۱۴ تیر ۱۳۹۹ مصادف با   13 ذیقعده 1441
تاریخ: ۱ اسفند ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 1,003
کد خبر:76607
| ف | | |

انتخابات؛ تجلی مردم سالاری دینی (9)

در عرصه‌ی انتخابات، تنها چیزی که حاکم است، قانون است

هبر انقلاب در بیانی، اهمیت قانون مداری را در نظام سیاسی کشور اینگونه بیان می کنند. « برای وارد شدن در عرصه‌ی انتخابات، تنها چیزی که حاکم است، قانون است».

پایگاه تحلیلی مصداق/ عرصه قانون برای بشر، ریشه در ادیان الهی دارد. به ویژه از جایگاه رفیعی در فرهنگ غنی اسلام برخوردار است. قرآن کریم حاکمیّت مطلق بر جهان هستی را ویژه ذات مقدس الهی می داند و از نگاه قرآن حق قانون­‌گذاری تنها به خداوند بزرگ اختصاص دارد و هر قانونی به جز قانون خداوند مردود است.(۱)

حاکمیّت انسان بر سرنوشت خویش تشریعی است، از این رو انسان موحّد، با آزادی و از روی اختیار، حاکمیّت خود را در راستای حاکمیّت تکوینی خداوند قرار می دهد و هیچ مقامی حقّ سلب حقوق و آزادی­های خدادادی و مشروع او را ندارد. از اوامر او اطاعت می کند و به قوانین بی نظیر و مطلق خداوند که توسط اجماع نمایندگان واقعی مردم و مجتهدین از پیام وحی و سنّت استنباط و تدوین می گردد، گردن نهد و تنها در برابر خداوند کرنش می کند و لا غیر. از طرفی نیز، قانون وظایف و روابط متقابل بین افراد جامعه و حکومت را در ابعاد مختلف مشخص می­سازد. قانون معیار سنجش برای ارزیابی اموری است که توسط افراد، گروه ها و حکومت در جامعه صورت می­گیرد. اهمیت قانون در زندگی انسان به حدّی است که هیچ جامعه­‌ای بدون وجود قانون نمی تواند به حیات سیاسی و اجتماعی خود ادامه دهد و به عبارتی، رمز بقای هر جامعه­‌ا‌ی قانون است.(۲)

در این بین، انتخابات مظهری از تجلی قانون در ارکان جامعه اسلامی تعبیر می شود که می تواند در بستر جمهوری اسلامی، احکام الهی نیز محقق شود. لذا بر این اساس فرآیند برگزاری و عملکرد ناظران و مجریان و نامزدهای انتخابات نیز باید برمبنای همین قانون تدوین شده حرکت کنند. رهبر انقلاب در بیانی، اهمیت قانون مداری را در نظام سیاسی کشور اینگونه بیان می کنند. « برای وارد شدن در عرصه‌ی انتخابات، تنها چیزی که حاکم است، قانون است».(۳)

توجه به قانون باعث انجام درست کارها و عدم تداخل امور در یکدیگر است، و روند اجرای دستورهای اسلامی و قوانین مملکتی را آسان می سازد. رهبر کبیر انقلاب اسلامی، امام خمینی نیز برای اجرای قانون و احترام به آن تأکید نموده اند و بر این باورند وقتی که قانون مراحل خود را طی کرد باید از سوی همه مورد احترام قرار گیرد. « اما در مقام تدبیر امور یک مملکت و در مقام اداره­ی یک مملکت، باید همه­ی شماها و همه کسانی که دست اندرکار هستند و همه­ی ملت بپذیرند آن چیزی را که قانون اساسی پذیرفته است. بپذیرند آن چیزی را که مجلس به آن رأی می دهد و شورای نگهبان آن را موافق قانون و موافق شرع می‌داند، باید بپذیرند این‌ها را …»(۴)

رهبر انقلاب، در عرصه سیاست و فرایند انتخابات، چند عامل مهم را بیان می دارند. معظم له، در کنار ارتباط معنوی با خداوند و ارتباط صمیمانه با مردم، پایبندی به قانون را از نکات محوری می­دانند که باید توسط تمامی مسئولین و به ویژه نامزدهای انتخاباتی رعایت شود. « آن‌چه مهم است استمداد از خداوند متعال و حفظ رابطه‌ی با خدای متعال است. آنچه در درجه‌ی بعد مهم است ارتباط صمیمانه‌ی با مردم است؛ اقتدار را همراه کنید با محبّت و صمیمیّت نسبت به مردم. آنچه مهم است پایبندی به قانون است؛ هیچ کارِ بی‌قانون انجام نگیرد. و بالاخره آنچه مهم است جرئت و گستاخیِ لازم در اجرای قانون است؛ آ‌‌ن‌جایی که قانون هست، ملاحظه‌ی هیچ‌کس را نکنید؛ با جرئت وارد بشوید، با دلیری وارد بشوید، وظیفه‌ای را که قانون بر عهده‌ی شما گذاشته است انجام بدهید. از قانون تخطّی نباید کرد، در اجرای قانون هم هرگز تأمّل و تردید نباید ورزید. آنجایی که قانون است باید اجرا کنید. مشکل عمده‌ی کشورها و ملّت‌ها همین است که در اجرای وظیفه‌‌ی دینی خود، وظیفه‌ی وجدانی خود، وظیفه‌ی عقلانی خود و وظیفه‌ی انسانی خود دچار تردید و تأمّل می­‌شوند».(۵)

 

اصل قانون گذاری و قانون مداری

قانون، سلسله دستوراتی است که از هدف ایجاد نظم و گسترش عدالت اجتماعی توسط قانون گذار نوشته شده و بعد از تصویب آن از طریق مجلس به وسیله قوه مجریه اجرایی می گردد و همانطور که امروزه قانون وجه تمایز بین زندگی متمدن و غیر متمدن شده است برای همه گیر شدن فرهنگ قانون پذیری در یک جامعه باید کوشید تا قانون به عنوان جزئی از سبک زندگی افراد آن جامعه تبدیل شود. لذا در فرایند برگزاری انتخابات نیز، به ویژه انتخابات مجلس شورای اسلامی که نماد قانون گذاری است، تمام عناصر فعال در این عرصه باید ملزم به رعایت قوانین باشند، به خصوص کاندیداها که می خواهند در صورت رأی آوردن، در کرسی قانون گذاری قرار گیرند.

رهبر انقلاب در بیانی، ضمن بیان اهمیت وجود قانون، کارکرد آرماش بخشی را از نکات محوری قانون مداری بیان می­‌دارند. « راه درست، راه قانون است. همه تابع قانون باشند، همه تسلیم قانون باشند. گاهی ممکن است یک قانون، صددرصد درست هم نباشد، اما از بی‌قانونی بهتر است. گاهی ممکن است در یک بخشی، یک خطائی هم از مجری قانون سر بزند که من و شما بفهمیم او در اجرای قانون این خطا را کرده است؛ اما اگر نتوانیم آن را از طریق قانونی اصلاح کنیم، تحمل آن بهتر است از این‌که باز بی‌قانونی کنیم؛ از راه بی‌قانونی بخواهیم آنچه را که به نظر ما خطا است، درست کنیم. قانون، معیار بسیار خوبی است؛ وسیله‌ای است برای آسایش کشور، آرامش کشور، حفظ وحدت ملی، ادامه‌ی راه عمومی».(۶)

 

عامل اعتلاء و حفظ آبرو

نظام اسلامی، باید بواسطه رویکرد مردمی، شاخص­ها و عواملی را به صورت دورن­زا، در خویش ایجاد نماید که ضمن اینکه از رکود و عقب­گرد ممانعت نماید، موجب حفظ آبروی نظام و ملت اسلامی در چشم رسانه­های دنیا و ملت های دنیا باشد. رهبر انقلاب در تبیین کارکرد قانون در جهت حفظ آبروی نظام می‌فرمایند: « یکی از آن زمینه‌هایی است در کشور که [هم] می­تواند مایه‌ی اعتلاء و آبرو بشود، هم می­تواند مایه‌ی ضعف و سستی و ایجاد مشکلات بشود؛ انتخابات این‌جوری است. اگر مردم شرکت کنند، با نظم شرکت کنند، با اخلاق حرکت بکنند، حدود اسلامی را رعایت بکنند، قانون را همه رعایت بکنند، این مایه‌ی آبرو و عزّت نظام جمهوری اسلامی است؛ و اگر قانون‌شکنی کنند، اگر بد‌اخلاقی کنند، اگر با حرف‌های خود، دشمن را به خودشان امیدوار کنند، انتخابات به ضرر ما تمام خواهد شد».(۷)

لذا ایشان، همه آحاد ملت را نسبت به التزام عملی به قانون گوشزد می فرمایند: « آحاد مردم در هر جای کشور که هستند؛ در شهر، در روستا، در مرکز، در کلانشهرها و در همه جا، باید به دنبال این باشند که هر کسی حرفی میزند، بر اساس قانون باشد؛ هر کسی توقعی دارد، بر اساس قانون باشد».(۸)

 

لزوم انضباط مردمی

انسان از هنگامی که آفریده شد، برابر آنچه در متون دینی روایت و تفسیر شده و از زمانی که زندگی جمعی خود را آغاز کرد، بنا به آنچه در تاریخ اندیشه ها نوشته شده، همواره برای یافتن پاسخ پرسش های خاصی در تلاش بوده است، همین همارگی، نگارنده گان و پژوهشگران حوزه ی اندیشه را بر آن داشته تا پرسش های یاد شده را «پرسش های پایدار» بنامند. ازجمله این پرسش ها می توان به مواردی، مانند «آزادی»، «عدالت و برابری»، «بهترین قانون» و «خواستگاه مشروعیت قوانین» و البته «نظم و انضباط اجتماعی» اشاره کرد.

نظم و انضباط آحاد مردم، اساس و قوامی برای نظام سیاسی، مفهومی محوری و دارای ارتباطی چندسویه با دیگر حوزه های زندگی، مطالبه ای دینی، ملی و عرفی، شاخصی برای میزان فرهنگ سیاسی است. لذا رهبر انقلاب بیان می­دارند که: « این انضباط مردمی، خیلی بااهمّیّت است، خیلی باارزش است؛ هم قبل از انتخابات، هم در حین انتخابات و روز انتخابات، هم بعد از انتخابات. این انضباط مردمی و پایبندی به نظم و قانون خیلی مهم است. این همان چیزی است که بسیاری از کشورها آن را ندارند و ملّت ما بحمدالله دارد نشان میدهد که این را دارا است. و ما ملّت ایران این را از تجربه‌های گذشته یاد گرفته‌ایم؛ ما هم تجربه کرده‌ایم؛ سالهای متمادی است که تجربه میکنیم. ملّت ایران تجربه کرده است که این انضباط چقدر به نفع او است و بی‌انضباطی و بی‌قانونی چقدر برایش مضر است؛ این را ملّت ایران تجربه کرده».(۹)

لذا رهبر انقلاب عدم به پایبندی قوانین موجود را(حتی اگر اشکالاتی داشته باشد و به ضرر ما باشد) عامل بسیاری از مشکلات می­دانند. « در مسئله‌ی انتخابات و غیر انتخابات، همه باید تسلیم رأی قانون باشند؛ در مقابل قانون تمکین کنند. حوادثی که در سال ۸۸ پیش همه از همین ناشی شد که کسانی نخواستند به قانون تمکین کنند.»(۱۰)

این درحالی است که رسانه های بیگانه و بدخواهان ملت و انقلاب، می خواهند این پایبندی به قانون و آرامش سیاسی را به خودکامگی حاکمیت و استبداد حکومت تعبیر کنند. در صورتی که ذهن های آگاه و انسان های آزاد اندیش که فارق از جانب داری سیاسی و عقیدتی، صحنه انتخابات در کشور را می بینند، به اساس نظام مردمسالار در ایران معترفند. لذا برای افزایش فرهنگ سیاسی مردم، باید گفتمان قانون مداری و مردم­سالاری دینی برای مردم تبیین شود؛ رسانه های غربی به­واسطه برخی اشکالات و نواقص قانونی و اجرایی، اساس حرکت عظیم ملت و انقلاب را منحرف نسازند.


  1. برگرفته از آیه ۴۰، سوره یوسف: «ان الحکم الا لله امر الّا تعبدوا الّا اّیّاه».
  2. برگرفته از کتاب «ابعاد اجتماعی و فرهنگی امنیت ملّی»، به نگارش سید مجتبی تهامی، نشر اجا، چاپ دوم، سال ۱۳۸۸، ص ۱۱۷-۱۱۹٫
  3. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در مراسم بیست‌ و چهارمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله) ۱۳۹۲/۰۳/۱۴ 
  4. صحیفه امام، جلد ۱۴، صفحه ۳۷۸٫
  5. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی ۱۳۹۶/۰۶/۲۶ 
  6. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم ۱۳۹۲/۰۲/۲۵ 
  7. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(علیه‌السلام) ۱۳۹۶/۰۲/۲۰
  8. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار دست اندرکاران برگزاری انتخابات‌ ۱۳۹۲/۰۲/۱۶ 
  9. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم ۱۳۹۶/۰۲/۲۷
  10.  بخشی از بیانات رهبر انقلاب در حرم مطهر رضوی ۱۳۹۲/۰۱/۰۱ 
نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)