنند… از لحاظ فضای مجازی آرایش جنگی گرفته؛ در مقابل این دشمنی که آرایش جنگی در مقابل ملّت ایران گرفته، ملّت ایران بایستی آرایش مناسب بگیرد، باید خودش را آماده کند در همه‌ی بخش‌های مختلف.(۲) بیانات رهبر انقلاب اسلامی پیرامون مسئله فضای مجازی و تاکیدات مکرر ایشان در این باب ما را بر آن داشت تا برای وارسی ابعاد و زوایای پیدا و پنهان آن، با «مهدی حاجی» پژوهشگر و محقق زیست و سواد رسانه‌ای به گفتگو بنشینیم؛ که شرح آن در دو بخش تقدیم می‌گردد.

موضوع رسانه یک مسئله کلان و بسیار مهمی است که متأسفانه به جهت مسائل عدیده‌ای که نظام مقدس جمهوری اسلامی با آن داشته است یکی از نقاط مغفول این فرایند قرار گرفته است. لذا آنچه که باید در مورد عملکرد حوزه رسانه‌ای باید محقق می‌شد در این چند سال سپری شده از انقلاب عزیز محقق نشده است. مسئله‌ای که وجود داشته است این است که بسیاری از دغدغه‌مندان و فعالان حوزه رسانه اساساً به جهت مشغله‌ها و دغدغه‌های روزمره‌ای که برای نظام پیش می‌آمده عمدتاً درگیر کارهای روزمره، روتین یا به عبارتی سطحی و گذری بودند. لذا تقریباً می‌توان گفت که اقدام استراتژیکی در حوزه رسانه‌ای شکل نگرفته است و این باعث شده است که بعد از چند دهه از انقلاب عزیز اسلامی شاهد این باشیم که زیرساخت فضای رسانه‌ای کشور در اختیار افراد دغدغه مند و دلسوز انقلاب نیست و این‌ها دلایل تاریخی دارد و اگر بخواهیم این‌ها را بلد کنیم بحث خیلی طولانی می‌شود منتها گذری می‌زنیم تاکمی ذهن‌ها باز شود.

بیبنید ما بعد از دوران امام صادق(ع) که اوج خفقان برای شیعیان شکل گرفته تا وقتی که به زمان امام حسن عسکری(ع) می‌رسد و نهایت مراقبت‌ها و عملیات‌های بی سروصدا و بعد از دوران غیبت که این عملیات‌ها تشدید پیدا می‌کند و به عبارتی مدام ذکر می‌شود که سروصدایی نکنید و مدام گفته می‌شود که مراقبت کنید که لو نروید. این رفتار رفته رفته در بین اقشار متدین نهادینه می‌شود و همین عامل باعث می‌شود که بسیاری از زیرساخت‌های رسانه‌ای که کاملاً ابتلاء دینی و ابتلا ولایی دارد از بین می‌رود. ببینید ما اگر انسان ۲۵۰ ساله حضرت آقا را مطالعه کنیم کاملاً روشن و مبرهن است که حضرات اهل بیت چگونه جهاد کردند. جهادی که حضرت آقا مثلاً برای امام جواد تلقی می‌کنند به تمام معنا یک جهاد رسانه‌ای است. جهاد امام سجاد به معنای تمام کلمه یک جهاد رسانه‌ای است. جهاد خود ابی عبدالله در صحنه مبارزه عاشورا به تمام معنا یک جهاد رسانه‌ای است. هر کدام از این ابعاد حادثه کربلا را بخواهیم بررسی کنیم قطعاً در آن یک رویداد رسانه‌ای اتفاق افتاده است و موارد متعددی که بقیه عزیزان هم در جریان آن هستند. اما این‌ها خیلی کمتر گفته شده است.

به همین بهانه جالب این است که بسیاری از بانوان هم از ورود به این عرصه منع شده‌اند با این بهانه‌ها که خانم‌ها نباید دیده بشوند، صدایشان نباید شنیده شود؛ در حالی که وقتی تاریخ خود اهل بیت را مرور می‌کنیم کاملاً مخالف این قضیه است. اگر بنای به این است که خانم‌ها به هیچ عنوان هیچ اتفاق اجتماعی یا رسانه‌ای نداشته باشند چه می‌شود که حضرت زهرا سلام الله علیها فردای نبوت، بلافاصله که احساس می‌کنند ولایت به خطر افتاده تمام قد وسط میدان خطبه خوانی می‌کنند یا همین طور حضرت زینب سلام الله علیها که مکرر گفته شده است که حتی سایه این بزرگوار را کسی نمی‌دید، به محض این که می‌بینند موضوع امامت و ولایت تحت تأثیر قرار می‌گیرد تمام قد وسط میدان هستند. اگر الگوهای بانوان ما این بزرگواران هستند تمام عملیات این عزیزان یک عملیات رسانه‌ای بوده است و کاملاً در کف جامعه هم این اتفاق را رقم زده‌اند و این‌گونه نبوده است که در یک فضای بسته و سخت بخواهند عملیات کنند. اگر ما می‌بینیم که این بزرگواران یک ساعت بعد از تهدید موضوع ولایت در وسط میدان هستند، ما چرا نباید بعد هزار و صد و چند سال بعد از غیبت حضرت ولی عصر(عج) هنوز عملیات رسانه‌ای منسجمی نداشته باشیم؟ بحران از این بالاتر چه داریم که ۱۲۰۰ سال است که این بزرگوار منتظر ارتقا سطح معرفت عمومی مردم برای درک یک عقل کل و یک انسان کامل است. مهم‌ترین دلیل عدم ظهور حضرت ولی عصر(عج) این است که عقول و فهم و معرفت مردم عادی برای پذیرش یک عقل کل فراهم نشده است و این باید محقق شود تا مردم بتوانند درکی از یک عقل کل داشته باشند و به اقتضای آن بپذیرند که اگر ظهور اتفاق افتاد پای رکاب حضرت ولی عصر(عج) باشند. ارتقا معرفت عمومی آیا کاری جز کار رسانه‌ای است؟ یعنی آیا با فرآیندهای اقتصادی قرار است که معرفت عمومی رشد پیدا کند؟ آیا با فرایند کشاورزی قرار است مردم ارتقا معرفت پیدا کنند؟ پس قطعاً این کار، کار رسانه‌ای، تربیتی و آموزشی است و ما اگر به دنبال تحقق حکومت جهانی مهدوی هستیم باید به شدت وارد حوزه رسانه شویم و در این حوزه عملیات کنیم و قدم‌های مؤثری هم برداریم. متأسفانه خیلی وقت است که این نگاه وجود ندارد و عزیزان به یک نگاه‌های پیش پا افتاده‌ای به حوزه رسانه نگاه می‌کنند و تعریفشان از رسانه یکسری کارهای روابط عمومی و عکس و فیلم و … است؛ در حالی که تأثیرات عملیات رسانه بسیار فراتر از این صحبت‌ها است.

بنابراین می‌توان گفت که ولنگاری فضای مجازی که امروز شاهد آن هستیم ماحصل همین نگاه حداقلی و اشتباه به موضوع رسانه است؟

تقریباً بله. چون موضوع اهمیت ندارد لذا فعالین این عرصه روی آن تمرکز نمی‌کنند تا دقیقه نهایی نمی‌ایستند تا عملیات را به سرانجام برسانند. این یک بحث است و بحث دیگر این است که این فرایند به شدت زمان بر و طولانی هست. ببینید رسانه‌ها را انسان رسانه‌ها قرار هست مدیریت کنند یعنی افرادی که رسانه شناس و رسانه فهم هستند و در بستر رسانه‌ای موجود سال‌ها است که زیست می‌کنند و در این اتمسفر نفس کشیده‌اند. ببینید یک اقتصاددان می‌تواند بعد از تحصیلات رشته اقتصاد و با چند سال خیلی کوتاهِ حضور در عرصه اقتصادی می‌تواند یک فرد مؤثر در حوزه اقتصاد باشد امّا فرد رسانه‌ای این گونه نیست. فرد رسانه‌ای باید سال‌های سال در تعامل با بدنه رسانه و مخاطب و جامعه باشد تا ذائقه‌های مختلف با سرعت تغییر ذائقه‌ها در ایام و فصول مختلف را بشناسد تا بتواند درک کند با این فرایند ذائقه سازی که الان برای مخاطب شکل گرفته است در سی سال آینده چه اتفاقی خواهد افتاد و به نسبت آن شروع به برنامه ریزی کند و بتواند دران مسیر حرکت کند. ساخته شدن این آدم‌ها زمان بر است یعنی بعد از سی سال می‌توانیم در مورد یک فرد بگوییم که رسانه شناس است یا به عبارت خودمان انسان رسانه است تا بتواند در فرآیند رسانه‌ای حرفی برای گفتن داشته باشد. چون این مسیر به شدت طولانی، زمان بر و سخت است بسیاری از بزرگواران وارد این حوزه نشده‌اند و همان‌طور که عرض کردم که خیلی از اقدامات صرفاً روزمرگی و رفع تکلیف بوده است و استراتژیک انجام نشده است یعنی همین. بسیاری از دوستان اگر بخواهم یک مثال مشهود بیان کنم تا متوجه می‌شوند که یک نشریه‌ای به رسول اکرم(ص) توهینی کرده است چندتا کلیپ و عکس و پوستر و هشتک می‌سازند و این را عملیات رسانه‌ای می‌دانند در حالی که این عملیات رسانه‌ای نیست و ما به خاطر همین مسائل خیلی به لحاظ استراتژیک با واقعیت سیستم رسانه‌ای فاصله داریم.


۱- بیانات رهبر انقلاب در تاریخ ۱۳۹۶/۳/۲۲
۲- بیانات رهبر انقلاب در تاریخ ۱۳۹۸/۲/۱۱

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)