۸ بهمن ۱۳۹۸ مصادف با   2 جمادی الثانی 1441
تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 334
کد خبر:76106
| ف | | |

کارکردهای علم و اقتدار علمی در نظام اسلامی (7)

«اقتدار علمی»، مایه‌ی قدرت کشور

دشمن، با اقتدار جمهوری اسلامی مخالف است؛ هرچه عنصر و مایه‌ی قدرت در جمهوری اسلامی است، دشمن با آن مخالف است. ما باید علی‌رغم دشمن، سعی کنیم عناصر قدرت را در داخل جمهوری اسلامی افزایش بدهیم. یکی همان علم است که شما در جریانش هستید؛ واقعاً میدان مبارزه است، مایه‌ی قدرت کشور است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ مهمّ‌ترین چالشی که امروزه استقلال کشور به ویژه در حوزه فکری و فرهنگی جوامع اسلامی را تهدید می‌کند، اضطراب زبان و شلختگی مفاهیم است که نشان از بحران تفکر و گسست فرهنگی جوامع دینی دارند. مفاهیم در بستر فرهنگی مشخصی زاده می‌شوند و حکایت از مجموعه‌ای باورها، عقائد و بایسته‌های عملی دارند. زبان و مفاهیم، وجودی فرهنگی داشته و خاستگاه تمدّنی جوامع را تأمین می‌نماید. بنابراین، استقلال علمی در حوزه نظر و عمل و نیز دقت های مفهومی بزرگترین اثر را در استقلال علمی و فرهنگی یک جامعه و شفاف سازی افق آن تمدّن خواهند داشت. که در این نوشتار سعی خواهد شد، ماهیّت و کارکرد استقلال علمی را در اندیشه رهبر انقلاب اسلامی مورد واکاوی قرار داد.

رهبر انقلاب موضوع علم و اقتدار علمی را به عنوان محور اصلی در عدم وابستگی به بیگانگان معرفی می‌کنند و معتقدند که: « یکی از موضوع هایی که نمی‌گذارند در کشورهای زیر سلطه رشد کند و بشدت مانع آن می‌شوند، مسأله‌ی علم است؛ چون می‌دانند علم ابزار قدرت است. خود غربی‌ها با علم به قدرت رسیدند؛ این یکی از پدیده‌های تاریخ بود. البته علم بین شرق و غرب دست به دست گشته و برای مدتی هم آ‌ن‌ها در جهالت بودند. در همان دوره‌ی قرون وسطا، که خودشان توصیف می‌کنند، در این طرف دنیا وقت شکوفایی علم بوده است؛ امّا بمجردی که آن‌ها به علم رسیدند، از علم به‌صورت یک ابزار برای اقتدار و کسب ثروت و گسترش سلطه‌ی سیاسی و جذب ثروت ملّت‌ها و تولید ثروت برای خودشان استفاده کردند و از آن ثروت باز تولید علم کردند و علم را بالا بردند و دانش خودشان را رشد دادند. آن‌ها می‌دانند که علم چقدر در قدرت بخشیدن به یک ملّت و به یک کشور، تأثیر دارد، لذاست که اگر بخواهند نظام سلطه؛ یعنی رابطه‌ی سلطه‌گر و سلطه‌پذیر باقی بماند و حاکمِ بر نظم جهانی باشد، باید نگذارند آن بخشی که آن‌ها مایلند سلطه‌پذیر باشند، دارای علم شوند؛ این یک استراتژی است که بروبرگرد ندارد و الان رفتارشان هم در دنیا بر همین منوال است؛ لذا باید برای کسب علم و تحقیق جهاد کرد؛ باید کار کرد.»(۱)

 

استقلال علمی مقدمه اقتدار علمی
استقلال علمی و عدم وابستگی به علوم بیگانگان در حوزه مفهومی و روشی می‌تواند مقدمه اقتدار علمی کشور باشد. لذا یکی از مشکلات اساسی نظام نوپای اسلامی ما و نیز از موانع اصلی در پیش روی متفکران حوزه تمدن سازی، علوم غربی و غیر اسلامی، به ویژه در حوزه علوم انسانی و اجتماعی است که در حقیقت نرم افزار اداره جامعه و سیال در کلیه نظامات اجتماعی هستند. « ازآنجاکه تمدّن مجموعه‌ای از نظام‌های اجتماعی به هم پیوسته است، به وضوح نیازمند علوم اجتماعی برای تأسیس و ادامه حیات خود خواهد بود. ازاین رو ساختن تمدّن نوین اسلامی مبتنی بر آموزه‌های دینی بسته بر این است که این علوم برآمده از وحی و مطابق با حقایق والای عالم خلقت باشند. درحالی که در وضعیت کنونی «دانشگاه‌های ما تحت تأثیر فرهنگ غربی و گرایش‌های پوزیتویستی واقع شده‌اند و تمرکز آن‌ها بیشتر بر مادیات است. علم را به محسوسات و آن‌چه که با روش تجربی اثبات پذیر است، منحصر می‌دانند و معتقدند فراتر از مادیات شعر است.» (۲)

رهبر انقلاب معتقدند که اگر بخواهیم فرآیند استقلال طلبی را ادامه دهیم باید در عرصه استقلال علمی و عدم وابستگی به علوم بیگانگان گام برداریم. لذا باید بعد از استقلال سیاسی در دهه ۵۰، استقلال نظامی در دهه ۶۰، استقلال امنیّتی در دهه ۷۰، استقلال دفاعی و موشکی در دهه ۸۰، برای تثبیت و تعمیق جلوه‌های دیگر، استقلال علمی را در سرحوله اقدامات و تصمیمات قرار دهیم. زیرا استقلال علمی نه تنها می‌تواند مقدمه اقتدار علمی باشد، بلکه استمرار استقلال دفاعی، امنیتی، سیاسی و … را نیز تضمین نماید.

«دشمن، با اقتدار جمهوری اسلامی مخالف است؛ هرچه عنصر و مایه‌ی قدرت در جمهوری اسلامی است، دشمن با آن مخالف است. ما باید علی‌رغم دشمن، سعی کنیم عناصر قدرت را در داخل جمهوری اسلامی افزایش بدهیم. یکی همان علم است که شما در جریانش هستید؛ واقعاً میدان مبارزه است، مایه‌ی قدرت کشور است. یکی قدرت دفاعی است؛ همین مسئله‌ی موشک‌ها و این حرف‌هایی که سروصدا می‌کنند. باید روزبه‌روز این قدرت دفاعی افزایش پیدا کند، و البتّه میکند؛ به کوری چشمشان، روزبه‌روز هم افزایش پیدا خواهد کرد. سوّم قدرت اقتصادی است؛ به قدرت اقتصادی اهتمام بکنید. قدرت اقتصادی هم با وابستگی به این و آن حاصل نمی‌شود. بنده از سابق، از قدیم، نه حالا، بارها گفته‌ام، من با سرمایه‌گذاری‌های خارجی‌ها در کشور موافقم، من هیچ مخالفتی ندارم؛ غربی یا اروپایی مشکلی نیست؛ منتها تکیه‌ی اقتصاد کشور نباید به ستونی باشد که ممکن است با نعره‌ی مثلاً یک ترامپی بلرزد؛ این[طور] نباید باشد. آن ستون مورد اعتماد در اقتصاد کشور بایستی مربوط به درون کشور و داخل کشور باشد، باید اقتصاد ما درون‌زا باشد؛ یعنی همان اقتصاد مقاومتی، که سیاست‌هایش اعلام شده و باید دنبال بشود. بنابراین، این‌هم یک نکته است که همه‌ی عوامل و عناصر قدرت باید در داخل تقویت بشود؛ قدرت دفاعی، قدرتِ بحث منطقه‌ای و مانند این‌ها.»(۳)

یکی از جلوه‌های محسوس پیشرفت کشور در سال‌های پس از انقلاب اسلامی، افزایش کمی و کیفی نهاد‌های آموزشی بوده است. پیش از انقلاب، تعداد ۴۷ هزار مدرسه در سراسر ایران دایر بود، امّا امروز حدود ۱۰۰ هزار واحد مدرسه در کشور به ارائه خدمات آموزشی به آینده سازان ایران اسلامی مشغول‌اند. همچنین تا سال ۵۷ تعداد کل دانشجویان کشور ۱۷۵ هزار و ۶۷۵ نفر بود که این تعداد امروز بالغ بر ۵ میلیون نفر دانشجو و بیش از ۸۰ هزار استاد فرهیخته و عضو هیئت‌های علمی دانشگاهی است. تا سال ۵۷ تعداد دانشجویان در مقطع کارشناسی ۹۸ هزار و ۹۱۷ نفر بود و این تعداد در حال حاضر به بیش از ۳ میلیون نفر رسیده است. همچنین تا سال ۵۷ تعداد دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد ۶ هزار و ۳۴۰ نفر بود که این تعداد هم اکنون به حدود ۷۰۰ هزار نفر رسیده است. علاوه بر این، بر اساس آخرین آمار منتشر شده در نظام آموزش عالی، تا سال ۵۷، تعداد دانشجویان در مقطع دکتری حرفه‌ای ۱۰ هزار و ۲۹۲ نفر بوده که این تعداد هم اکنون به ۱۰۰ هزار نفر رسیده است. همچنین تا سال ۵۷ تعداد دانشجویان در مقطع دکتری تخصصی یک هزار و ۲۵۵ نفر بوده که این تعداد در ابتدای نیمه دوم دهه ۹۰ به ۸۰ هزار نفر رسید. بر اساس آمار اعلام شده در آموزش عالی، تا سال ۵۷ تعداد ۳۹۶ رشته تحصیلی در دانشگاه‌های کشور دایر بود که این تعداد هم اکنون به بیش از سه هزار رشته رسیده است.(۴)

در پایان این نوشتار، به بیانی دیگر از رهبر انقلاب در اهمیّت توانمندی‌های فنی و علمی اشاره خواهیم نمود که به اعتقاد ایشان، عامل جنجال رسانه‌ای و سراسیمگی سیاسی در مواجهه با نظام اسلامی و استقلال علمی کشور و توامندی جوانان این مرز و بوم شده است: « مسایلی امروز در دنیا مطرح است که برای ما حایز اهمیّت است. می‌بینید درباره‌ی توانایی فنی و علمی ملّت ایران، دستگاه سلطه و استکبار چه جنجال و سراسیمگی از خود نشان می‌دهد. این هیاهویی که بر سر مسأله‌ی هسته‌یی راه انداخته‌اند، از روی سراسیمگی است؛ دستپاچه‌اند. دستگاه سلطه نمی‌خواهد؛ نمی‌پسندد که غیر از محدوده‌ی خودشان، قدرت فناوری و قدرت علمی، آن هم به صورت مستقل و ناوابسته، در اختیار ملّت‌ها قرار بگیرد. حالا که می‌بینند یک ملّت بدون تکیه به آن‌ها توانسته است یک فناوری فاخر علمی را به دست بیاورد، ناراحتند. به‌دروغ، رئیس جمهور امریکا و دیگران، مرتب از سلاح اتمی اسم می‌آورند؛ این برای توجیه موضع خشمگینانه‌ی خودشان هست؛ والا می‌دانند که در این‌جا مسأله، مسأله‌ی سلاح اتمی نیست؛ مسأله‌ی استقلال یک ملّت است.»(۵)


۱- بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی۱۳۸۳/۰۴/۰۱ 
۲- مصباح یزدی، محمدتقی، درباره پژوهش، صفحه ۲
۳- بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار نخبگان جوان علمی ۱۳۹۶/۰۷/۲۶ 
۴- انتشار یافته در خبرگزاری میزان، تاریخ انتشار: ۰۹:۰۱ – ۱۸ بهمن ۱۳۹۶، کد خبر: ۳۹۴۶۸۴
۵- بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار پرسنل نیروی هوایی ۱۳۸۴/۱۱/۱۸ 

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)