۱ مرداد ۱۳۹۸ مصادف با   20 ذیقعده 1440
تاریخ: ۲۷ اسفند ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 242
کد خبر:71727
| ف | | |

تمدّن نوین اسلامی و راهکارهای تحقق (۱1)

«سبک زندگی»؛ بخش حقیقی و اصلی تمدّن

بخش حقیقی تمدّن آن چیزهایی است که متن زندگی ما را تشکیل می­‌دهد که همان سبک زندگی است. این بخش حقیقی و اصلی تمدّن است؛ مثل مسئله خانواده، سبک ازدواج، نوع مسکن، نوع لباس، الگوی مصف، نوع خوراک، نوع آشپزی، تفریحات، مسئله خط و زبان، مسئله کسب و کار، رفتار ما در ورزش، رفتار ما در رسانه‌­ای که در اختیار ماست، رفتار ما با پدر و مادر، رفتار ما با همسر، رفتار ما با فرزند… این‌ها آن بخش­‌های اصلی تمدّن است که متن زندگی انسان است».

پایگاه تحلیلی مصداق/ برای شکل­‌گیری بخش حقیقی تمدّن اسلامی الزاماتی زیادی وجود دارد امّا آن‌چه که مورد تأکید مقام معظم رهبری است توجه به سبک زندگی اسلامی می‌­باشد که در زیر به تفصیل بدان پرداخته می­‌شود.

سبک زندگی اسلامی
سبک زندگی به تمامی اصول و مبانی که متن و بطن حیات اجتماع و انسان را شکل می‌دهد، اطلاق می‌گردد که از ارزش‌های دینی و عرفی جامعه نشأت می‌گیرد. سبک و سلوک زندگی حاکم بر جوامع نمایانگر فرهنگ، جهان‌ بینی و اعتقادات آن جامعه است که در شیوه و نوع حیات افراد جامعه تبلور یافته است. سبک زندگی، نوع دیدگاه و باورهای اصیل و اعتقادات مردم را نشان می‌دهد. شیوه و نوع زندگی مردم مهم‌ترین بخش از عرصه حیات اجتماعی را تشکیل می‌دهند، از این رو پیروی مردم یک جامعه از سبک و شیوه‌ زندگی اصیل و بومی لازمه‌ پیشرفت اقتصادی و اجتماعی است.

در فرهنگ اسلامی نیز، قرآن کریم به عنوان تبیین کننده همه نیازهای آدمی در رأس منابع دینی قرار دارد. سرگذشت تمدن­‌های پیشین و مطالعه تاریخ آنان به خوبی ضرورت عمل به تعالیم قرآن را بر ما آشکار خواهد نمود. بشر برای رسیدن به کمال نیازمند برنامه‌­ای جامع و کامل است تا بتواند با اعتماد و تکیه بر آن در مسیر نیل به کمال حرکت کند. خداوند متعال می‌فرماید: «وَ نَزَّلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ تِبْیاناً لِکُلِّ شَیْ‌ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَهً وَ بُشْرى‌ لِلْمُسْلِمِینَ»؛« و ما این کتاب را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز و مایه هدایت و رحمت و بشارت برای مسلمانان است». (نحل، ۸۹)

بر این اساس یکی از مهم­ترین الزامات شکل گیری تمدّن نوین اسلامی توجه به سبک زندگی اسلامی می­‌باشد. چنانچه که برای ساختن تمدّن نوین اسلامی می‌­بایست سبک زندگی اسلامی را با بهره‌گیری و عمل به مفاهیم قرآنی طر­ح‎­ریزی نمود. توجه به مفاهیم قرآنی در عرصه­‌های مختلف زندگی و به کار بردن آن‌ها می‌­تواند راه‌گشای بشر در برون رفت از بیراهه­‌هایی باشد که تمدّن مادی غرب پیش روی انسان‌­ها قرار داده است. این کتاب آسمانی به اصول اخلاقی فردی و اجتماعی انسان نیز اشارات دارد؛ از این حیث ضرورت برای اصلاح سبک زندگی انسان با قرآن مأنوس باشد.

مقام معظم رهبری نیز در دیدار با جوانان خراسان شمالی، همواره بر اصلاح سبک زندگی تأکید فرموده­‌اند و سبک زندگی را بخش حقیقی تمدّن اسلامی بیان کرده­‌اند: «بخش حقیقی تمدّن آن چیزهایی است که متن زندگی ما را تشکیل می­‌دهد که همان سبک زندگی است. این بخش حقیقی و اصلی تمدّن است؛ مثل مسئله خانواده، سبک ازدواج، نوع مسکن، نوع لباس، الگوی مصف، نوع خوراک، نوع آشپزی، تفریحات، مسئله خط و زبان، مسئله کسب و کار، رفتار ما در ورزش، رفتار ما در رسانه‌­ای که در اختیار ماست، رفتار ما با پدر و مادر، رفتار ما با همسر، رفتار ما با فرزند… این‌ها آن بخش­‌های اصلی تمدّن است که متن زندگی انسان است». مطلب مهم در خصوص بخش نرم افزاری تمدّن این است که از نظر ایشان، مسئله سبک زندگی، عنصر تمایز بخش و تعالی بخش در حرکت تمدّنی به شمار می‌­آید؛ یعنی «اگر ما در این بخشی که متن زندگی است، پیشرفت نکنیم، همه پیشرفت‌­هایی که در بخش اوّل کردیم، نمی‌­تواند ما را رستگار کند؛ نمی‌­تواند به ما امنیّت و آرامش روانی بخشد. هر چه ما در صنعت پیش برویم، هر چه اختراعات و اکتشافات زیاد شود، اگر این بخش را ما درست نکین، پیشرفت اسلامی به معنای حقیقی کلمه نکرده‌­ایم». (بیانات مقام معظم رهبری، در تاریخ ۲۳/ ۷/ ۱۳۹۱)

حضرت آیت الله خامنه­‌ای، با اشاره به توجه عمیق اسلام به مفهوم سبک و فرهنگ زندگی می­‌فرمایند: «در معارف اسلامی، اصطلاح عقل معاش در مفهوم جامع خود، مترادف مفهوم سبک و فرهنگ زندگی است و در قرآن کریم نیز آیات فراوانی در این زمینه وجود دارد». ایشان با تأکید بر اینکه بدون پیشرفت در بخش حقیقی تمدّن سازی نوین اسلامی یعنی «سبک و فرهنگ زندگی»، اهداف این تمدن بزرگ محقق نخواهد شد افزودند: متأسفانه ما در این بخش، پیشرفت چشمگیری نداشته و مثل بخش اوّل یعنی علم و صنعت و نظائر آن پیشرفت نکرده‌­ایم. (بیانات مقام معظم رهبری، در تاریخ ۲۳/۷/ ۱۳۹۱)
رهبر انقلاب اسلامی، آسیب شناسی و علت یابی در زمینه عدم پیشرفت لازم در بخش سبک و فرهنگ زندگی را ضروری می‌­دانند و با دعوت از اندیشمندان حوزه و دانشگاه، نخبگان سیاسی و فکری، دستگاه‌های مرتبط با فرهنگ و تعلیم و نیز جوانان خاطرنشان می‌کنند که در این زمینه باید همه به خود نهیب بزنیم و ضمن تلاش جدی برای آسیب شناسی، به چاره جویی و جستجوی راه‌های علاج بپردازیم.

ایشان ابراز می‌­کنند که اگر گفتمانی در زمینه آسیب شناسی و چاره جویی مشکلات موجود در سبک و فرهنگ زندگی بوجود آید، با توجه به نشاط و استعداد جوانان، حتماً درخشندگی ملّت ایران در این زمینه نیز، چشم جهانیان را متوجه خود خواهد کرد. حضرت آیت الله خامنه‌ای، با توجه به نو بودن بحث “سبک زندگی” در ادبیات و فضای گفتمانی کشور، سخنان خود را با نوعی آسیب شناسی عینی پیوند می­‌دهند.
معظم له، پس از تبیین اهمیّت عینی «سبک و فرهنگ زندگی»، به مبانی کارگشای این مبحث از منظر اسلام می‌­پردازد و تأکید می‌­نماید که اسلام، «خردورزی، اخلاق و حقوق» را مایه‌­های اصلی فرهنگ صحیح می­‌داند و ما نیز باید بطور جدی به این مقولات بپردازیم وگرنه پیشرفت اسلامی و تمدّن نوین اسلامی شکل نخواهد گرفت».(بیانات مقام معظم رهبری، در تاریخ ۲۳/۷/ ۱۳۹۱) ایشان در ترسیم چگونگی شکل‌گیری سبک و شیوه زندگی بر این باورند که «فرهنگ زندگی، متأثر از تفسیر ما از زندگی است و هر هدفی را برای زندگی تعیین کنیم، سبک خاصی را به همراه می‌­آورد». معظم له، تحقق هدف اصلی تعیین شده در هر «مکتب و نظریه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی» را نیازمند اعتقاد و ایمان به آن هدف دانستند و معتقدند بدون اعتقاد جدی و تلاش هیچ هدفی محقق نمی‌­شود.

حضرت آیت الله خامنه‌­ای در بحث سبک و فرهنگ زندگی، معتقدند: «اسلام عزیز همه نیازهای انسان را برآورده می­‌سازد و دانشوران حوزه و دانشگاه باید علاوه بر تلاش در فقه و حقوق، در بحث اخلاق اسلامی و عقل و سلوک عملی اسلام نیز کارهای متراکم و با کیفیت انجام دهند تا نتایج این تلاش‌ها مبنای برنامه ریزی و تعالیم نسل‌ها قرار گیرد» معظم له بعد از تبیین ضرورت ایمان به هدف به عنوان یکی از عوامل اساسی تمدّن سازی، بحث مهم امروز را با تأکید بر یک نکته اساسی دیگر ادامه دادند: «پرهیز کامل از تقلید از سبک و سلوک زندگی در تمدن غربی» . مقام معظم رهبری در بحث سبک زندگی، پرهیز از تقلید از سبک و سلوک زندگی تمدن غربی را مورد تأکید قرار دادند و معتقدند که نباید با فرهنگ سازی لازم، یک حرکت تدریجی در زمینه اصلاح این مسئله ایجاد شود.(بیانات مقام معظم رهبری، در تاریخ ۲۳/۷/ ۱۳۹۱)

 

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)