۴ خرداد ۱۳۹۸ مصادف با   20 رمضان 1440
تاریخ: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 211
کد خبر:72251
| ف | | |

تمدّن نوین اسلامی و راهکارهای تحقق (۱8)

ناگواری‌های زندگی فردی و اجتماعی

اشکالات زیادی در زندگی­‌های ما وجود دارد که ما را از مسیر صحیح سبک زندگی اسلامی خارج کرده است. تجمّل‌گرایی و تمایل به زندگی­‌های تشریفاتی و پر زرق و برق، از این جمله است که آثار ناگواری را برای زندگی فردی و اجتماعی شهروندان ما رقم زده است

در راستای یادداشت روز گذشته که به موانع خارجی تمدّن پرداختیم. در این قسمت هم موارد دیگر آن را بررسی و جمع‌بندی می‌نماییم.

دامن زدن به اختلافات مسلمانان
یکی از مشکلات اساسی که سا‌‌‌‌‌‌ل‌ها دامن‌گیر مسلمانان شده است، و کشورهای دیگر نیز از آن سوء استفاده می‌کنند، وجود اختلافات قومی و مذهبی است. این مسأله قر‌ن‌­هاست که به طرق مختلف ایجاد گردیده و دولت‌های غربی نیز بر آن دامن می‌­زنند. این عامل سبب عدم شکل­‌گیری وحدت اسلامی شده است، چنانچه در صورتی که وحدت در میان مسلمانان جاری گردد، تحقّق تمدّن نوین اسلامی با سرعت بسیار بیشتری امکان پذیر خواهد بود. دشمنان به خوبی بر این نکته واقف گردیده و در تلاش هستند تا بتوانند این روند را با روش‌های گوناگون متوقف سازند. نمونه‌­های این تلاش‌­ها، ایجاد و حمایت از گروه­‌های تروریست و ارهابی در میان مسلمانان و تقویت و پشتیبانی از آنان مانند طالبان و القاعده است.( نبی زاده و دیگران، ۱۳۹۴، ص ۳۲۸- ۳۲۹)
همچنین ایجاد تفرقه در میان ملّت‌­های مسلمان توسط استعمارگران یکی از اقدامّات فرهنگی آن‌ها برای جلوگیری از اتحاد جهان اسلام و شکل گیری تمدّن نوین اسلامی بوده است. امّام خمینی(ره) نگرانی خود از این موضوع، این طور بیان می‌­کند:« … همه دول اسلامی و ملّت‌های اسلامی می­‌دانند که درد چیست؟ می‌­دانند که دست‌های اجانب در بین است تا این‌ها را از هم متفرق کند، می‌­بینند که با این تفرقه‌­ها ضعف و نابودی نصیب آن‌ها می‌­شود، می‌­بینند که یک دولت پوشالی اسرائیل در مقابل مسلمین ایستاده اگر همه مسلمانان جمع شوند و هر کدام یک سطل آب بریزند اسرائیل را آب می­‌برد. معذلک در مقابل او زبون هستند. چرا به علاج واقعی که اتّحاد و اتفاق است روی نمی­‌آورند چرا توطئه­‌هایی که استعمارگرها برای تضعیف آن‌ها استفاده می‌­کنند خنثی نمی­‌کنند این معما چه وقت باید حل شود این توطئه‌­ها را چه کسی باید خنثی بکند غیر از کشورهای اسلامی و ملّت‌های مسلمان این معمایی است که شما اگر جوابی دارید و حل کرده­‌اید به ما هم تذکر دهید».(امّام خمینی، ج۸، ص ۲۳۶- ۲۳۵)
بنابراین تفرقه افکنى و از هم پاشیدن جامعه‏‌هاى متّحد و یکدل، شیوه تبهکارانى است که در اندیشه تسلّط برج‌هانند. آنان ابتدا با پاشیدن بذر تفرقه، مردم را به دسته‌‏هاى مختلف تقسیم مى‏‌کنند. آن‌گاه به غارت هستى و اموال آنان مى‏‌پردازند و به این شیوه، حکومت خود را بر آنان تثبیت مى‌‏کنند. قرآن کریم از فرعون، نمونه بارز این گونه تبهکاران، چنین یاد مى‌‏کند:«انَّ فِرْعَوْنَ عَلافِى الْأَرْضِ وَ جَعَلَ اهْلَها شِیَعاً یَسْتَضْعِفُ طائِفَهً مِنْهُمْ یُذَبِّحُ ابْنائَهُمْ وَ یَسْتَحْیى نِسائَهُمْ انَّهُ کانَ مِنَ الْمُفْسِدین‏».(قصص، ۴)«همانا فرعون در زمین قدرت یافت، و ساکنانش را دسته دسته ساخت، گروهى از آنان را ضعیف و ذلیل کرد، پسرانشان را مى‏‌کشت و زنان را زنده مى‌‏گذاشت. به درستى که او از مفسدان بود». بنابراین اتّحاد مسلمانان راهکار اصلی در فرهنگ‌­سازی و روشنگری در میان جوامع مسلمان است. این وظیفه می‌­بایست توسط دولت‌مردان از یک سو و از سوی دیگر توسط اهل فکر و فرهنگ و متفکّران و اندیشمندان و رهبران دینی انجام پذیرد. (موثقى، ۱۳۷۱: ص ۳۸)

تهاجم تمدّنی غرب
تمدّن غربی با تکیه بر سه دکترین اساسی: دموکراسی، آزادی فردی و اقتصاد بازار آزاد نوعی تصویر خودساخته رهبری در نظم جهانی تک قطبی و تک خطی را برساخته است و با دستکاری سیاسی و تبلیغاتی رسانه­ها موجی از اسلام هراسی را علاوه بر به راه انداختن جنگ اقتصادی و فرهنگی علیه جهان اسلام با هدف مخدوش جلوه دادن تصویر اسلام و تحمیل هژمونی خود رد جامعه بین المللی به راه انداخته است. در این رهگذر، تمدّن غربی با تعرض به مسلمانان از طریق تقویت صهیونیسم موجب تقابل و صف بندی دنیای اسلام در برابر دنیای غرب شده است.( حافظ نیا، ورزقانی، ۱۳۸۶، ص ۱۰۲- ۷۷) نظریه برخورد تمدّن ها بین اسلام و غرب در اندیشه ساموئل هانتینگون بر این باور استوار است که نظم فکری غرب با ادعای جهانشمولی خود معتقد است که فرهنگ­ها، ارزش­ها و ایده­­آل­های تمدّن غربی پیشرفته­ترین نوع دستاورد بشری است و مدعی است که نظام­ها و نهادهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی غرب سرنوشت نهایی بشریت قلمداد می­‌گردند. این ادعا دارای محتوایی تهاجمی است که برخود برتربینی و اعتقاد به بر حق بودن خود استوار است و پیامد آن این است که تمدّن غربی خود را مجاز می­داند که برای گسترش دستاوردهای خود به کلیه ابزارها از جمله: تسلط، کنترل و اشغال با صرف میلیون­ها دلار مبادرت ورزد. این به معنای آن است که تمدّن غربی خود را تمدّن اصلح در فرآیند تنازع بقا و داروینیسم اجتماعی قلمداد می کند و به خود حق می دهد که دیگر تمدّنها را در فرآیند گزینش طبیعی خاموش و حذف کند. ریشه برخورد واقعی در وجود دو تفکّر جهانشمول نهفته است: « یک تمدّن غربی و دیگری تمدّن اسلامی. تمدّن اسلامی با برخورداری از نظام اعتقادی جهانشمول که پیام قرآنی را خطاب به تمامی جهانیان عرضه می‌­دارد در قبال توسعه جهانشمول تمدّن غربی ایستاده است. چنین تقابل دو تفکّر جهانشمول را می­‌توان بنیاد دیالکتیک منازعه معاصر دانست».(دهشیری، ۱۳۹۴، ص ۱۰۸)

رواج مادّی گرایی در جامعه
انسان برای تداوم زندگی خویش و برآورده ساختن نیازهای اولیه نیازمند مصرف کالاها و خدمات است. بنابراین نیاز و مصرف همراهان همیشگی انسان‌­ها در طول حیات بشری بوده‌­اند، امّا امروزه مصرف و نیاز از هم فاصله گرفته و شکافی بین آن‌ها به وجود آمده است به گونه‌­ای که دیگر مصرف انسانی با نیازهایش مطابقت ندارد، بلکه چیزی بیش از آن است و آن شکاف را مصرف­‌گرایی و مادّی­‌گرایی پر کرده است.(حاجی زاده میمندی، یوسفی، ۱۳۹۲: ص ۲۳۴)
​مقام معظّم رهبری رواج مادّی گرایی در جامعه را عامل انحراف از سبک زندگی اسلامی می‌داند و معتقدند: «اشکالات زیادی در زندگی­‌های ما وجود دارد که ما را از مسیر صحیح سبک زندگی اسلامی خارج کرده است. تجمّل‌گرایی و تمایل به زندگی­‌های تشریفاتی و پر زرق و برق، از این جمله است که آثار ناگواری را برای زندگی فردی و اجتماعی شهروندان ما رقم زده است». (بیانات مقام معظّم رهبری، در تاریخ ۱۹/ ۷/ ۱۳۹۱)
در این میان، تفکّرات صرفاً مادّی و بر پایه منافع شخصی که چهره ویژه­‌ای در مکاتب سیاسی و اجتماعی غرب دارد با گسترش در میان مسلمانان چالش بزرگی را در میان اقوام و جوامع مسلمان ایجاد نموده است. نگاه مادّی غالب در تفکّر تمدّن غرب با امکانات نظامی که در اختیار مستکبران قرار داده است در تعارض جدّی با دستورات و تعالیم اسلام قرار دارد. این تفکّر و رویکرد باعث شده است که تلاش مردمان نه بر رفع مشکلات و حوائج اقتصادی، بلکه بر ثروت اندوزی و تجمّل گرایی و تکیه و توجّه به منافع شخص و مادّی متمرکز گردد و مهم­ترین مشکلی که ایجاد خواهد نمود جلوگیری از جاری شدن فرهنگ اصیل اسلامی و به تبع آن ایجاد مانع شکل­‌گیری تمدّن نوین اسلامی خواهد شد. (مددپور، ۱۳۷۶: ص۳۸)
​جمع‌بندی
بر سر راه تمدّن نوین اسلامی، در کنار آسیب­‌ها و چالش­‌هایی که وجود دارد، موانعی نیز باعث کندی حرکت و جلوگیری از انجام برنام‌ه­ها و تمدّن سازی می‌­گردد. این موانع به دو دسته موانع داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند، موانع داخلی شامل مواردی می‌­شود که مسلمانان نقش اساسی در شکل‌­گیری آن دارند و شامل عدم وجود استقلال، رواج تجمّل­‌گرایی، بی‌­توجّهی مسلمانان به مسائل اخروی و دینوی، ضعف ایده و ایمان، تحقیر ملّت‌ها توسط سران کشورهای مسلمان، مشکلات اقتصادی جوامع مسلمان و فقدان نیروی کارآمد می‌­شود. علاوه بر این موانع خارجی نیز به مؤلّفه‌­هایی اشاره دارد که خارج از جهان اسلام بر مسلمانان تحمیل می‌­شود و عبارتند از: دامن زدن به اختلافات مسلمانان، تهاجم تمدّنی غرب، رواج مادّی گرایی در جامعه و تهاجم فرهنگی.

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)