۲ اردیبهشت ۱۳۹۸ مصادف با   16 شعبان 1440
تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 97
کد خبر:71106
| ف | | |

روش تربیتی قرآن در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای

یک اصل تربیتی که مکرر در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای به چشم می خورد، اصل تعریف قلّه یا نقطه اوج است. از نظر ایشان، وجود قلّه‌های تربیتی، لازمه حرکت انسان به سمت قلّه و رسیدن آنها به دامنه هاست.

پایگاه تحلیلی مصداق به نقل از خبرگزاری مهر، متن پیش رو با عنوان «روش تربیتی قرآن در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای» به قلم رامین طیاری‌نژاد در ادامه از نظر می گذرد؛

سیره و روش مبارزاتی آیت‌الله خامنه‌ای قبل و بعد از انقلاب اسلامی در تبیین اسلام ناب به صورت «مسلکی اجتماعی و دارای اصولی منسجم و یک‌آهنگ»(آیت‌الله خامنه‌ای، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن: ۳۷) که صرفاً در ذهنیات متوقف نمانده باشد، بلکه «ناظر به زندگی جمعی انسان‌ها»(همان) باشد، نشان می‌دهد که ایشان در برآوردن چنین هدفی، بیش از هر منبع عقلی و نقلی دیگر، به قرآن به عنوان «نخستین منبع معرفتی اهداف اسلامی و شناخت نقشه الهی»(خسروپناه، منظومه فکری آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای: ۱/۹۶) تمسک جسته‌اند؛ چون اولاً قرآن دستورالعمل و نظام‌نامه زندگی اجتماعی است(آیت‌الله خامنه‌ای: ۰۹/۱۱/۱۳۷۶) که می‌تواند به عنوان «برنامه زندگی» محسوب گردد(آیت‌الله خامنه‌ای: ۱۴/۰۳/۱۳۷۶) و ثانیاً از شروط اصلی رهبری جامعه اسلامی این است که رهبر اسلامی بتواند مسائل جامعه را متکی به قرآن پاسخ بدهد؛ «حالا یا متکی به یک آیه‌ به‌خصوص یا یک جای به‌خصوص قرآن، یا متکی به روح قرآن و کلیات قرآن.»(آیت‌الله خامنه‌ای، تفسیر سوره مجادله: ۲۵)

آمیختگی تعلیم و تربیت
روش تربیتی قرآن، آمیختگی تعلیم و تربیت است؛ با این توضیح که قرآن هم درصدد جهت‌دهی به اندیشه مخاطب و ساختن فکر اوست و هم جنبه‌های روانی و نفسانی مخاطبان خود را تحت تربیت می‌گیرد و می‌پروراند و به آموزش صرف بسنده نمی‌کند.(آیت‌الله خامنه‌ای، تفسیر سوره برائت: ۲۹۹) این شیوه از تربیت، لازمه خصوصیت هدایت‌کنندگی قرآن است؛ به این معنا که اگر قرآن را کتاب هدایت انسان بدانیم، در این صورت لازم است تمام ابعاد وجودی انسان را تحت تربیت و هدایت خود بگیرد.(جوادی‌آملی، قرآن در قرآن: ۲۲۷)

رویکرد فرایندی در تربیت
از حکمت‌هایی که برای نزول تدریجی قرآن مطرح می شود، لزوم ارتباط پیوسته و تدریجی مؤمنان با قرآن است که این خود مبتنی بر «اصل تدریج و پیوستگی در جریان رشد» می‌باشد.(نقی‌پورفر، پژوهشی پیرامون تدبر در قرآن: ۴۴۱) یعنی اساساً این اقتضای رشد و تربیت انسان است که تدریج و پیوستگی را می‌طلبد؛ لذا «تربیت انسانها کار تدریجی است»(آیت‌الله خامنه‌ای: ۱۸/۰۲/۱۳۷۷) و قرآن که کتاب هدایت و تربیت است، رویکردی فرایندی دارد. تقدم مرحله تزکیه بر تعلیم در تربیت انسان، نشان از همین تربیت مرحله‌ای و فرایندی قرآن دارد.(آیت‌الله خامنه‌ای: ۱۴/۰۷/۱۳۸۹)

تعریف نقطه اوج
یک اصل تربیتی که مکرر در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله) به چشم می خورد، اصل تعریف قلّه یا نقطه اوج است. از نظر ایشان، وجود قلّه‌های تربیتی، لازمه حرکت انسان به سمت قلّه و رسیدن آنها به دامنه‌ها است.(آیت‌الله خامنه‌ای: ۱۳/۱۱/۱۳۷۷) خاصیت قلّه و نقطه اوج این است که «جهت را به ما نشان می‏دهد»(آیت‌الله خامنه‌ای: ۲۷/۰۹/۱۳۸۷) تا ما را به این نتیجه برساند و تشویق کند که «به سمت آن قلّه باید حرکت کرد، به او باید شبیه و نزدیک شد.»(همان) اسوه نامیدن پیامبر اسلام(ص) توسط قرآن: «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِمَنْ کانَ یَرْجُوا اللَّهَ وَ الْیَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَکَرَ اللَّهَ کَثِیراً : قطعاً برای شما در [اقتدا به‏] رسول خدا سرمشقی نیکوست: برای آن کس که به خدا و روز بازپسین امید دارد و خدا را فراوان یاد می‏کند.»(احزاب/۲۱) منطبق بر همین اصل تربیتی صورت گرفته است.(آیت‌الله خامنه‌ای: ۰۵/۰۷/۱۳۷۰)

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)