۲۲ آذر ۱۳۹۸ مصادف با   15 ربیع الثانی 1441
تاریخ: ۴ مرداد ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 409
کد خبر:73469
| ف | | |

معناشناسی مرزبندی با دشمنان (20)

«هویّت» و «ساختار جامعه»؛ هدف محوری دشمنان

دشمنان در زمان‌های مختلف از ابزارها وشیوه‌های مختلفی برای از بین بردن ساختار جامعه هدف بهره گرفته‌اند. این شیوه‌ها در زمان‌ها و مکان‌های مختلف با توجه به اقتضائات جامعه هدف متفاوت بوده است. امّا تنها نقطه و هدف محوری و مشترک آن نابود کردن هویّت و ساختار جامعه هدف بوده است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ مبانی عقیدتی و معرفت شناختی انسان بیشتر به با خصوصیات رفتاری، ذهنی و  باورها و ایده های فرد سر وکار دارد و با نفوذ به ذهن و قلب دشمن در پی ایجاد تاثیر و در واقع تغییر شناخت و رفتار است. جنگ بعد پنجم بیش از همه مبتنی بر عنصر شناخت است. شناخت فلسفه و فرهنگ ، اندیشه و رفتار، تصمیم دکترین قابلیت‌های نظامی تحرکات تاکتیکی و خلاصه همه ی عوامل ذهنی و مادی خود ودشمن در تمامی سطوح است. در بعد پنجم از همه‌ی ابزار برای نفوذ به حوزه ی شناخت و نهایتاً تغییر در رفتار وی استفاده می‌شود. حد متعادل عملیات تاثیر محور است که خاستگاه اصلی آن در قلمروی شناخت قراردارد.

تصمیم‌گیری یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های افراد است که به وسیله‌ی آن دست به انتخاب و اتخاذ فعالیت‌ها و اقداماتی می‌زنند. نکته مهم در خصوص تصمیم گیری نوع هدایت آن است که چگونه این تصمیم گیری گرفته شود، با چه هدفی تصمیم گیری شود، و از آنجایی که ناهماهنگی شناختی در فرآیند تصمیم‌گیری تاثیردارد، افراد برای کاهش تنش شناختی خود به دنبال یک راه حل مثبت می‌گردند و به دنبال یافتن منابع و راههایی هستند. طراحان جنگ‌های نرم عقیدتی و شناختی این فرصت را غنیمت شمرده و  بر فرآیندهای تصمیم‌گیری تاثیرگذاری دارند و آن‌ها را مطلوب گونه هدایت می کنند تا تصمیمات مورد نظر طراحان جنگ نرم را بگیرند. که در نگاه رهبر انقلاب مواجهه ابتدایی اثرگذاری بر نخبگان جامعه است: «آماج نفوذ هم چه کسانی هستند؟ عمدتاً نخبگان، عمدتاً افراد مؤثّر، عمدتاً تصمیم‌گیران یا تصمیم‌سازان، این‌ها آماج نفوذند؛ این‌ها هستند که سعی می‌شود روی این‌ها نفوذ انجام بگیرد؛ بنابراین نفوذ خطر است؛ نفوذ خطر بزرگی است.»(۱)

ایجاد بستر و محیط جهت نفوذ
از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری حضرت امام خمینی(ره) تلاش بسیار گسترده و سازمان یافته ای توسط قدرت های جهانی بالأخص ایالات متحده ی آمریکا برای مهار و نابودی آن آغاز گردید. زیرا انقلاب اسلامی فراتر از یک حرکت سیاسی، دربردارنده ی یک ایدئولوژی و جهان بینی بدیع، یک مدل حکومت داری ناشناخته و یک سبک زندگی نوین بود که به خاطر عدم وامداری و سرسپردگی اش به ایدئولوژی های مسلط و نیز طرح آرمان‌های جذابِ آزادی بخش می توانست برای ملّت‌های جهان خصوصاً ملل مسلمان و ستمدیدگان بسیار مطلوب و قابل توجه باشد.

همچنین انقلاب اسلامی به هیچ وجه خود را محصور در مرزهای جغرافیایی ایران نمی دانست بلکه داعیه‌ی جهانی داشت و عملاً به رویارویی با اردوگاه شرق و غرب برخاسته بود. از سوی دیگر مسئله ی صدور انقلاب و پتانسیل اشاعه ی آن به سایر کشورها نیز مطرح بود چرا که با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، جریان مقاومت در جهان اسلام جان تازه ای گرفت و از ورطه ی ناامیدی و انفعال خارج شد.(۲)

لذا شیوه‌های دشمن نیز تنها معطوف به همه به مرزهای سخت و جغرافیایی و نفوذ به ساختارهای سیاسی و اقتصادی انقلاب و جمهوری اسلامی محدود نمی‌شود. امّا تجربه نشان داد که روش های سخت افزاری در مورد ایران کارایی لازم را ندارد زیرا از یک سو هرگونه تهاجم نظامی به ایران به صورت تمام عیار یا محدود با ریسک بسیار بالا و پیامدهای کاملاً غیرقابل پیش بینی همراه است و از سوی دیگر تحریم های اقتصادی نیز هیچ‌گاه نتوانسته است مشکلات لاینحل و فلج کننده ای در مسیر حرکت جمهوری اسلامی قرار دهد و آن را ناگزیر به تغییر رفتار نماید. لذا ایالات متحده و هم پیمانان غربی‌اش می‌بایست حربه‌ی دیگری را در مقابله با جمهوری اسلامی برمی‌گزیدند.

و این بار توجه آن ها به راهکار «استحاله  و دگردیسی فرهنگی» جلب گردید و احساس کردند که می‌توانند از ظرفیت ابزارهای فرهنگی برای تضعیف تدریجی پایه های ایدئولوژیک انقلاب به عنوان مقدمه ی براندازی نرمِ نظام حاکم استفاده کنند. بدین ترتیب شاهد چرخشی در راهبرد دشمنان از «براندازی از بیرون» به «براندازی از درون» بودیم. پشتوانه ی این تغییر راهبرد نیز همانا سیطره ی جهانی فرهنگ آمریکایی و ظرفیت بالای آن برای مورد هجوم قراردادن فرهنگ های هدف بود.(۳)

جنگ نرم با رویکرد هجمه به مرزهای عقیدتی و شناختی نه تنها در سطح اطلاعات بلکه در سطح مجازی که ادبیات، ایدئولوژی ، دین و ارزشها و اخلاق ها هستند فعالیت می‌کند. فرآیند تصمیم‌گیری در همه‌ی این سطوح دچارتغییر وتحول می‌شود. دشمن برای نفوذ فکری و فرهنگی نیازمند افراد نفوذی و رخنه به نهادها و بسترهای متنوع است که در یادداشت قبل به برخی از شواهد و بیانات رهبر انقلاب اشاره شد. در این نوشتار سعی داریم به بسترها و محیط های جنگ نرم دشمن در داخل مرزهای ایران و نقش و جایگاه مردم، مسئولین و نهادهای مرتبط در خنثی نمودن این همجه‌ها اشاره کرد:« امروز جنگ نظامی با ما خیلی محتمل نیست – نمی‌گوئیم به کلی منتفی است، امّا خیلی محتمل نیست- لکن جنگی که وجود دارد، از جنگ نظامی اگر خطرش بیشتر نباشد، کمتر نیست؛ اگر احتیاط بیشتری نخواهد، کمتر نمی‌خواهد. در جنگ نظامی دشمن به سراغ سنگرهای مرزی ما می‌آید، مراکز مرزی ما را سعی میکند منهدم بکند تا بتواند در مرز نفوذ کند؛ در جنگ روانی و آن‌چه که امروز به او جنگ نرم گفته می‌شود در دنیا، دشمن به سراغ سنگرهای معنوی می‌آید که آن‌ها را منهدم کند؛ به سراغ ایمان‌ها، معرفت‌ها، عزم‌ها، پایه‌‌ها و ارکان اساسی یک نظام و یک کشور؛ دشمن به سراغ این‌ها می‌آید که این‌ها را منهدم بکند و نقاط قوّت را در تبلیغات خود به نقاط ضعف تبدیل کند؛ فرصت‌های یک نظام را به تهدید تبدیل کند. این کارهائی است که دارند می‌کنند؛ در این کار تجربه هم دارند، تلاش هم زیاد دارند می‌کنند، ابزار فراوانی هم در اختیارشان هست. باید ابعاد دشمن و ابعاد دشمنی را بدانیم تا بتوانیم بر او فائق بیائیم. البته ما مدد الهی داریم، کمک غیبی داریم بدون شک؛ این را انسان دارد مشاهده می‌کند؛ لکن ما مادامی که هوشیارانه، آگاهانه در میدان نباشیم، تدبیر لازم را به کار نبریم، کمک الهی به سراغ ما نخواهد آمد.»(۴)

با بازخوانی فرمایشات رهبر انقلاب در سال‌های اخیر به این مهم می‌رسیم که تعداد واژگان به کار برده شده در مورد نفوذ توسط معظم له بیش از تعداداین واژگان در طی نزدیک به سه دهه زعامت و ولایت ایشان است. این مسئله اهمّیت جریان نفوذ را در شرایط کنونی نشان می دهد. اهمّیت این موضوع زمانی بیشتر می شود که ایشان به تشریح ابعاد مختلف نفوذ دشمن در شرایط کنونی می پردازند.  به طور کلی نفوذ را هر گونه کنش و رفتاری که توسط گروه مخالف به منظور تاثیرگذاری بر تفکر‏، باور و در نتیجه رفتار مردم و مسئولان کشورهای هدف انجام می‌شود تعریف می‌کنند. با بررسی تاریخی نفوذ به این نتیجه می‌رسیم که دشمنان در زمان‌های مختلف از ابزارها وشیوه‌های مختلفی برای از بین بردن ساختار جامعه هدف بهره گرفته‌اند. این شیوه‌ها در زمان‌ها و مکان‌های مختلف با توجه به اقتضائات جامعه هدف متفاوت  بوده است. امّا تنها نقطه و هدف محوری و مشترک آن نابود کردن هویّت و ساختار جامعه هدف بوده است.(۵)


  1. بخشی از بیانات رهبر انقلاب ۱۳۹۴/۰۹/۰۴
  2. برگفته از مقاله انقلاب اسلامی و راهبرد استحاله فرهنگی، به نگارش روح الامین سعیدی
  3. برگفته از مقاله انقلاب اسلامی و راهبرد استحاله فرهنگی، به نگارش روح الامین سعیدی
  4. بخشی از بیانات رهبر انقلاب در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری ۱۳۸۸/۰۷/۰۲
  5. قادری، علی؛ واکاوی جریان نفوذ در نخبگان، پایگاه اینترنتی بصیرت، گروه سیاسی، شناسه خبر: ۳۱۰۱۷۳، تاریخ انتشار: ۱۳ اسفند ۱۳۹۶.
نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

در این پرونده بنا به بازخوانی و انتشار مصاحبه‌های کمتر دیده شده «آیت الله سید علی خامنه‌ای» با رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی در دوران ریاست جمهوری داریم.

حقوق شهروندی در اندیشه امامین انقلاب اسلامی(۱8)

اگر تسلیم آمریکا و ابرقدرت‌ها می‌شدیم

امام خمینی(ره) عزّت و سعادت را در سایه ایستادگی و تحمل سختی‌ها می‌دانند و می‌فرمایند: «من مطمئنم که ملّت عزیز ایران یک لحظه استقلال و عزّت خود را با هزار[...]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)