۲۶ خرداد ۱۳۹۸ مصادف با   12 شوال 1440
تاریخ: ۷ فروردین ۱۳۹۸ |   تعداد بازدیدها: 246
کد خبر:71924
| ف | | |

هنرهای نمایشی در کلام رهبر انقلاب؛

هُنری بی‌هویّت

جداکردن تعهد از هنر یعنی جدا کردن هنر از هنر و بی هویّت نمودن هنر. کسی که دارای مواهب الهیه و نعمت خدادادی هنری است باید آن را در مسیری که عطاکننده نعمت به او ارزانی کرده خرج کند. تعهدی که هنرمند در قبال انسان‌ها دارد موتور او را از درون روشن و به تعبیری یک احساس شور و عشق و مسئولیت در او بوجود می‌آورد که رنگ و بوی خدایی از اثر او پدیدار می گردد.

پایگاه تحلیلی مصداق/  از جمله مقوله‌های مهم و اثرگذار در جامعه، مقوله هنر می‌باشد.موضوعی که شاید برخی‌ها تصور کنند بعد از انقلاب اسلامی مورد بی‌مهری و کم توجهی قرار گرفته است امّا باید گفت انقلاب اسلامی باعث احیا و نوسازی هنر در کشور شده است. بی‌شک هنر نقش و جایگاه ویژه‌ای در دنیای مکانیکی و مدرنیته امروزی در بین مردم دارد که دارای اثربخشی فراوانی است. ابزار هنری دارای رساترین و بلیغ ترین ابزارهای انتقال پیام و مفاهیم هستند. در این یادداشت به مناسبت «روز هنرهای نمایشی» سعی شده است به تبیین بایدها و نبایدهای هنر و همچنین هنرهای نمایشی از منظر امام خامنه ای بپردازیم.

اوّلین موضوعی که ایشان مورد تأکید قرار می دهند عطیه و موهبت الهی دانستن هنر می باشد(۱). تعبیر به عطیه الهی نشانگر نعمتی است که خداوند متعال این نعمت را بر صاحبان هنر عنایت فرموده است. وجود پدیده های مختلف طبیعی و نوع نگاهی که انسان ها به این پدیده ها دارند با نوع نگاهی که هنرمند به آن دارد شاهد این مدعاست که هنرمند با نگاه ظریف و لطیف خود، اقدام به خلق یک اثر هنری می کند که این اثر بازتاب واقعیت‌هایی است که در اندیشه و ادراک هنرمندان بروز و ظهور پیدا کرده است.

طبیعی است صاحبان این موهبت الهی بار مسئولیت این گوهر گران‌بها(۲) را به دوش می‌کشند و نسبت به پدیده‌های مختلف در جامعه احساس تکلیف می‌نمایند. البته این تکلیفی نیست که صرفاً ادیان الهی بر دوش انسان‌ها بگذارند(۳) و مورد تأکید افراد صالح الهی باشد بلکه وجدان‌های بیدار هنرمندان با تمام وجود خود آن را احساس می‌کنند و در قالب‌های جذاب و گیرا به همگان عرضه می‌کنند.

ایشان در پیوندی زیبا تعهد را در کنار هنر قرار می‌دهند و تعهد را ملازم همیشگی هنرمندان عنوان می‌کنند.(۴) شاید بتوان گفت جداکردن تعهد از هنر یعنی جدا کردن هنر از هنر و بی هویّت نمودن هنر. کسی که دارای مواهب الهیه و نعمت خدادادی هنری است باید آن را در مسیری که عطاکننده نعمت به او ارزانی کرده خرج کند. تعهدی که هنرمند در قبال انسان ها دارد(۵) موتور او را از درون روشن و به تعبیر آخری یک احساس شور و عشق و مسئولیت در او بوجود می آورد که رنگ و بوی خدایی از اثر او پدیدار می گردد. تعهد هم در شکل و قالب و فرم متبلور می‌شود و هم در مضمون و متحوا.(۶)

ایشان اخلاق را از بایسته‌های کار هنری می‌دانند(۷) و جداکردن اخلاق از مقوله هنر را امری نادرست می‌پندارند. اخلاق یکی از دغدغه‌های امروز بشری است و بسیاری از مشکلاتی که در جهان امروز و خصوصاً جامعه مشاهده می‌شود منشا آن بی‌اخلاقی می‌باشد. این اخلاق در همه ساحات و بخش‌های زندگی انسانی می‌تواند متبلور شود. از منظر ایشان نه تنها کار هنری با داشتن اخلاق محدود نمی‌شود و منافاتی با یکدیگر ندارند بلکه در کنارهم قرار گرفتن این‌ها باعث خلق یک اثر متعالی و رشدیافته می‌شود. و از آن طرف، آثاری که انسان‌ها را به خشونت و صفت‌های ناپسند و برخلاف طبع و ذات پاک بشری دعوت می‌کند هر چند بهترین تکنیک‌های هنری نیز در آن به کار رفته باشد نمی‌توان عنوان کار هنری به آن داد چرا که اخلاق و هنر لازم و ملزوم یکدیگرند.

از منظر معظم له هنرمندان باید خود را به حقیقتی متعهد بدانند(۸). هنرمند نیازمند یک ایدئولوژی و جهان بینی و پشتوانه فلسفی و فکری باشد(۹). باید متکا و نقطه عزیمت و خواستگاهی از اندیشه والا اثر هنری را پشتیبانی کند. طبیعتاً این ایدئولوژی و پشتوانه فکری و فلسفی در شکل ظاهر و قالب و فرم نیز خود را نشان می‌دهد.(۱۰)

از دیگر مقوله‌های مورد تأکید ایشان، هنر دینی است. از منظر معظم‌له هنر دینی این نیست که حتماً و لزوماً از واژه‌های دینی یا کاراکترهای دینی در یک کار هنری استفاده شود(۱۱) بلکه هنر دینی یعنی قراردادن مضامین والای انسانی که خداوند در فطرت نوع بشر قرار داده و در همه ادیان الهی بدان تصریح شده است، می‌باشد. ایثار، گذشت، عدالت، نیکی کردن به هم نوع، کمک به فقرا، مقابله با ظلم، دستگیری از مظلوم و … مفاهیمی هستند که مورد پذیرش همه انسان‌ها فارغ از هر نوع نگاه دینی و ایدئولوژی فکری و مکتبی می‌باشد و بوسیله هنرهای نمایشی می‌توان این مفاهیم را به بهترین شکل ممکن به دیگران عرضه نمود. در مقابل هنر مبتذل و شیطانی قرار دارد که زشتی‌ها را تزیین و بزک می‌کند و هنر به عنوان ابزاری در خدمت شهوت و هوای نفس قرار می‌گیرد. سردمداران ظلم و جور و مستکبرین عالم با خلق آثار به اصطلاح هنری نیت‌های شیطانی خود را تسویل نموده و به خورد مخاطبان خود می‌دهند.

هنر انقلابی که از گفتمان‌های نو وتازه و مختص انقلاب اسلامی است از دیگران مواردی است که مورد تأکید رهبری معظم انقلاب می‌باشد. دیدن زیبایی‌ها، درک آن‌ها با قلب و جان خود و خلق آثار هنری ممتاز توقعی است که انقلاب از هنرمندان دارد(۱۲). دفاع مقدس مهمترین سوژه ایست که هنرمندان خصوصاً فعالان هنرهای نمایشی باید بدان بپردازند و هنر می‌تواند به عنوان یک ابزار مهم، زیبایی‌های این برهه از تاریخ را به نمایش درآورد.


(۱-۱۲) بیانات در دیدار جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر ۱۳۸۰/۰۵/۰۱

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)