۴ تیر ۱۳۹۸ مصادف با   21 شوال 1440
تاریخ: ۹ فروردین ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 238
کد خبر:71938
| ف | | |

معناشناسی تکالیف و حدود شرعی (4)

شرط سربلندی نظام اسلامی

رهبر انقلاب نیز این دلیل را این‌گونه بیان نموده­‌اند: «حکومت اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، آن وقتی سربلند است که بتواند حدود الهی را حفظ کند.»

پایگاه تحلیلی مصداق/  در ادامه یادداشت شماره قبلی در  این یادداشت به  «فلسفه حدود شرعی و ضرورت پایبندی به آن» بیان می‌گردد.

۱– تنها مسیر تحقق حکومت مطلوب انسانی و اسلامی
یک جامعه معیار انسانی و اسلامی، تنها در شرایطی تحقق خواهد یافت که برای زندگی فردی، گروهی و اجتماعی قوانین براساس نگاه خالق و شرایط و اقتضائات مخلوق طراحی شود. که این مقوله با نزول قرآن کریم، ارائه سخنان معصومین و ترسیم سیره زندگی ایشان و تفسیر و تبیین علماء و بزرگان محقق شده است و در زمان حاضر و با استقرار حکومت اسلامی و با بیانات امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب، نیز به خوبی چارچوب­‌های دینی و تکالیف الهی در قالب احکام اجتماعی و قوانین حکومتی را بیان نموده‌اند. لذا پیاده شدن احکام و حدود ترسیم شده در سطح زندگی نیازمند تشکیل حکومت و پیاده سازی حدود شرعی در میان آحاد مردم جامعه است.

«…بعد از ایمان آوردن به اسلام، آن‌چه که مطرح می‌شود، حفظ خط­‌کشی­‌های اسلام است. «و من یتعدّ حدوداللَّه فاولئک هم الظّالمون»[۱] تعدّی از حدود الهی، جایز نیست. اسلام و خط‌­کشی‌­ها را دقیق معین کرده است. اگر کسی هم فکر کند که اسلام خط­‌کشی نکرده است، باید خودش را ملامت کند و برود معلوماتش را زیاد نماید. حکومت اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، آن وقتی سربلند است که بتواند حدود الهی را حفظ کند[۲]

 

۲- عامل الگو شد و سربلندی حکومت اسلامی
اگر در مقام نظر، مسلمین و رهبران اسلامی، مدعی حقانیت دین اسلام و حکومت اسلامی را دارند، این مسأله باید در عمل نیز تجلی پیدا کند، لذا رعایت حدود شرعی و اصلاح رفتار کارگراران و مجازات متخلفین می‌­تواند ضمن اصلاح جامعه، حکومت اسلامی را در رسیدن به اهداف علیه خود و الگو شدن برای سایر جوامع کمک نماید. رهبر انقلاب نیز این دلیل را این‌گونه بیان نموده­‌اند: «حکومت اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، آن وقتی سربلند است که بتواند حدود الهی را حفظ کند[۳]
امّت اسلامی با همه‌‌ی ابعاض خود در قالب ملت‌ها و کشورها، باید به جایگاه تمدّنیِ مطلوب قرآن دست یابد. شاخصه‌‌ی اصلی و عمومی این تمدّن، بهره‌‌مندی انسان‌ها از همه‌‌ی ظرفیت‌های مادی و معنوی‌‌ای است که خداوند برای تأمین سعادت و تعالی آنان، در عالم طبیعت و در وجود خود آنان تعبیه کرده است. آرایش ظاهری این تمدّن را در حکومت مردمی، در قوانین برگرفته از قرآن، در اجتهاد و پاسخگوئی به نیازهای نوبه‌‌نوی بشر، در پرهیز از تحجر و ارتجاع و نیز بدعت و التقاط، در ایجاد رفاه و ثروت عمومی، در استقرار عدالت، در خلاص شدن از اقتصاد مبتنی بر ویژه‌‌خواری و ربا و تکاثر، در گسترش اخلاق انسانی، در دفاع از مظلومان عالم، و در تلاش و کار و ابتکار، می‌توان و باید مشاهده کرد. نگاه اجتهادی و عالمانه به عرصه‌‌های گوناگون، از علوم انسانی تا نظام تعلیم و تربیت رسمی، و از اقتصاد و بانکداری تا تولید فنی و فناوری، و از رسانه‌‌های مدرن تا هنر و سینما، و تا روابط بین‌‌الملل و غیره و غیره، همه از لوازم این تمدن‌‌سازی است.»[۴]

 

۳- ایجاد گفتمان معیار اسلامی و انقلابی
اصلاح معنوی جامعه در گرو رعایت عدالت اجتماعی خواهد بود؛ لذا رعایت حدود شرعی می‎تواند ضمن پاکسازی درونی جامعه و تحقق معنویت در میان مردم، ضامن اجرای عدالت در میان مردم باشد. لذا گفتمان عدالت و معنویت، به عنوان دو رکن اساسی در تفکر رهبر معظم انقلاب در کنار گفتمان عقلانیت ترسیم شده است. لذا اگر بخواهیم به اسلام عمل کنیم، ابتدا باید گفتمان‌های اسلامی را ترسیم و خطوط عینی آن را طراحی کنیم. در این بین رعایت حدود شرعی اصلی ترین عامل تحقق گفتمان عدالت، معنویت و عقلانیت خواهد بود.

« اگر می‌خواهید در جبهه‌ی امیرالمؤمنین قرار گیرید، بارزترین خصوصیت او در دوران حکومتش – که مربوط به امروز من و شما می‌شود – دو چیز است: یکی عدل اجتماعی، یکی زهد نسبت به دنیا. عزیزان من! این دو ارزش را ما باید مثل پرچم، در جامعه‌ی خودمان بلند کنیم. عدالت اجتماعی، یعنی نظر و نگاهِ دستگاه قدرت و حکومت، نسبت به آحاد مردم یکسان باشد. در مقابل قانون، امتیازات و برخوردها یکسان باشد. البته انسان با یکی دوست و خویشاوند است؛ لذا ارتباطات با همه، به یک صورت نیست. آن کسانی که در جایی مسؤولیتی دارند – مسؤول یک اداره یا یک میز، فرقی نمی‌کند. مسؤولیت یک ناحیه‌ی کوچک، یا مسؤولیت‌های بزرگ، همه مثل هم است – می‌دانند که بالاخره انسان با یکی آشنا و با یکی آشنا نیست. نمی‌خواهیم این را بگوییم. منظور ما برخورد و رفتار قانونی است. آن جایی که پای امتیازات به میان می‌آید و حرکت و نگاه و اشاره، از سوی این مسؤول، منشأ اثر می‌شود، این‌جا باید یکسان باشد. همه باید احساس کنند که به طور یکسان از خیرات نظام اسلامی بهره‌مند می‌شوند. البته بعضی‌ها تنبلند و دنبال کار نمی‌روند؛ بعضی‌­ها کوتاهی می‌کنند؛ بعضی به خودشان ظلم می‌کنند؛ حساب آ‌ن‌ها جداست. امّا معنای عدل اجتماعی این است که قانون، مقرّرات و رفتارها نسبت به همه‌ی افراد جامعه یکسان باشد و کسی امتیاز ویژه‌ای بدون دلیل نداشته باشد. این معنای عدل اجتماعی است. امیرالمؤمنین این کار را کرد[۵]

نمونه رعایت حدود شرعی در زمان حضرت علی(علیه السلام)
رهبر معظم انقلاب برای تبیین دقیق موضوع به یکی از نمونه‌­های عینی از عدالت و اجرای حدود شرعی توسط حضرت علی علیه السلام اشاره می­‌کنند و هی مماشاتی با افراد مختلف به ویژه نزدیکان ایشان نداشته‌­اند که به تعبیر معظم له، اساس دشمن‌تراشی علیه علی علیه‌السّلام نیز همین بوده است: « آن کسی هم که آن همه شعر برای امیرالمؤمنین و علیه دشمنان او گفته بود و آن همه محبّت کرده بود – نجاشی شاعر – وقتی که حدّ خدا را در روز ماه رمضان شکست، امیرالمؤمنین حد خدا را بر او جاری کرد. گفت: حدود الهی را نقض کرده‌ای. روز ماه رمضان، علناً شُرب خَمر کرده بود، افرادی آمدند که: آقا! ایشان این قدر برای شما شعر گفته، این قدر به شما محبت کرده است؛ این قدر دشمن‌های شما دنبالش آمدند، سراغ دشمن­‌های شما نرفت؛ او را یک طور نگه دارید. فرمود (به این مضامین): بله، بماند – مثلاً – قدمش روی چشم؛ امّا باید حدّ خدا را جاری کنم. حدّ خدا را جاری کرد. او هم بلند شد و پیش معاویه رفت. یعنی امیرالمؤمنین با حکم خدا و با حدود الهی، این گونه رفتار می‌کند. …امیرالمؤمنین در ملاحظه‌ی اصول و ارزش‌ها و معیارها، هیچ ملاحظه از کسی نمی‌کرد. آن‌جا آن آدم را که فسق و فجور ورزیده است، به خاطر فسق و فجورش حدّ شرعی می‌زند و ملاحظه‌ی این را که او به حال من خیری دارد، نمی‌کند. امّا این‌جا به خاطر قرآن، از حدّ دزدی صرف نظر می‌کند. امیرالمؤمنین این است. یعنی صددرصد بر اساس معیارها و ارزش‌های الهی – و نه چیز دیگر – حرکت می‌کند[۶]


  1. قرآن کریم، سوره مبارکه البقره، آیه ۲۲۹.
  2. بیانات رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان و جمعی از پاسداران کمیته‌های انقلاب اسلامی، مورخ: ۱۳۶۹/۱۰/۱۰٫
  3. بیانات رهبر انقلاب در دیدار فرماندهان و جمعی از پاسداران کمیته‌های انقلاب اسلامی، مورخ: ۱۳۶۹/۱۰/۱۰٫
  4. بیانات رهبر انقلاب در اجلاس جهانی علما و بیداری اسلامی ۱۳۹۲/۰۲/۰۹
  5. بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم و کارگزاران نظام، مورخ:  ۱۳۷۵/۰۹/۰۵
  6. بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم و کارگزاران نظام، مورخ:  ۱۳۷۵/۰۹/۰۵
نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)