۸ بهمن ۱۳۹۸ مصادف با   2 جمادی الثانی 1441
تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 353
کد خبر:76062
| ف | | |

کارکردهای علم و اقتدار علمی در نظام اسلامی (6)

جایگاه علم

با اقتدار علمی است که می‌تواند سیاست برتر و دست والا را در دنیای سیاسی حائز شود. اقتصاد هم به دنبال این‌ها به دست می‌آید؛ پول تابع توانایی‌هاست. امروز این‌طوری است؛ علم را می‌شود به پول تبدیل کرد و از لحاظ اقتصادی هم قوی شد. این، جایگاه علم است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ در طول چهار دهه گذشته، دولت‌های سلطه غربی شیوه‌ها و روش‌های متعدد و متنوعی را برای نابودی و متوقف کردن حرکت انقلابی و اسلامی مردم ایران برداشته اند. رهبر انقلاب در اواسط دهه هشتاد به سه راهبرد محوری دشمنان در مقابله با حرکت عظیم ملّت ایران اشاره می‌کنند که گام سوم دشمن علیه ایران را مقابله با پیشرفت و اقتدار علمی ما تعبیر می‌کنند. که می‌تواند نحوه مقابله و آرایش علمی ما را در آغاز گام دوم انقلاب اسلامی ترسیم نماید. «من برنامه‌های استکبار جهانی علیه ملّت ایران را در سه جمله خلاصه می‌کنم: اوّل، جنگ روانی؛ دوّم، جنگ اقتصادی؛ و سوّم، مقابله با پیشرفت و اقتدار علمی. دشمنی‌های استکبار با ملّت ما در این سه قلم عمده خلاصه می‌شود.»(۱)
به تعبیر دیگر، دشمن وقتی می‌بیند نمی‌تواند از طریق جنگ روانی و تحریم‌های اقتصادی جلو حرکت عظیم ملّت ایران را بگیرد، دستاویز حربه‌های مختلف برای توقف پرشتاب علم در ایران می‌شود تا مقدمات تحقق اقتدار علمی را در کشور بگیرد. دلیل این راهبرد غرب نیز این است که کشورهای استکباری متوجه شده‌اند که یکی از بسترهای استقلال و پیشرفت ملّت ایران در عدم وابستگی علمی و اقتدار ملّی ایرانیان است. «در جهان امروز قدرت علمی مبنا و پایه قدرت اقتصادی و سیاسی است و امریکایی‌ها با درک این نکته تلاش می‌کنند روند تبدیل ایران را به قدرتی علمی سد کنند.»(۲)

جایگاه اقتدار علمی در نظام اسلامی
رهبر انقلاب اقتدار علمی را در کنار اقتدار نظامی یکی از عناصر توانمندی نظام اسلامی معرفی می‌کنند که توانسته است موجبات حراست از مرزهای مادی و معنوی باشد در برهه‌های مختلف، نظام اسلامی را مقابل کشورهای استکباری از آسیب‌های متعدد مصون دارد. « ملّت ایران توانست نظام پادشاهی را که شجره‌ی خبیثه‌ی دیرپایی بود در این کشور، قلع کند و دور بیندازد؛ در حالی‌ که آمریکا پشتیبانش بود، اروپا پشتیبانش بود، همین مرتجعین منطقه پشتیبانش بودند. در دنیایی که کفر و الحاد و بی‌اعتقادی و بی‌مبالاتی در آن موج میزند، توانست یک حکومتی را بر اساس ارزش‌ها به‌ وجود بیاورد؛ توانست این حکومت را حفظ کند؛ توانست این نظام جمهوری اسلامی را با همه‌ی ابعادش در این کشور نگهبانی کند و نگهداری کند و حفظ کند و روزبه‌روز توسعه بدهد؛ توانست عوامل و عناصر قدرت و اقتدار را برای این نظام به ‌وجود بیاورد. یکی از عناصر اقتدار علم است، یکی از عناصر اقتدار توانایی‌های نظامی است، یکی از عناصر اقتدار توانایی نفوذ در افکار و اندیشه‌های ملّت‌های دیگر است؛ این‌ها را توانست به‌ وجود بیاورد برای خودش، چطور شما می‌گویید نمی‌تواند؟ …»(۳)

کارکرد خنثی سازی اقتدار علمی
در نگاه رهبر انقلاب، اقتدار علمی می‌تواند، تهدیدات مختلف دشمن علیه نظام اسلامی را یا خنثی نموده و یا از آسیب‌های آن کم نماید. لذا رهبر انقلاب در بیانی ضمن توجه به این موضوع، همچون بیانات دیگر، علم را براساس نگاه روایات به عنوان سلطان معرفی می‌کنند که در هر عصری به ویژه در دوران حاضر قدرت اسلام و انقلاب را در مقابل نظام سلطه نشان دهد. « ما احتیاج داریم به این‌که از لحاظ علمی پیشرفت کنیم؛ این نیاز قطعی ما است. اگر از لحاظ علمی پیشرفت نکنیم، تهدید دشمنانِ تمدّنی ما و دشمنان فرهنگی و سیاسی ما، تهدید دائمی خواهد بود؛ آن وقتی این تهدید متوقّف می‌شود یا خطرش کم می‌شود که ما از لحاظ علمی پیشرفت کنیم. بنده بارها روی این مسئله تکیه کرده‌ام. الان قریب بیست سال است روی این تکیه می‌کنم و بارها هم این حدیث شریف را خوانده‌ام که «اَلعِلمُ سُلطان»؛ علم، قدرت است. از این نظر هم نگاه به نخبگان اهمّیّت پیدا می کند. نخبگان می توانند علم کشور را پیشرفت بدهند و کشور را به موضع اقتدار و عزّتی برسانند که آسیب‌پذیری‌هایش کاهش پیدا کند.»(۴)

ابعاد دیپلماسی علمی
رهبر انقلاب معتقدند اساس دشمنی‌های کشورهای دنیا، تنها معطوف به برخی از دولت‌های استکباری است که یک جبهه بندی علیه نظام و ملّت ایران ایجاد کرده است. همچنین معظم له، تأکید دارند که یکی از جلوه های عناد و دشمنی مستکبران، در عرصه علمی است، لذا ایشان دیپلماسی علمی را یکی از ابعاد مؤثر در خنثی نمودن تهدیدات دشمنان در مسیر تحقق اقتدار علمی می دانند: « یکی از کارشکنی‌ها، همین کارشکنی در زمینه‌ی علمی است. بعضی از دوستان گفتند «دیپلماسی علمی»، «دیپلماسی دانشگاهی»؛ بنده هم اعتقاد به این دارم، تشویق هم کرده‌ام؛ امّا توجه داشته باشید که طرف مقابل روی این نکته بخصوص توجه دارد، روی این نکته برنامه‌ریزی می‌کنند. بر روی همین نقطه‌ی «دیپلماسی علمی» برنامه‌ریزی می‌کنند و اهداف خودشان را دنبال می‌کنند. اگر با توجه، با آگاهی، با بصیرت، کار انجام بگیرد، ما کاملاً موافق هستیم. از پیشرفت علمی ما هم راضی نیستند. بخشی از این کارهائی که امروز در زمینه‌ی تحریم و امثال این‌ها مشاهده می‌کنید، مربوط به همین است که نمی‌خواهند جامعه‌ی ایرانی به این اقتدار درونزا دست پیدا کند؛ که اقتدار علمی، یک اقتدار درونزا است. بنابراین، این پیشرفت باید ادامه پیدا کند.»(۵)

جنگ در بستر اقتدار علمی
قدرت علمی و سلطه متناسب آن، جزو سنن الهی است که حتی با مجاهدت انسان های کافر و جوامع بی دین نیز محقق می‌شود. لذا بسیاری از کشورهای مختلف که نگاه مادی و حتی شیطانی داشته و دارند، سلطه خویش را براساس نگاه روایی که رهبر انقلاب نیز بارها بیان نموده‌اند محقق ساخته‌اند و سعی دارند با اقتدار علمی خود، سلطه نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خویش را به کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای دینی اعلام دارند: «ببینید، ما تأکید می‌کنیم روی علم. این تأکید، جدی است؛ تعارف نیست؛ از روی یک احساس کاذبِ تشریفاتیِ موسمی نیست؛ بلکه از یک تشخیص عمیق و محاسبه‌شده برمی‌خیزد. زورگوئی در دنیا زیاد است. زورگویان متکی به قدرتشان هستند. آن قدرت و آن ثروت و آن امکانات، برخاسته‌ی از دانش آن‌هاست. بدون دانش نمی‌شود مقابله کرد، نمی‌شود مواجهه کرد. من یک وقتی این حدیث را خوانده‌ام: «العلم سلطان»؛ علم عبارت است از اقتدار. علم، خودش یک اقتدار است. هر کس این اقتدار را داشت، می‌تواند حرکت کند؛ هر کسی، هر ملّتی، هر جامعه‌ای که نداشت، مجبور است از اقتدار دیگران پیروی کند. بنابراین، این یک محاسبه‌ی دقیق است.»(۶)

لزوم جهاد علمی در مواجهه با دشمنان
در اندیشه رهبری، هر جا که دشمنان بتوانند آسیبی به نظام اسلامی و دولت و ملت ایران، روا دارند، باید در مقابل آن‌ها به جهاد پرداخت. لذا معظم له، جهاد علمی را نیز یکی از جلوه های مهم در مقابله با تهدیدات مختلف دشمنان اسلام، انقلاب و ایران معرفی می‌کنند: « ببینید، جهاد یک معنای خاصی دارد. معنای جهاد فقط تلاش نیست. در مفهوم اسلامی، جهاد عبارت است از آن تلاشی که در مقابل یک دشمن است، در مقابل یک خصم است. هر تلاشی جهاد نیست. مجاهدت با نفس، مجاهدت در مقابل شیطان، جهاد در میدان نظامی، مواجهه‌ی با یک دشمن است؛ مواجهه‌ی با یک معارض است. امروز ما در زمینه‌ی علم نیاز داریم که این‌جور تلاشی در کشور بکنیم؛ احساس کنیم موانعی وجود دارد، باید این موانع را برداریم؛ دارد معارضه‌هایی می‌شود، باید این معارضه‌ها را در هم بشکنیم …»(۷) لذا در ادامه رهبر انقلاب تأکید دارند که باید این انحصار طلبی در حوزه علم و فناوری را از بین برد تا بتوان در این عرصه همچون عرصه‌های نظامی، سیاسی، امنیّتی و دفاعی نیز موفقیت‌های لازم و بازندارندگی های مختلف را ایجاد کرد.

اقتدار حقیقی ملّت ایران
رهبر انقلاب معتقدند که اقتدار حقیقی ملّت ایران در گرو اقتدار علمی است که این مسیر را بر دوش جوانان نهاده‌اند و معتدند نباید از این ظرفیت مهم که می‌توانند عامل رشد همه جانبه ملّت و موجب مقابله با تهدیدات دشمن باشد را مورد غفلت قرار دهند: « جوان‌ها باید به علم بپردازند. بارها من گفته‌ام، باز هم تکرار می‌کنم: اقتدار حقیقی یک ملّت در گرو علم است. علم است که بقیه‌ی منابع و مایه‌های اقتدار را به کشور ارزانی می‌دارد. از علم غفلت نکنید؛ چه دانش‌آموزتان، چه دانشجوتان؛ در هر رتبه‌ای که هستید. مسئله‌ی علم، مسئله‌ی تحقیق، مسئله‌ی مهمی است در کنار انگیزه‌ی دینی. دین خیلی با ارزش است.»(۸)
همچنین ایشان در بیانی دیگر، نقش نسل جوان را در تحقق اقتدار علمی و دفع تهدیدات دشمنان را این‌گونه تبیین فرموده‌اند: « سیاست‌های استکبار، سیاست‌های آمریکا، سیاست‌های شبکه‌ی صهیونیستی عالم که آماج اولش برای دشمنی، به دلائل روشن، جمهوری اسلامی است، نمی‌توانند جمهوری اسلامی را از پا در بیاورند. نه فقط نمی‌توانند از پا در بیاورند، نمی‌توانند کند کنند. ما می‌توانیم با سرعت حرکت خودمان را پیش ببریم. البته منتظر توطئه‌ی دشمن هستیم. این توطئه‌ها ادامه پیدا خواهد کرد، تا یک مقطعی؛ آن مقطع عبارت است از اقتدار همه‌جانبه‌ی کشور که این، کارِ شما دانشجوها، کارِ شما نسل جوان است. آن وقتی که توانستید کشور را به اقتدار علمی و به اقتدار اقتصادی برسانید و آن وقتی که توانستید عزّت علمی را برای کشور فراهم کنید، آن روز البته توطئه‌ها کم خواهد شد؛ مأیوس خواهند شد. تا وقتی به آن نقطه نرسیده‌ایم، منتظر توطئه‌ها باید بود و آماده‌ی مقابله‌ی با این توطئه‌ها باید بود.»(۹)

عدم عقب‌نشینی علمی
رهبر انقلاب عزّت ملّی و رشد همه جانبه را در گرو عدم عقب نشینی از مواضع فکری و ابعاد علمی می‌دانند و معتقدند در مقابل کراشکنی‌ها و زورگویی‌های دشمنان در عرصه‌های علمی مانند سایر ابعاد دیگر، باید اقتدار خویش را حفظ کرد: « خوشبختانه مسئولین کشور عزّت ملّی را کاملاً در نظر دارند و می‌دانند که در مقابل زیاده‌خواهی دشمنان، راه نجات تسلیم شدن و عقب‌نشینی کردن نیست؛ اگر دشمن زورگویی و زورگیری می کند، باید در مقابل دشمن ایستاد و پیشرفت کرد. علاج ملّت ایران در کسب اقتدار است؛ این اقتدار فقط به معنای اقتدار نظامی نیست؛ باید اقتدار علمی، اقتدار اقتصادی، به دست آوردن قدرت اخلاقی و اجتماعی و بالاتر از همه‌ی این‌ها اقتدار معنوی و روحی ـ که از اتکال به خداوند متعال برای یک ملّت حاصل می‌شود ـ هم کسب کنیم.»(۱۰)
همچنین معظم‌له، در بیانی دیگر پیرامون لزوم حرکت و عرم عقب نشینی در مقابل تهدیدات سخت و نرم دشمنان در عرصه علم و فناوری می‌فرمایند: « آن ملّتی که آمادگی خود را، حضور خود را، عزم راسخ خود را در همه‌ی میدان‌ها به نمایش می‌گذارد، دشمن را از نفوذ در خود و غلبه‌ی بر خود مأیوس می‌کند. در مقابل افکار جهانی و نگاه‌های جهانی، ملّت ایران در هیچ مسئله‌ای، باید اظهار ضعف و عقب‌نشینی نکند. … هرگونه انفعال در مقابل دشمن، دشمن را تشجیع می‌کند به اینکه توقع بیشتری را مطرح کند، یک قدم جلو بیاید. این است که ملّت ایران ایستاده‌اند و ایستادگی درست است و همان‌طور که مسئولین کشور، مسئولین دولتی بارها گفته‌اند و آحاد مردم در همه‌ی نقاط کشور تکرار کردند و تجاوب کردند، حقیقتاً حقّ مسلم ملّت ایران است که بتواند بر این قدرت علمی و قدرت انرژی دست پیدا کند.»(۱۱)
در پایان سخن، بیانی از رهبر انقلاب را اشاره خواهیم نمود که ایشان، قدرت علمی را در رأس توامندی‌ها و ابعاد اقتدار ملّی کشور می‌دانند که می‌تواند در مقابل تهدیدات غیرقانونی کشورهای سلطه طلب موجب رشد و سعادتمندی دنیوی و اخروی ملّت ایران باشد: « امروز کسانی در دنیا زور می‌گویند، خلاف قوانین بین‌المللی رفتار می‌کنند، وقیحانه‌ترین موضع را در دنیای تعامل بین‌المللی انسان‌ها ملّت‌ها و دولت‌ها – می‌گیرند و خجالت هم نمی‌کشند؛ سرشان را هم بالا می‌گیرند. چرا؟ چون قدرت دارند؛ قدرت اقتصادی و سیاسی (که از اقتصادی ناشی می‌شود) و بالاتر از همه‌ی این‌ها، قدرت علمی، که منشأ همه‌ی این‌هاست؛ یعنی منشأ قدرت اقتصادی و سیاسی‌شان هم قدرت علمی است. … این قدرت را (قدرت اقتصادی، سیاسی و نفوذ فرهنگی) چطوری به دست آوریم؟ پایه و مایه‌ی همه‌ی این‌ها، قدرت علمی است! یک ملّت، با اقتدار علمی است که می‌تواند سخن خود را به گوش همه‌ی افراد دنیا برساند؛ با اقتدار علمی است که می‌تواند سیاست برتر و دست والا را در دنیای سیاسی حائز شود. اقتصاد هم به دنبال این‌ها به دست می‌آید؛ پول تابع توانایی‌هاست. امروز این‌طوری است؛ علم را می‌شود به پول تبدیل کرد و از لحاظ اقتصادی هم قوی شد. این، جایگاه علم است.»(۱۲)


۱٫ بخشی از بیانات‌ رهبر انقلاب در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی ۱۳۸۶/۰۱/۰۱ 
۲٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان ۱۳۸۴/۱۲/۱۸ 
۳٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار بسیجیان ۱۳۹۶/۰۹/۰۱
۴٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار نخبگان و استعدادهای برتر علمی ۱۳۹۷/۰۷/۲۵ 
۵٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اساتید دانشگاه‌ها ۱۳۹۲/۰۵/۱۵ 
۶٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار نخبگان جوان‌ ۱۳۸۹/۰۷/۱۴
۷٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اساتید دانشگاه‌ها ۱۳۸۹/۰۶/۱۴ 
۸٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان و خانواده‌های شهدا ۱۳۸۸/۰۸/۱۲ 
۹٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت۱۳۸۷/۰۹/۲۴ 
۱۰٫ بخشی از پیام نوروزی رهبر انقلاب به مناسبت حلول سال ۱۳۸۷٫
۱۱٫ بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار مردم ابرکوه ۱۳۸۶/۱۰/۱۵ 
۱۲٫ بخشی از بیانات‌ رهبر انقلاب در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه امام صادق (علیه‌السّلام)۱۳۸۴/۱۰/۲۹

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)