۳۰ شهریور ۱۳۹۸ مصادف با   21 محرم 1441
تاریخ: ۳ شهریور ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 460
کد خبر:73947
| ف | | |

نظام تبلیغی انقلاب اسلامی با تکیه بر اندیشه‌های رهبر انقلاب (5)

«افکار عمومی» چه زمانی در اختیار ماست!؟

اگر می‌توانستیم پیام‌هایی را که باید به ذهن مردم منتقل شود، درست بشناسیم، بعد آن‌ها را تولید کنیم و سپس با مدیریّت صحیح، توزیع و پخش کنیم، آن‌وقت افکار عمومی در اختیار ما، یعنی در اختیار آن جمعی است که این کار بزرگ را انجام می‌دهند. آن‌چه که ما انتظار و توقّع داریم، این است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ انقلاب اسلامی مردم ایران، نظام جمهوری اسلامی ایران در یک محیط جغرافیایی و در یک شرایط زمانی معمولی قرار ندارد و نوع هدف و ماهیّت انقلاب اسلامی، ویژگی‌های مردم ایران و اهداف جمهوری اسلامی دارای آرمان های ایجابی(تعالی فردی و گروهی انسان و زمینه سازی رشد اجتماعی) و اهداف سلبی(مقابله با نظام سلطه و کشورهای استکباری) بسیاری است که نوع حرکت نظام فرهنگی و خرده نظام تبلیغی خویش را در مواجهه با جنگ نرم رسانه‌ای دشمن متفاوت می‌سازد.

رهبر انقلاب، با ذکر مقدمه‌ای از تاریخ کشور، در دوره‌های قبل از انقلاب و بهره‌گیری بیگانگان از سرمایه‌های ملّی، به نقش انقلاب اسلامی در کوتاه‌کردن دست اجانب اشاره می‌کنند و سپس می‌فرمایند: « حال شما ببینید که در وضع کنونی و با این جغرافیای فرهنگی و سیاسی و نظامی و اقتصادی موجود دنیا، چنین کشوری با این اهداف و با این موقعیّت و جایگاهی که برای خود انتخاب کرده، در این جنگ رسانه‌ای چه موضعی دارد. طبیعی است که ما مورد تهاجم باشیم؛ یعنی هیچ شبهه‌ای نباید به ذهن راه بیابد در این‌که ما یکی از اهداف اصلی و اوّلی تهاجم رسانه‌ای هستیم.»(۱)

ضرورت افکارسنجی در نظام تبلیغی
در جهان به هم پیوسته و متحول امروز، رسانه ها بیشتر از همه سازمان‌های دیگر به شناخت علمی افکار عمومی نیازمندند و دولت‌ها بیش از هر زمان دیگر، برای پاسخگویی به افکار عمومی، نیازمند رسانه‌ها هستند. به عبارت دیگر، در جهان امروز، عرصه­‌ی نبرد از زمین و فضا و دریا، به ضمیر توده‌های مردم تغییر مکان داده است و دانشمندان علوم ارتباطی و سیاسی دریافته اند که در دنیای بشری، ذهنیت‌ها، عینیت‌ها را می‌آفرینند و به آن شکل می‌دهند.

رهبر انقلاب ضرورت توجه به افکار عمومی را این‌گونه بیان می‌دارند: « قهراً افکار عمومی وقتی‌که فعّال شد در یک مسئله‌ای و صاحب‌نظر شد، به طور طبیعی جسم‌ها را به حرکت در‌ می‌آورَد، ذهن‌ها را به حرکت درمی‌آورد، ابتکارها را وارد میدان می‌کند.» همچنین معظم‌له در بیانی دیگر می‌فرمایند: « شما می‌توانید افکار عمومی را مدیریّت کنید. وقتی این کار انجام گرفت، افکار عمومی در اختیار شماست. … اگر می‌توانستیم پیام‌هایی را که باید به ذهن مردم منتقل شود، درست بشناسیم، بعد آن‌ها را تولید کنیم و سپس با مدیریّت صحیح، توزیع و پخش کنیم، آن‌وقت افکار عمومی در اختیار ما، یعنی در اختیار آن جمعی است که این کار بزرگ را انجام می‌دهند. آن‌چه که ما انتظار و توقّع داریم، این است.»(۲)

رهبر انقلاب در یکی از بیانات خویش، بعد از یادآوری لزوم تحلیل کلان شرایط جهان و تبیین مثال شهر در حال اشغال، به‌طور مشخص بحث «جنگ رسانه‌ای» را مطرح می‌کنند و می‌فرمایند: « امروز جنگ دنیا، جنگ رسانه‌هاست. پیشرفت کارها و سیاست‌های بین‌المللی دستگاه‌های مختلف و جبهه‌های گوناگون، به‌وسیله‌ی تبلیغ، خبرسازی، مفهوم‌سازی و تبیین‌های درست و نادرست – یعنی راست و دروغ – دارد انجام می‌گیرد. تبلیغات، هم قبل از یک حرکت نظامی و اقتصادی، هم دراثنای آن، هم بعدازآن، نیاز وافر دستگاه‌هایی است که می‌خواهند در دنیا فعال باشند؛ لذا سرمایه‌گذاری هم می‌کنند، فکر هم مصرف می‌کنند و دانش هم به کار می‌برند، برای این‌که بتوانند این را گسترش دهند.»(۳)

ماهیّت جنگ رسانه‌ای علیه انقلاب اسلامیجان مریل(John Merrill) در کتاب روزنامه نگاری جهانی به این واقعیت اشاره می کند که جهان سوم به شدت گرفتار نابرابری در جریان اطلاع رسانی بین المللی و سلطه غربی بر جریان جهانی اطلاعات است، از این رو اندیشه «نظام نوین اطلاع رسانی برای جهان امروز» را مطرح می‌کند.(۴)

رهبر معظم انقلاب در بیانی پس از دیدار خود از مجموعه‌ی صداوسیما،  به اهمیّت سلاح رسانه اشاره می‌کنند: «امروز مهم‌ترین ابزار جنگ بین قدرت‌ها در دنیا رسانه است و امروز حتی قدرت‌های بزرگ هم با رسانه‌ها دارند کار می‌کنند. امروز تأثیر رسانه‌ها و تلویزیون‌ها و هنرها و این شبکه‌های عظیم اطلاع‌رسانیِ اینترنتی و… از سلاح و از موشک و از بمب اتم بیشتر است. امروز دنیا، یک چنین دنیایی است.»(۵)

با دقت در بیانات رهبر انقلاب و اندیشه معظم له، می‌توان چنین برداشت کرد که اولاً «رسانه» یک سلاح است و باید به‌مثابه یک ابزار جنگی به آن نگریست. ثانیاً این سلاح، «مهم‌ترین» سلاح است. علت مهم‌ترین بودن سلاح رسانه به شرایط زمانه برمی‌گردد. گسترش رسانه‌های گوناگون و اهمیت تعیین‌کننده‌ی افکار عمومی جهان، بازی قدرت‌ها را به زمین رسانه‌ها کشانده است؛ به‌طوری‌که حتی قدرتمندترین ارتش‌ها و ثروتمندترین کشورها بی‌نیاز از توجیه افکار عمومی خود و جهان برای فعالیت‌های خود نیستند.

انتظارات از خرده نظام تبلیغی با جنگ رسانه ای
رهبر معظم انقلاب بیان می‌دارند که علت تغییر صحنه‌ی اصلی تقابل‌ها از میدان نظامی به میدان رسانه‌ای، «فراگیری وسایل رسانه‌ای» است: «امروز دنیا بر مدارِ جنگ تبلیغاتی و رسانه‌ای و درواقع بر مدارِ جنگ جبهه‌های خبری و دستگاه‌های تولیدکننده‌ی پیام می‌گردد. نه این‌که در گذشته، جهان‌گیران و جهان‌خواهان و جهان‌خواران از نقش پیام و تبلیغ غافل بودند؛ آن وقت هم توجّه بود و اقدام می‌شد؛ امّا امروز امکانات فراوان شده و پیشرفتِ دانش در این زمینه کارهای شگفت‌آور و حیرت‌انگیزی انجام می‌دهد.»(۶)

امروزه با توجه به گسترش شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مجازی، این نکته اهمیّت دوچندانی نسبت به سال پیدا کرده است. لذا با توجه به فراگیری ابزارهای رسانه‌ای، بدیهی است که هرکدام از طرفین تقابل، بخواهند بازی را به زمین جنگ رسانه‌ای بکشانند و با صرفه‌جویی در هزینه‌های هنگفت نظامی و صرف هزینه‌ی کمتر، نتایج بهتری در عرصه‌ی رسانه‌ای دریافت کنند.

مطابق یک پژوهش که با هدف بررسی و رتبه‌بندی ابعاد رسانه‌های جمعی تأثیرگذار بر مدیریت جنگ‌های آینده صورت گرفته است، از میان شانزده بعد موردبررسی، به ترتیب «شبکه‌های خبری»، «شبکه‌های اجتماعی»، «وبگاه‌های اینترنتی»، «سریال‌های و فیلم‌های تلویزیونی» تأثیر بیشتری بر مدیریت جنگ‌های آینده دارند.(۷)

ایشان در بیانی می‌فرمایند: « رسانه‌ها می‌توانند زمینه‌ساز گفتگوی آزاد و دوجانبه و چندجانبه‌ی بین ملّت‌ها باشند. این‌ یکی از بزرگ‌ترین امتیازات رسانه‌های عمومی و فراگیر است. رسانه‌ها می‌توانند به‌صورت اخلاقی و استدلالی، مفاهیم ملّت‌ها را میان یکدیگر تبادل کنند و دادوستد معنوی و اخلاقی و فرهنگی کنند؛ این مسئله‌ی بسیار ارزشمندی است. می‌توانند سطح آگاهی و معرفت مردم را ارتقاء دهند.»(۸)

در جمع بندی این بخش و ضرورت فعال ساختن ابعاد ساختاری و توجه به نهادهای حکومتی، سازمان های دولتی، مجموعه های مردمی و خودجوش انقلاب، توجه این بیان راهگشای رهبر انقلاب ضروری است: « تبلیغ میدان جنگ است. بعضی‌ها از اسم جنگ بدشان می‌آید؛ تا گفته میشود جنگ اقتصادی یا جنگ نرم یا جنگ تبلیغاتی، این‌ها بدشان می‌آید، [می‌گویند] «آقا چرا این‌قدر از جنگ صحبت میکنید؟ از صلح صحبت کنید»! خب جنگ هست. این غفلت ما است که اگرچنان‌چه دشمن متوجّه ما باشد -جبهه‌ی دشمن به طرف ما نشانه گرفته که تیرهای خودش را پرتاب کند- ما غافل باشیم. … خب، پس توجّه داشته باشید که تبلیغ یعنی مواجهه‌ی با دشمن؛ تبلیغ درست، یعنی سینه‌به‌سینه شدن با دشمن حقیقت، با ظلم و با ظلمات؛ این، معنای تبلیغ است؛ این، حقیقت تبلیغ است.»(۹)


۱- بخشی از بیانات رهبر انقلاب پس از بازدید از سازمان صداوسیما»، مورخ: ۱۳۸۳/۰۲/۲۸
۲- بخشی از بیـانات رهبر انقـلاب در جمع مدیران صدا و سیما، مورخ: ۱۳۸۱/۱۱/۱۵
۳- بخشی از بیـانات رهبر انقـلاب در جمع مدیران صدا و سیما، مورخ: ۱۳۸۱/۱۱/۱۵
۴-.ک. زورق، محمد حسن. ۱۳۸۹٫ ارتباطات و آگاهی(مفاهیم، مبانی و روش ها). جلد اول. انتشارات سروش. صص ۲۰ – ۳۳٫
۵- بخشی از بیانات رهبر انقلاب پس از بازدید از سازمان صداوسیما»، مورخ: ۱۳۸۳/۰۲/۲۸
​۶- بخشی از بیـانات رهبر انقـلاب در جمع مدیران صدا و سیما، مورخ: ۱۳۸۱/۱۱/۱۵
​۷- ر.ک. مهدی مطهر نیا و بابک نعمتی، «بررسی و رتبه‌بندی ابعاد رسانه‌های جمعی تأثیرگذار بر مدیریت جنگ‌های آینده»، دوفصلنامه پژوهشگاه آینده، سال اول، شماره‌ی اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۳.
​۸- بخشی از بیـانات رهبر انقـلاب در دیدار مدیران و برنامه‌سازان رسانه‌ای کشورهای مختلف، مورخ: ۱۳۸۵/۰۲/۲۶
​۹- بخشی از بیـانات رهبر انقـلاب در دیدار اعضای شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، مورخ: ۱۳۹۶/۱۰/۰۶

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

حقوق شهروندی در اندیشه امامین انقلاب اسلامی(۱8)

اگر تسلیم آمریکا و ابرقدرت‌ها می‌شدیم

امام خمینی(ره) عزّت و سعادت را در سایه ایستادگی و تحمل سختی‌ها می‌دانند و می‌فرمایند: «من مطمئنم که ملّت عزیز ایران یک لحظه استقلال و عزّت خود را با هزار[...]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)