۴ مهر ۱۳۹۹ مصادف با   7 صفر 1442
تاریخ: ۳ اسفند ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 1,494
کد خبر:76652
| ف | | |

انتخابات؛ تجلی مردم سالاری دینی (11)

می‌توان با انتخابات صدای مردم را به گوش دنیا رساند

حقیقتاً انتخابات، سیلی به چهره‌ی دشمنان این ملّت است. آن‌چه مهم است، این است که مردم حضور پیدا کنند؛ البته این هم مهم است که به نامزدهای صالح رأی بدهند. هر دو مهم است، لیکن حضور در درجه‌ی اوّل است. هرچه حضور مردم بیشتر باشد، پشتوانه‌ی مجلس شورای اسلامی قوی‌تر باشد، مجلس محکم‌تری، تواناتری، شجاع‌تری تشکیل خواهد شد؛ صدای عموم مردم را می‌تواند با قدرتِ تمام به گوش دنیا برساند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ یکی از سطوح و عرصه‌­های مهم مشارکت سیاسی، شرکت مردم در انتخابات است. کندوکاو در ادبیات موجود در مورد مشارکت سیاسی این نکته را روشن می سازد که با وجود راه های گوناگون مشارکت و مداخله در سیاست، پژوهشگران توجه خاصی را به «انتخابات» و «مشارکت انتخاباتی» داشته اند. اهمیت مشارکت انتخاباتی سبب گردیده است که محور مشارکت غالباً بر مشارکت انتخاباتی بچرخد. دلیل واضح این امر را هم می‌توان در اهمیّت انتخابات در جوامع مختلف دانست و به گونه­ای که می توان گفت که زندگی سیاسی شهروندان در دنیای کنونی تقریباً در انتخابات خلاصه شود در تعریفی که از انتخابات گفته شده است: «انتخابات مجموعه عملیاتی است که در جهت گزینش فرمانروایان یا تعیین ناظرانی برای مهار کردن قدرت تعبیر شده است».(۱)

انتخابات مجلس شورای اسلامی در ایران براساس نقش مهم در اداره کشور و ابعاد نظارتی و قانون­گذاری خویش و با توجه به شرایط بین المللی و منطقه‌­ای، وضعیت و صف بندی جریان ها و گرو‌‌ه‌­های سیاسی داخلی از اهمّیت بسیار بالایی برخوردار بود. لذا انتخابات مجلس شورای اسلامی در شرایطی برگزار می‌گردد که جمهوری اسلامی ایران با پیمودن مسیر مقاومت و پایداری در برابر فشارهای نظام سلطه، به قدرت برتر منطقه استراتژیک خاورمیانه تبدیل شده و به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران مسایل بین­المللی، در آستانه تبدیل شدن به یک قدرت موثر جهانی است.(۲)

رهبر انقلاب اسلامی، از سال ۱۳۶۸، تا کنون، به فراخور انتخابات مجلس شورای اسلامی و موضوعات مرتبط بیان نموده اند که می‌توان، موضوعات و شاخص های محوری را اعم از «اهمیّت و جایگاه مجلس شورای اسلامی»، «اهمیّت انتخابات و شرکت در انتخابات»، «ویژگی های کاندیداها و نمایندگان مجلس»، «نظارت بر انتخابات مجلس» و «تبلیغات انتخاباتی» بررسی و شاخص بندی کرد. رهبر انقلاب، تعابیر مختلفی را در تبیین مفهوم و جایگاه محوری مجلس شورای اسلامی، بیان فرمده اند؛ از جمله: «مظهر حماسه سیاسی»، «خانه ملّت»، «عصاره ملّت»، «مظهر مردم سالاری» و «قاعده نظام».(۳)

رهبر انقلاب جایگاه مجلس را اینگونه ترسیم فرمودند: « مجلس شورای اسلامی از جمله‏ی افتخارات کشور و نظام انقلابی ما است، زیرا مظهر اعتماد مردم و محصول رأی و اراده‏ی آنان، و وسیله‏ی حضور تعیین کننده‏ی آنان در گزینش گردانندگان امور کشور و نیز در تقنین قوانین حاکم بر حرکت عمومی کشور است. مردم، انتخاب نمایندگان را وظیفه‏‌ی دینی و انقلابی خود می‌‏شمرند و بر پایه‏‌ی معیارهای اسلامی است که کسی را به عنوان نماینده‏‌ی خود برمی‏‌گزینند. از این رو سمت نمایندگی مجلس، نعمتی الهی و مایه‏ی شکر و مباهات است. مجلس شورای اسلامی تاکنون بحمداللَّه راه اسلام را پیموده و در جهت هدف‌های انقلاب و رهنمودهای امام راحل (رضوان‌‏اللَّه‏‌علیه) ره سپرده است و ان‏شاءاللَّه همواره چنین باشد».(۴)

 

جایگاه محوری مجلس در نظام اسلامی

مجلس شورای اسلامی رکن اصلی قوه مقننه در نظام جمهوری اسلامی ایران است که از نمایندگان منتخب مردم تشکیل شده و مصوبات آن در صورت تأیید شورای نگهبان برای اجرا به قوه مجریه ایران و قوه قضائیه ابلاغ خواهد شد.(اصل ۵۸ قانون اساسی) در میان انواع انتخاباتی که در جمهوری اسلامی ایران برگزار شده است، یکی از مهم ترین عرصه های مشارکت سیاسی مردم ایران انتخابات مجلس شورای اسلامی است.

بررسی فرازهایی از بیانات امام خمینی(ره) و رهبر انقلاب اسلامی درباره حضور مردم در انتخابات و اهمیّت انتخابات مجلس یادآوری این موضوع است که مجلس در رأس امور قرار دارد و سرنوشت آن در دست ملّت است. با توجه به شرایط داخلی و بین المللی، انتخابات آتی مجلس و مشارکت مردم در آن می‌تواند در تعیین مسیر عمومی کشور طی سال‌های آینده، تأثیرات شگرفی داشته باشد. حضور گسترده مردم در پای صندوق‌های رأی گیری دوره بعدی مجلس، گامی در مسیر تحقق اتحاد ملّی و انسجام اسلامی محسوب می‌شود و نشان از بلوغ سیاسی، نشاط اجتماعی و اهمیّت به سرنوشت خود دارد.
موارد چهارگانه زیر می تواند از موضوعات مشترک در کلام و بیانات امام و رهبری در سال های اخیر باشد(۵):

برای نمونه، رهبر انقلاب اسلامی، در بیانی نقش انتخابات و اهمیّت حضور مردم و انتخاب افراد صالح در شکل گیری یک ملس قوی و شجاع را این‌گونه بیان می­‌دارند: « حقیقتاً انتخابات، سیلی به چهره‌ی دشمنان این ملّت است. آن‌چه مهم است، این است که مردم حضور پیدا کنند؛ البته این هم مهم است که به نامزدهای صالح رأی بدهند. هر دو مهم است، لیکن حضور در درجه‌ی اوّل است. هرچه حضور مردم بیشتر باشد، پشتوانه‌ی مجلس شورای اسلامی قوی‌تر باشد، مجلس محکم‌تری، تواناتری، شجاع‌تری تشکیل خواهد شد؛ صدای عموم مردم را می‌تواند با قدرتِ تمام به گوش دنیا برساند».(۶)

 

ایجاد فضای اقتدار و تلاش

طبیعتاً فضای رقابت و دوران انتخاباتی، می‌تواند زمینه­‌ساز  مشاجرات سیاسی، تنش­ه‌ای اجتماعی و درگیری­ه‌ای لفظی و اختلافات گروهی و جمعی باشد. لذا رهبر انقلاب، بعد از هر انتخاباتی، شکر درگاه الهی و عبور از تنش‌­ها به سمت اتحاد و اقتدار جامعه را از الزامات این مسیر معرفی می­‌دارند: « به مردم عزیز، عرض می‌­کنم خدای را بر موفقیت در برگزاری انتخابات شکر گزارید و پس از التهابِ روزها و هفته‌های پیش از انتخابات، اکنون به اتحاد و اتفاق عمومی بیاندیشید که بی‌شک یک عامل مهم استحکام و اقتدار ملّی است. همه در زیر سایه‌ی نظام جمهوری اسلامی و فرزندان این میهنِ سرافرازید، بکوشید تا سهم خود از وظیفه‌ی پیشبرد کشور به سمت هدف‌­های بزرگ را بشناسید و دنبال کنید. برآمدن همه‌ی آرزوهای ملّی در گرو چنین اندیشیدن و چنین عمل کردن است».(۷)

همچنین ایشان، در بیانی دیگر، ایجاد فضای تلاش و همکاری بعد از انتخابات و دوری از دشمنی­‌ها، و ایجاد یک فضای جدید شاداب و کارآمد را از لوازم تحقق یک انتخابات اثرگذار و رسیدن به اهداف نظام اسلامی مطرح نمودند: « امروز هم که مشاهده می­‌کنید بعد از انتخابات ما، آمریکایی‌ها، با وقاحت تمام، هم تحریم را افزایش دادند، هم بیشتر از همیشه بر طبل مخالفت و مبارزه و عناد و مانند این‌ها دارند می­‌کوبند؛ این‌جوری است دیگر. با توجّه به دشمنی‌ها، با توجّه به وضعیّت، با توجّه به نیازها، با توجّه به اهداف بلندی که در مقابل ما است، باید یک فضای جدید ایجاد بشود. در ایجاد این فضای جدید -فضای همکاری، فضای کار و فضای تلاش برای هدف مشترک که آن عبارت است از پیشرفت کشور و اعتلاء نظام جمهوری اسلامی- همه سهیمند، همه شریکند. باید بتوانیم خودمان را به مقاصد نظام مقدّس جمهوری اسلامی، قدم ‌به ‌قدم نزدیک کنیم».(۸)

 

شاخص­های مجلس مطلوب

مجلس شورای اسلامی، در نگاه رهبر انقلاب اسلامی، مظهر وحدت ملّی و یکپارچگی و اتفاق همه‌ی گروه­‌ها و قومیت­‌ها و سلائق و عقاید است که از منتخبان حقیقی ملّت بزرگ ایران تشکیل شده است، نمایندگان شهرها و استان­‌های مختلف، نمایندگان اقوام گوناگون ایرانی، نمایندگان سلائق و عقاید سیاسی، نمایندگان اقلّیت­‌های دینی در کنار مسلمانان، شکل می­‌گیرد که هدف اصلی این است که همه با هم برای انجام وظایف قانونی مجلس شورای اسلامی همکاری و تلاش می‌کنند. لذا رهبری معتقدند تشکیل مجلس، یکی از باشکوه‌ترین جلوه‌های اتحاد ملّت ایران است. این‌جا همه برای پیشرفت ایران اسلامی، و سربلندی و پیروزی نظام پرافتخار جمهوری اسلامی مجاهدت می‌کنند و همه یک هدف را می‌جویند.

رهبر انقلاب اسلامی، ویژگی­‌ها و وظایف نمایندگان مجلس شورای اسلامی را برای تحقق این اهداف این‌گونه تبیین می‌­نمایند: « نمایندگان محترم باید این یکپارچگی را قدر شناخته، همه‌ی کوشش و مجاهدت خود را صرف تحکیم و تعمیق آن کنند. همه‌ی گفته‌ها و مصوبه‌ها و نطق­ها در مجلس باید در جهت همدلی بیشتر میان ملّت باشد و حتی منش و رفتار و گفتار نمایندگان محترم باید زخم‌هایی را که احیانا در هنگام انتخابات در برخی از حوزه‌ها پدید آمده است، التیام بخشد. هر حرکت و گفتار و نطقی در مجلس که به دودستگی و اختلاف یا تشویش اذهان مردم بی‌نجامد، کاری بر خلاف طبیعت و جهت مجلس شورای اسلامی است».(۹)

در ادامه همین پیام، ایشان ضمن اشاره به تلاقی جناح­‌ها و سلائق سیاسی موجود در کشور مجلس در همه‌ی دوره‌های گذشته، حفظ التیام و همدلی ملّی را از شاخص­‌های محوری یک ملس مطلوب بیان می­دارند: « در برخی دوره‌ها، برخوردهای سیاسی نمایندگان، نتوانسته است تریبون مجلس را از وظیفه‌ی مهم «حفظ التیام و همدلی ملّی» باز دارد و آن را به وسیله‌یی برای ایجاد تشنج و جنگ اعصاب بدل سازد. این بی‌شک برای هر دوره‌یی از ادوار مجلس شورای اسلامی مایه‌ی پیشرفت است. ولی همه‌ی اینها باید در محیطی سالم و آرام و به دور از تشنج و پیراسته از کارهای غیر اخلاقی باشد. بلندگوی مجلس نباید وسیله‌ای برای پراکندن سخنان زهرآگین و خاموش کردن فروغ امید در دلهای مردم و بدبین کردن آنان به دولت یا مجلس یا دیگر مسؤولان بخش‌های گوناگون کشور باشد. جناح‌های گوناگون سیاسی باید در عین دوگانگی‌هایی که در فهم مسائل گوناگون دارند سعی خود را بر پیشرفت کشور در زیر پرچم پرعزت احکام اسلامی متمرکز کنند. جبهه‌گیری‌های ناسالم و نسبتهایی که به معنای وجود چند دستگی در مراکز عالی نظام است، مناسب مجلسی که می‌باید مظهر وحدت ملّی باشد نیست».(۱۰)

رهبر انقلاب در بیانی دیگر، انجام وظایف قانونی نمایندگان مجلس، را ضروری می­‌دانند و تأکید می­‌کنند که اگر افرادی ازانجام وظایف خویش، اهمالی داشته باشد، باید در پیشگاه خداوند و در مقابل مردم پاسخگو باشد. و اگر بتوانند وظایف خود را به خوبی انجام دهند، اجرشان در درگاه الهی محفوظ است. « در هر دوره‌ای، گروه‌های مختلفی در این مجلس آمده‌اند و رفته‌اند. هرکس خوب کار کرده است، اجر او پیش خدا محفوظ است و اگر کسی کوتاهی کرده باشد، باید خود را آماده پاسخ‌گویی به خدای بزرگ کند. … در دنیا، انتخابات در محیط­‌های متشنّج، در محیط­‌های تنازع، در میان دعوا، با درگیری و گاهی با خونریزی انجام می‌شود! بیست سال است که انتخابات پُرشور مردم در بخش‌های مختلف – از جمله انتخابات مجلس شورای اسلامی – با سلامت، با متانت و با آرامش صورت می‌گیرد».(۱۱)

رهبر انقلاب همچنین معتقدند، مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ می‌تواند از سویی، سرچشمه‌ و مظهر وفاق‌ ملّی‌ و آرامش‌ و اعتماد عمومی‌ باشد و از سویی دیگر منشاء دودستگی‌ و تشویش‌ و اضطراب‌ دلها و فکرها شود. لذا ایشان اصلی ترین هدیه نمایندگان به مردم و وظیفه شاخص ایشان را این‌گونه ترسیم می­‌دارند: « محسوس‌ترین‌ و نقدترین‌ هدیه‌ی‌ نمایندگان‌ محترم‌ به‌ مردمی‌ که‌ آنان‌ را به‌ مجلس‌ فرستاده‌اند، آن‌ است‌ که‌ با منش‌ و گفتار خود، امید و نشاط و آرامش‌ را بر فضای‌ عمومی‌ کشور حاکم‌ سازند و گفتارها و نطق‌­های‌ خود را همچون‌ الگویی‌ از رفتار سیاسی‌ سالم‌ و سرشار از سماحت‌ و تحمل‌ و انصاف‌، تنظیم‌ کنند».(۱۲)


  1. ر.ک: خداوردی، ۱۳۸۵ :۳۵.
  2. برگرفته از مقاله «انتخابات نهم مجلس شورای اسلامی؛ فرصت‌ها و چالش‌های احتمالی امنیّت ملّی»، به نگارش علی محمد نائینی، انتشار یافته در پایگاه خبری صبح انتخابات.
  3. ر.ک: پژوهشی با عنوان « شاخص بیانات رهبر معظم انقلاب دربارۀ انتخابات مجلس»، اداره پژوهش های خبری معاونت خبر سازمان صدا و سیما، انتشار یافته در وبگاه خبرگزاری صدا و سیما، خبر: ۹۸۲۳۹۵، ۱۲ دی ۱۳۹۴.
  4. بخشی از پیام رهبر انقلاب به نمایندگان مجلس سوم شورای اسلامی در پایان دوره سوم مجلس ۱۳۷۱/۰۲/۲۶ 
  5. برگرفته از مقاله با عنوان: «ده دوره انتخابات مجلس از دیدگاه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب»، خبرنامه دانشجویان ایران ۱۳۹۵/۱۲/۲۸ 
  6. بخشی از بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از مردم و خانواده شهدا و ایثارگران ۱۳۹۰/۱۲/۱۰ 
  7. بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت حضور گسترده و حماسی مردم در انتخابات ۱۳۹۶/۰۲/۳۰
  8. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام ۱۳۹۶/۰۳/۲۲ 
  9. بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت آغاز به کار پنجمین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی ۱۳۷۵/۰۳/۱۱ 
  10. همان.
  11. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در خطبه‌های نماز عید فطر ۱۳۷۰/۱۰/۱۸ 
  12. بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت آغاز به کار ششمین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی ۱۳۷۹/۰۳/۰۶  
نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)