۴ اسفند ۱۳۹۷ مصادف با   17 جمادی الثانی 1440
تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 167
کد خبر:70930
| ف | | |

معجزه انقلاب (5)

تغلیب رویش‌ها بر ریزش‌های انقلاب

این یک حرکت طبیعی است برای موجودات زنده عالم. همیشه ریزش و رویش وجود دارد؛ مهم این است که در کنار ریزش، رویش هم وجود داشته باشد؛ و امروز این جور است. بحمدالله انقلاب علی‌رغم همه تبلیغات، همه تخریب‌ها، همه ضربه‌ها، همه تهاجم‌های از اطراف و اکناف –تهاجم سیاسی، فشار اقتصادی، تهاجم فرهنگی– پیشرفت کرده؛ این انقلاب زنده، با نشاط و مشغول پیشرفت است؛» یا در بیانی دیگر تأکید دارند که، «… انقلاب ما ریزش دارد، امّا رویش هم دارد؛ رویش‌ها بر ریزش‌ها غلبه دارند.»

پایگاه تحلیلی مصداق/ نظام انقلاب اسلامی ایران که به منزله کالبد و ساختاری برای ماهیّت سیال و پویای انقلاب اسلامی در کشاکش سال‌های ابتدایی شکل‌گیری خود قبل از تثبیت کامل، دامن گیر ریز بحران امنیّتی، سیاسی و دفاعی با منشأهای داخلی و خارجی از جمله تلاش گروه‌های تجزیه طلب، ترور مسئولین و نیروهای انقلابی، عدم کفایت سیاسی اولین رئیس جمهور، حمله حزب بعث عراق، حمله آمریکا به طبس و… همراه بود. با وجود این‌که این موانع توانست مسیر انقلاب را در سال های اول انقلاب با چالش‌های مختلفی همراه سازد و به خلاف تمام تحلیل‌های اندیشمندان، استراتژیست‌ها و کارشناسان غربی، آسیب جدی به ماهیت، ریشه‌ها و مسیر رو به رشد انقلاب اسلامی وارد نشد. ولی به دلائلی که در این یادداشت خواهیم پرداخت، ماهیّت بالندگی و زنده بودن این مسیر، حرکت انقلاب اسلامی رو به رشد قرار خواهد گرفت.

در آغاز این نوشتار، باید به برخی پیام‌های جعلی و شبهه ذهنی برخی از افراد اشاره کرد که معتقدند، نظام و انقلاب اسلامی با تمام تفاوت‌های فکری و عملی با نگاه استکبار جهانی دارد، ولی در دهه پنجاه، آمریکا و انگلیس و اعوان و انصارشان با انقلاب اسلامی همراهی کردند، و این را القاء می‌کنند که اگر سران استکبار موافق نبودند، هیچ‌گاه انقلاب اسلامی به پیروزی نمی‌رسید و این نتیجه‌گیری را می‌کنند که دلیل اقدام استکبار، میهن پرستی حکومت پهلوی و مقابله با سلطه کشورهای غربی در دهه پنجاه بود. در صورتی که همه شواهد تاریخی نشان می دهد که، در آن ایام در تثبیت رژیم شاهنشاهی و عدم به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی در ایران کشورهای غربی از هی تلاشی فروگذار نبودند؛ که این کارشکنی‌ها علیه انقلاب اسلامی، از قبل انقلاب تاکنون نیز ادامه یافته است. ولی به دلیل تحلیل گران غربی و کوته فکران داخلی از ماهیّت الهی و معجزه گونه انقلاب هیچ درک و تصوّری ندارند، و به عمد یا جهل، چنین شبهاتی را مطرح می‌کنند.

رهبر انقلاب در یکی از بیانات راه‌گشای خویش برای تبیین ماهیّت و استمرار حرکت انقلاب به سوی اهداف متعالی و رفع شبهات القائی رسانه‌های معاند، تأکید دارند که: «انقلابی بمانید؛ توصیه‏‌ی مؤکد من این است. حرکت انقلابی بر خلاف القائات افراد خبیث و یک عده از قلم به‌مزدهای داخلی که آن را ترویج می‏‌کنند و این‏طور القاء می‌‏کنند که انقلاب یعنی آشفتگی؛ سردرگمی؛ هیچی به هیچی نبودن و سنگ روی سنگ بند نشدن، نیست، بلکه انضباط انقلابی، برترین و قویترین انضباط‌هاست. بی‌‏نظمی‏یی که اول انقلاب دیده می‏‌شود، به ‏خاطر این است که بنای غلط و کج و پوسیده‌‏ای وجود دارد، که باید آن را به ‏هم ریخت و بنای نویی گذاشت. آن به ‏هم ریختگی متعلق به اوّل انقلاب است؛ انقلاب که آن به ‏هم ریختگی نیست؛ انقلاب یک امر مستمر است؛ انقلاب یعنی سازندگی؛ یعنی رویش و بالندگی»(۱).

بر این اساس، هم باید مراقب مسیر انقلاب بود که در صورت تنبلی و عدم بصیرت مسئولین و مردم، هر زمانی انقلاب اسلامی می‌تواند مسیر بسیاری از حرکت های دینی و انقلابی منحرف شده را برود و نیز باید این نکته گوشزد همه نیروهای جوان باشد، با وجود آنکه در ورای نظام و انقلاب اسلامی استمداد الهی و توجهات حضرت ولیّ عصر(عجل الله تعالی فرجه) وجود داشته است ولی این انقلاب با بی برنامگی و بدون تلاش و بی نظم به اینجا نرسیده، بلکه افراد بسیاری با مجاهدت های مالی، فکری و… و با نظم و برنامه ریزی دقیقی انقلاب به نتیجه و تاکنون ادامه یافته است و زین پس نیز، باید با همین رویه مسیر انقلاب اسلامی ادامه یابد.

حال در این رهگذر متاسفانه برخی افراد در طول سالیان اخیر، مناصب و فرصت های مدیریتی در ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از همان دوران شکل‌گیری نظام اسلامی تا کنون، با تفوّق نرم افزاری فکری غیرانقلابی، با نواقص و محدودیت‌های زیادی مواجه شده است ولی در بسیاری از امور همون ابعاد امنیّتی، نظامی، دفاعی و صدور تفکر انقلاب با مجاهدت‌های رویش‌های انقلابی و صبوری و حضور آگانه مردم انقلابی، حرکت انقلاب اسلامی را به یک نظام همه جانبه در ابعاد داخلی(جمهوری اسلامی) و ابعاد خارجی(بیداری اسلامی) تبدیل ساخته‌اند.

در این بین رهبر انقلاب اسلامی، به جهت مصون ماندن این حرکت عظیم از انحراف فکری و سیاسی و رفع آسیب‌های اجتماعی و معضلات اقتصادی و در جهت بالندگی واقعی بارها نکات ارزشمندی را در مقاطع مختلف بیان فرموده‌اند. لذا ایشان سعی کردند، محورهای به حاشیه رانده شده را دوباره در فضای سیاسی و اجتماعی کشور با محوریت گفتمان انقلابی گری نموده‌اند. معظم له، در این مسیر با طراحی گفتمان انقلابی گری که نوعی بازیابی هویّتی و فکری امروزین آرمان‌های انقلاب اسلامی است؛ رهیافت، به مسأله‌ها و دغدغه‌های عینی مردم را در گفتمان انقلابی‌گری و گزاره‌های گفتمانی متأثر از آن جستجو نمود و مصادیق جریان ریزش گونه و غیر انقلابی را ناتوان از پاسخ به مسأله‌های اجتماعی مردم یافتند.

با وجود آن‌که در مسیر بالندگی انقلاب اسلامی، حتی یک نقطه ضعف، یک کارشکنی و ناکارآمدی و انحراف یک فرد مؤمن و انقلابی برای نظام اسلامی مطلوب نیست و تمام عناصر انقلابی و ساختار سیاسی و فرهنگی کشور باید جلوی این‌گونه ریزش‌ها را بگیرد، ولی باید اذعان نمود که در بهترین شرایط نیز برخی افراد به دلیل ضعف شخصیتی و مشکلات نفسانی از دایره نیروهای ارزشی خارج خواهند شد و این مقوله را باید در نگاه عمیق، یک برکت دانست تا نیروهای غیرانقلابی و مخالف انقلاب، از مسیر بیرون روند. البته باید همیشه مراقب نیروهای به ظاهر انقلابی بود که به دلائل منافع شخصی و گروهی خود، با تمسک به کلام و ظاهر دینی و انقلابی، در بدنه نظام و انقلاب جا خوش کرده‌اند و در عمل به انقلاب لطمه می‌زنند؛ که این مسأله در اوایل انقلاب به خوبی مشهود شد، ولی به مرور نفوذ مکارانه و حیله‌گرانه این افراد در مجموعه‌های انقلابی و ساختارهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی همچنان ادامه داشته و باید در کنار مقوله ریزش‌ها و رویزش‌ها به موضوع نفوذی‌ها نیز که بارها توسط رهبر معظم انقلاب مطرح شده است، توجه شایانی کرد.

براساس یافته‌های برخی نگاه بزرگان و پژوهش‌های صورت گرفته، نشان داده شده که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ریزش برخی جریان‌ها و نیروهای سیاسی آغاز شده است و این روند با شدت کمتری همچنان ادامه دارد و بنا به ماهیّت همه انقلاب‌ها، در آینده نیز این ریزش‌های طبیعی، تداوم خواهد داشت. در حالی که در سه سال نخست انقلاب، بسیاری از جریان‌های سیاسی غیرهمسو با هویّت «اسلامی» انقلاب در درجات گوناگون ریزش کردند، پس از آن، موج رویش نیروهای سیاسی از نظر کمی و کیفی به حدی بوده است که ریزش‌های فرعی و جزئی، مانع مانایی و پویایی انقلاب اسلامی نشده و این انقلاب با وجود محدودیت‌های گسترده بین‌المللی و موانع بازدارنده، بر محور هویّت خویش با سرعت به جلو حرکت می‌کند.

انقلاب اسلامی ایران با عبور از فراز و نشیب‌های فراوان، وارد پنجمین دهه از حیات سیاسی خود شده و با گذشت چهار دهه، ارزیابی دستاوردهای اساسی آن، ضروری است. با این وصف، انجام این ارزیابی به راحتی امکان‌پذیر نیست. زیرا ملاک‌های متعددی برای آن وجود دارد. برای مثال می‌توان دستاوردهای انقلاب اسلامی را با اهداف و آرمان‌های اوّلیه آن؛ با کشورهای پیشرفته؛ و با کشورهای هم‌تراز؛ با دوره قبل از انقلاب و موارد دیگر مقایسه کرد. هر یک از مقایسه‌های یاد شده، نیازمند پژوهش‌های عمیق کیفی و کمی است و با انتخاب هر گزینه‌ای، ملاک‌ها و محدودیت‌های خاص وجود دارد. برای مثال اگر دستاوردهای انقلاب اسلامی با کشورهای پیشرفته مقایسه شود، ارزیابی یک جانبه‌ای خواهد بود زیرا به طور اساسی ملاک‌های انقلاب اسلامی با کشورهای پیشرفته، متفاوت است. آن‌چه در غرب، «توسعه» محسوب می‌شود، از منظر انقلاب ما، تأمین‌کننده بخشی از نیازهای انسانی است و این انقلاب به دنبال «پیشرفت» است که علاوه بر ابعاد مادی، برطرف کردن نیازهای معنوی بشریت را نیز شامل می‌شود. اگر مردم ایران، آرمان‌های خود را در امتداد نظام غرب می‌دید، اساساً نیازمند انقلاب نبودند؛ زیرا رژیم گذشته در مسیر غرب گام برمی‌داشت و «شبه مدرنیسم» را از غرب الگوبرداری کرده بود. مقایسه دستاوردهای انقلاب اسلامی با کشورهای هم‌تراز نیز نارواست(۲).

امّا براساس شواهد موجود و برخی پژوهش‌های صورت گرفته باید اذعان کرد، مانایی و پویایی انقلاب اسلامی نشان‌دهنده آن است که رویش نیروها در عرصه مختلف بر ریزش‌ها، غلبه کمی و کیفی داشته است و با وجود بسیاری نواقص مدیریتی و معضلات درونی و ریزش برخی خواص و جریان‌های سیاسی غیرهمسو با آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامی، این انقلاب؛ بالنده بوده و با اتکای به نیروهای سیاسی جدید هر روز خود را بازتولید می‌کند. دستاوردها در این زمینه، معیاری برای سنجش سایر دستاوردهای انقلاب اسلامی نیز شامل خواهد بود.

انقلاب اسلامی مانند هر انقلاب بزرگی، دارای ریزش بوده و این موضوع کاملاً طبیعی و انکارناپذیر است. ریزش نیروها از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، آغاز شده و تلاش دشمنان انقلاب اسلامی برای یأس، روی گردانی و جدایی از انقلاب اسلامی با گذشت زمان تداوم یافته و متحول شده است. با این وصف روند ریزش با گذشت زمان کاهش یافته است.

مقام معظم رهبری در این باره می‌فرمایند: « انقلاب یک امر مستمر است؛ انقلاب یعنی سازندگی؛ یعنی رویش و بالندگی(۳)، همچنین می‌فرمایند: « نباید خیال کرد که اگر چهار نفر آدمی که سابقه انقلابی دارند، از کاروان انقلاب کنار رفتند، پس انقلاب غریب ماند. نه آقا، همه انقلاب‌ها، همه فکرها، همه جریان‌های گوناگون اجتماعی، هم ریزش دارند، هم رویش دارند؛ ریزش در کنار رویش»(۴).

در طول سال‌های اخیر، برخی‌ها از پایان انقلاب اسلامی و متعلق بودن امام خمینی و راه وی به تاریخ معتقد بودند و برخی از گذشته خود و سوابق انقلابی خود پشیمان شدند. برخی دیگر نیز، به دلیل تحت تأثیر قرار گرفتن اطرافیان از انقلاب جدا شدند. اصرار نظام بر ادامه خط و راه امام بدون کم و کاست نیز موجب شد که برخی‌ها با انقلاب اسلامی زاویه پیدا کنند و از این مدار خارج شوند.

امّا این ریزش‌ها در مقابل رویش‌های گسترده در حوزه‌های مختلف که هر روزه بر قدرت نظام می‌افزاید، ناچیز است. این ریزش‌ها که با فشارهای بین‌المللی و از جمله دیپلماسی اجبار(Coercive Diplomacy) مواجه شده است، نتوانسته است در مسیر انقلاب خللی ایجاد نماید. دیپلماسی اجبار که بخشی از راهبرد دیپلماتیک پیچیده، محسوب می‌شود، با هدف اقناع اجبارآمیز(Coercive Persuasion) انجام می‌شود. در این‌گونه از دیپلماسی، کاربرد تهدید به مجازات رقیب و یا اجبار کمتر از عملیات نظامی تمام عیار به منظور اقناع یک بازیگر برای توقف یا بازگرداندن عملی که آغاز شده است، انجام می‌شود.(۵)

در رابطه با نسبت ریزش‌ها و رویش‌ها، رهبر انقلاب می‌فرمایند: « برخی افراد به دلایل مختلف همچون احساس خستگی یا تردید در گذشته خود و یا فریفته شدن به لبخند دشمن، از مسیر انقلاب خارج شدند، امّا در مقابل، به برکت خون شهیدان، رویش‌های جدید و فراوانی در نسل جوان به وجود آمده که سراسر کشور را لبریز از روحیه ایستادگی، ثبات و عزت کرده است(۶) همچنین می‌فرمایند: « انقلاب زنده است، این اصول زنده است؛ هیچ مانعی ندارد که برگ و بار عوض بشود. خزان‌هایی در راه است؛ این یک حرکت طبیعی است برای موجودات زنده عالم. همیشه ریزش و رویش وجود دارد؛ مهم این است که در کنار ریزش، رویش هم وجود داشته باشد؛ و امروز این جور است. بحمدالله انقلاب علی‌رغم همه تبلیغات، همه تخریب‌ها، همه ضربه‌ها، همه تهاجم‌های از اطراف و اکناف تهاجم سیاسی، فشار اقتصادی، تهاجم فرهنگی پیشرفت کرده؛ این انقلاب زنده، با نشاط و مشغول پیشرفت است؛»(۷) یا در بیانی دیگر تأکید دارند که، «… انقلاب ما ریزش دارد، امّا رویش هم دارد؛ رویش‌ها بر ریزش‌ها غلبه دارند.»(۹)

به طور کلی می‌توان ریزش و رویش نیروهای سیاسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی را این‌گونه جمع‌بندی کرد که، ریزش نیروها در سطح برخی خواص بوده و رویش، به توده‌های مردم و در نتیجه دسته گسترده‌ای از خواص جدید منجر شده است. مهم‌ترین عاملی که باعث پیوند این توده عظیم با انقلاب اسلامی بوده، نیروی عظیم ولایت است که در تعامل با توده مردم باعث تقویت روزافزون انقلاب اسلامی شده است. لذا در پایان باید اشاره کرد که: «این ریزش و رویش، در همه مراحل تاریخی انقلاب اسلامی وجود داشته و خواهد داشت. انقلاب اسلامی از آغاز در پی بسط خلافت الهیه بود. در قدم اول، به مبارزه با زیاده‪خواهی قدرت ها پرداخت و به مبارزه با نظام سلطنتی به عنوان یک ساختار عدل گریز و دین ستیز مبدل شد و در نهایت، به یک ایده‪ اثباتی به نام «حکومت اسلامی» رسید. در هر یک از این مراحل، با دقیق تر شدن و تبیین بیش تر آرمان‪های اسلامی، عده ای که برخی جنبه های نظری و عملی خود را حذف شده می دیدند، از انقلاب جدا شدند.»(۹) ولی مسیر کلی نظام با عنایات خداوند متعال، رهنمودهای امام و رهبری و بصیرت ملت انقلابی به مسیر خود ادامه خواهد داد و ان شا الله به سر منزل مقصود خواهد رسید.


  1. بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار جمعی از مسئولان جهاد دانشگاهی، مورخ: ۰۱/۰۴/۱۳۸۳٫
  2. پورحسن، ریزش و رویش نیروهای سیاسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷٫ انتشار یافته به آدرس:www.basirat.ir 
  3. اشاره به بخشی از بیانات رهبری، مورخ: ۱۳۸۳/۰۴/۰۱
  4. اشاره به بخشی از بیانات رهبری، مورخ: ۱۳۷۸/۰۹/۱۳٫
  5. اسدی، ۱۳۹۰: صص ۱۸ – ۱۷٫
  6. اشاره به بخشی از بیانات رهبری، مورخ: ۱۳۹۱/۰۷/۰۲۲
  7. اشاره به بخشی از بیانات رهبری، مورخ: ۱۳۸۴/۰۴/۰۷
  8. اشاره به بخشی از بیانات رهبری، مورخ:  ۱۳۸۴/۰۵/۲۸
  9. میرباقری، مهدی. ریزش‌ها و رویش‌های انقلاب اسلامی، مشرق نیوز. ۲۴ بهمن ۱۳۹۰.

 

 

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

حقوق شهروندی در اندیشه امامین انقلاب اسلامی(۱8)

اگر تسلیم آمریکا و ابرقدرت‌ها می‌شدیم

امام خمینی(ره) عزّت و سعادت را در سایه ایستادگی و تحمل سختی‌ها می‌دانند و می‌فرمایند: «من مطمئنم که ملّت عزیز ایران یک لحظه استقلال و عزّت خود را با هزار[...]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)