۱۴ تیر ۱۳۹۹ مصادف با   13 ذیقعده 1441
تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 965
کد خبر:76576
| ف | | |

انتخابات؛ تجلی مردم سالاری دینی (8)

آبروی جمهوری اسلامی به حضور مردم در پای صندوق‌های رأی است

آبروی جمهوری اسلامی به انتخابات و حضور مردم در پای صندوق‌های رأی و تأثیر یکایک مردم در انتخاب مدیران کشور است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ انتخابات پیش رو مجلس شورای اسلامی، می‌تواند تأثیرات شگرفی بر عمق راهبردی جمهوری اسلامی در محیط خارجی داشته باشد. به عبارتی؛ می‌تواند دارای پیامدهای سیاسی افزایش دهنده قدرت نرم و آسیب پذیری‌های کاهش دهنده امنیّت نرم باشد. این انتخابات در صورتی که توسط نخبگان، مسئولان و مردم مراقبت و مدیریت نشود، می‌تواند بسترهای زیادی را برای بروز بحران ‌اعتماد، کارآمدی، هویّت و انسجام بوجود آورد و به الگوی موفق و الهام بخش جمهوری اسلامی و چهره مردم‌سالار ایران در محیط خارجی آسیب وارد نماید و برداشت از جمهوری اسلامی ایران و باورهای ذهنی را دگرگون سازد.

رهبر انقلاب، انتخابات را به عنوان یک نعمت بزرگ برای ملّت ایران می‌دانند و این برکت را از درگاه الهی شکر می‌کنند: « خدای متعال را بر نعمت مردم‌سالاری و انتخابات و حضور مردم، سپاس‌گزاری می‌کنیم، این نعمت بزرگی است.»(۱)

 

تحقق نظام مردم سالار

انتخابات نهم مجلس در پایان سال جاری می‌تواند به نمایش الگوی موفق «مردم سالاری دینی» تبدیل و موجبات اقتدار، همبستگی ملّی و اعتماد مردم به نظام را افزایش دهد. جمهوری اسلامی به عنوان الگوی کارآمد و الهام بخش «مدل مردم سالاری دینی» در سطح منطقه ظهور موثرتری خواهد داشت. در شرایطی که «بیداری اسلامی» منجر به فروپاشی نظام های مرتجع، وابسته و استبدادی می گردد و جهان اسلام نیازمند کمک و تلاش مضاعف جمهوری اسلامی و انتقال تجربه موفق «نظام مردم سالار دینی» است.(۲)

برخی ظواهر مردم­‌سالاری مانند انتخابات در اندیشه رهبری می‌تواند در صورت تحقق مطلوب، به عنوان یک مظهر اعتلاء و آبرو و عزّت ملّی قرار گیرد. رهبر انقلاب تحقق این وضعیت را اینگونه ترسیم فرمودند: « … انتخابات، یکی از آن زمینه‌هایی است در کشور که [هم] می‌تواند مایه‌ی اعتلاء و آبرو بشود، هم می‌تواند مایه‌ی ضعف و سستی و ایجاد مشکلات بشود؛ انتخابات این‌جوری است. اگر مردم شرکت کنند، با نظم شرکت کنند، با اخلاق حرکت بکنند، حدود اسلامی را رعایت بکنند، قانون را همه رعایت بکنند، این مایه‌ی آبرو و عزّت نظام جمهوری اسلامی است؛ و اگر قانون‌شکنی کنند، اگر بد‌اخلاقی کنند، اگر با حرف‌های خود، دشمن را به خودشان امیدوار کنند، انتخابات به ضرر ما تمام خواهد شد.»(۳) همچنین معظم له، در بیانی دیگر می‌فرمایند: «آبروی جمهوری اسلامی به انتخابات و حضور مردم در پای صندوق‌های رأی و تأثیر یکایک مردم در انتخاب مدیران کشور است.»(۴)

 

شکل گیری آرمان سیاسی و هویّت ملی

آرمان سیاسی دولت(حاکمیت) یا علت وجودی در هر کشوری قوی ترین نیرویی است که می‌تواند مردم آن را متحّد کند. آرمان سیاسی سبب همبستگی افراد ملّت می­‌شود زیرا تمامی افراد جامعه با وجود چنین آرمانی نسبت به هم احساس تعلّق خاطر می‌­کنند. در بعضی از کشورها دلیل وجودی به طور محسوسی اثبات شده است و برای تمام مردم مشخص است به گونه‌­ای که در اثر وجوه مشترک عدیده‌­ی اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی افراد جامعه هویّت ملّی متمایز و واحدی را احساس می‌نمایند، لیکن برخی دیگر از کشورها در ارائه آرمان سیاسی دولت یا علّت وجودی با مشکل مواجه هستند، به عبارتی این قبیل کشورها فاقد وجوه مشترک قوی در بین ملّت خود هستند و در نتیجه هویّت ملّی آن­‌ها بسیار شکننده و نامطمئن است.

رهبر انقلاب، انتخابات ایران را جلوه­ای از این حقیقت همیشگی می‌دانند که مورد توجه دلسوزان داخلی و بدخواهان خارجی بوده است: « انتخابات همیشه برای کشور ما و نظام جمهوری اسلامی حائز اهمیّت بوده؛ چون همیشه تعیین کننده است، همیشه نشانه‌ی یک حقیقتی در داخل کشور ماست؛ که این برای دوستان ما در دنیا و نیز برای دشمنان ما پیام‌­هائی دارد».(۵)

آرمان سیاسی دولت(حاکمیت)، یکی از مؤثرترین عوامل فرآیند ملّت سازی است، از این رو رهبران سیاسی در کشورهای مختلف، صرف‌­نظر از منبع مشروعیت قدرت خود، پیوسته در تلاش هستند تا با تکیه بر وجوه اشتراک عمومی و ملّی مردم به آرمان سیاسی دولت شکل دهند و در این خصوص حداکثر استفاده را از طریق نمادنگاری ملّی به عمل می‌­آورند.(۶)

« … ما بایستی موجبات رحمت را فراهم کنیم، آن وقت باران فیاض و سیل‌آسای رحمت و فضل الهی بر سر ما خواهد بارید. مردم ما موجبات رحمت الهی را فراهم کردند. حضور مردم در صحنه، ایستادگی‌شان در مقابل هجمه‌ی دشمنان، بصیرت‌شان، این‌ها همه موجبات رحمت الهی بود. توفیقِ برآوردن این موجبات هم باز متعلق به خدای متعال است. هم از خدای متعال سپاسگزاریم و در مقابل او جبهه‌ی سپاس بر خاک می‌­گذاریم، هم از مردم عزیزمان با همه‌ی وجود تشکر می‌کنیم و امیدواریم که خداوند پاداش کافی و کامل به مردم عنایت کند.»(۷)

این در حالی است که آرمان مشترک و هویّت واحد، در جوامعی شکل می‌گیرد که منطقه جغرافیایی محدود و یا یک کشور تک قومیتی و بدون تنوع مذاهب باشد. لذا رهبر انقلاب ضمن تحلیل های برخی در عدم تحقق آرمان و هویّت مشترک در بستر جمهوری اسلامی، این وفاق ملی و انسجام عمومی را براساس عنایت الهی و مجاهدت مردم می دانند: « پیش‌بینی‌­ها از قبل از انقلاب این بود که چون در مجموعه‌ی ملّت ایران، اقوام مختلف حضور دارند و زبان‌­های مختلف رایج است، پس، زمینه‌ی اختلاف زیاد است؛ امّا خلافش ثابت شد و همه دیدند که ملّت ما یک ملّت متّحد و متّفق است. … نوبت انتخابات هم که می‌رسد، مردم همین‌طور شرکت می‌کنند. نوبت دفاع مقدس هم که می‌رسد مردم همین گونه از همه جا شرکت می‌کنند؛ همه شهید می‌دهند؛ همه برای خدا وارد میدان می‌شوند و همه حول یک احساس وظیفه‌ی مشترک، اقدام می‌کنند.»(۸)

 

عامل تداوم و بقا جمهوری اسلامی

براساس نظریات مرتبط انقلاب و دیدگاه های صاحب نظران عرصه سیاست و اجتماع، جوامع بشری بعد از دوران شکل گیری و تثبیت و رشد، به مرور وارد دوران تضعیف درونی و افول و زوال خواهند شد. ولی در نگاه امام راحل و رهبر انقلاب، عواملی در نظام و جمهوری اسلامی قرار دارد که می تواند در صورت استمرار، موجبات بقا و رشد مستمر حاکمیت باشد و به مرور نواقص فکری، ساختاری و اجرایی نظام به کمک مردم و عنایات الهی برطرف شود. لذا رهبر انقلاب در بیانی می فرمایند: «انتخابات مصونیت‌بخش به کشور است.»(۹)

همچنین رهبر انقلاب در بیانی دیگر، حفظ حیات نظام اسلامی را در حضور مردم و برگزاری انتخابات های مستمر در طول سال‌های مختلف بیان داشته‌اند که می‌تواند عامل تداوم و بقا جمهوری اسلامی باشد: « برادران و خواهران عزیز و همه‌ی ملّت ایران که خواهید شنید! بدانید که انتخابات حیاتی است؛ نه این انتخاباتِ بالخصوص، [بلکه] همه‌ی انتخابات‌های کشور، بخصوص انتخابات ریاست جمهوری که از همه مهم‌تر است، در همه‌ی دوره‌ها، واقعاً برای کشور حیاتی است؛ هم به لحاظ نفْس انتخابات مهم است -که این یک مقوله‌ی مهمّی است؛ خب جمهوری اسلامی است؛ جمهوری، ما جمهوری هستیم؛ مناصب ما و مقامات ما برآمده‌ی از جمهورِ ملّت است، از مردم است؛ این را بایستی ما با کمال دقّت حفظ کنیم، این خیلی باارزش است؛ اگر این [انتخابات] در نظام جمهوری اسلامی وجود نمی‌داشت، امروز از نظامی که با آن انقلاب به وجود آمد، خبری باقی نبود، این خیلی مهم است؛ از دل اسلام این معنا درمی‌آید و استفاده می‌شود؛ این‌جور نیست که ما جمهوری را گرفته باشیم و منضمّ به اسلام کرده باشیم؛ نه، خود اسلام به ما این‌جور یاد می‌­دهد؛ حالا این یک مقوله‌ای است- لکن علاوه‌ی بر این، آنچه برای اداره‌ی کشور و حفظ کشور و منافع ملّت به صورت فوری، فوتی لازم است، حضور مردم است؛ حضور مردم است! حضور مردم است که گره‌گشا است، حضور مردم است که دشمنان را از هیبت جمهوری اسلامی می‌ترسانَد؛ این واقعیّتی است، این را بدانید.»(۱۰)

 

عامل انسجام و تجلی حماسه سیاسی

برخی رویدادها در تاریخ انقلاب اسلامی، به عنوان عوامل ایجاد انسجام ملّی و تجلی حماسه سیاسی، مطرح می شود و مردم‌سالاری دینی و پشتیبانی ملّت از کیان نظام اسلامی را در عین پذیرش مشکلات و کمبودها نشان می­‌دهد. حضور مردم در راهپیمایی های ۲۲ بهمن، حضور در حماسه نهم دی ماه ۱۳۸۸ و به ویژه حضور در صحنه انتخابات های مختلف، جلوه­‌هایی از این عرصه است که می‌تواند، ریشه‌های انقلاب اسلامی را در برابر تهدیدات خارجی و آسیب‌های داخلی مصون سازد. گرچه انتخابات، کانونی ترین محل تجلی تحقق حماسه سیاسی است، اما چگونگی آن اهمیّت دارد که آن را از یک فرآیند سیاسی به حماسه سیاسی تبدیل می کند؛ بنابراین شناخت مختصاتی که انتخابات را به حماسه سیاسی تبدیل می‌کند، اهمیّت دارد.

رهبر انقلاب در بیانی، اهمیّت و کارکرد انتخابات در ایجاد حماسی سیاسی را این‌گونه بیان می­‌دارند: « اصل مطلب در مسئله‌ی انتخابات، ایجاد حماسه‌ی سیاسی است؛ حضور حماسی مردم در پای صندوق‌ها است. حماسه یعنی چه؟ حماسه یعنی آن کار افتخارآفرینی که با شور و هیجان انجام می‌گیرد. هر رأیی که شما به یکی از این نامزدهای محترم بدهید رأی به جمهوری اسلامی داده‌اید. رأی به هر نامزدی، رأی به جمهوری اسلامی است؛ رأی اعتماد به نظام و سازوکار انتخابات است».(۱۱) تجربه نشان داده است حتی یک فرصت بی نظیر و حضور پرنشاط اجتماعی هم می‌تواند به یک تهدید بالقوه یا بالفعل تبدیل شود. حلاوت حضور پرنشاط و رقابت آمیز مردم باید در فضایی آرام و به دور از منازعات، درگیری و تضادهای اجتماعی یا بروز شکاف های اجتماعی تحقق یابد.(۱۲)


  1. بخشی از بیانات رهبر انقلاب پس از شرکت در انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی شهر و روستا، مورخ: ۲۹/۰۲/۱۳۹۶٫
  2. برگرفته از مقاله «انتخابات نهم مجلس شورای اسلامی؛ فرصت‌ها و چالش‌های احتمالی»، امنیت ملی، علی محمد نائینی، منبع: پایگاه خبری صبح انتخابات.
  3. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(علیه‌السلام)، مورخ: ۲۰/۰۲/۱۳۹۶٫
  4. بخشی از بیانات رهبر انقلاب اسلامی در حرم مطهر رضوی، مورخ: ۰۱/۰۱/۱۳۹۲٫
  5. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در مصاحبه هنگام اخذ رأی در انتخابات مجلس نهم، مورخ: ۱۲/۱۲/۱۳۹۰٫
  6. برگرفته از کتاب «ابعاد اجتماعی و فرهنگی امنیت ملّی»، به نگارش سید مجتبی تهامی، نشر اجا(سازمان عقیدتی سیاسی ارتش)، چاپ دوم، سال ۱۳۸۸، ص ۶۶٫
  7. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، مورخ: ۱۸/۱۲/۱۳۹۰.
  8. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار کارگزاران نظام، مورخ: ۲۱/۱۱/۱۳۷۵٫
  9. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در خطبه‌های نماز جمعه تهران، مورخ: ۱۴/۱۱/۱۳۹۰٫
  10. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار معلمان و فرهنگیان، مورخ: ۱۷/۰۲/۱۳۹۶٫
  11. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در مراسم بیست‌ و چهارمین سالگرد رحلت امام خمینی(رحمه‌الله)، مورخ: ۱۴/۰۳/۱۳۹۲٫
  12. برگرفته از مقاله ای با عنوان « حماسه سیاسی، چیستی و چگونگی»، روزنامه جام جم، گروه اندیشه، مورخ: پنج‌شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۲، شماره ۳۶۹۳.

 

 

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)