۳ اردیبهشت ۱۳۹۸ مصادف با   17 شعبان 1440
تاریخ: ۵ خرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 5,776
کد خبر:67265
| ف | | |

درآمدی بر چیستی فرهنگ و فرهنگ انقلاب(3)

اجزا و لایه های فرهنگ!

درست است که مقوله فرهنگ در موارد زیادی شامل رفتارها هم می شود، لیکن اساس و ریشه فرهنگ عبارت است از عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم، و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی؛

پایگاه تحلیلی مصداق/ برای درک دقیق عناصر و اجزای تشکیل دهنده فرهنگ، ضروری است ابتدا لایه های مختلف فرهنگ بررسی شود. در نگاه صاحب نظران، فرهنگ داری عناصر و اجزای مادی و معنوی است و به همین دلیل در برگیرنده لایه ­های مختلف مادی و معنوی است. فرهنگ شناسان با بررسی دقیق عناصر مادی و معنوی فرهنگ، از یک سو، انواع لایه ­های مادی و معنوی را برای فرهنگ ترسیم نموده ­اند و از دیگر سو با تحلیل و طبقه ­بندی اشتراکات و افتراقات هر کدام از لایه ها و عناصر مرتبط، کلیّت فرهنگ را، به دو لایه شناختی  و عینی قابل تقسیم می­ دانند. صاحب ­نظران برای فرهنگ، چهار لایه و طبقه پیشنهاد کرده ­اند که به ترتیب ثبات، فراگیری و استحکام آن از پائین به بالا ترسیم شده است:

شکل : اجزاء و لایه­ های فرهنگ

 

چنان­که می­ بینیم، باورهای بنیادین ما که شکل دهنده جهان­بینی همه­ ی ماست در عمیق ترین و موثرترین لایه قرار گرفته است. اما وقتی به لایه ارزش­ ها می ­رسیم، به دلیل تحولات درونی جامعه و تأثیراتی که از بیرون جامعه وارد می­ شود، شاهد تغییراتی در ارزش­ های جامعه می­ شویم که نسبت به لایه قبلی از ثبات کمتری برخوردار است، وقتی به لایه سوم(رفتار) می­ رسیم، تغییرات در عملکردها نشان از وجود سستی و تغییرات بسیاری است؛ چرا که بسیاری از افرادی که به ارزشمند بودن است دروغ بگویند یا مثلا برای لذت آنی خود با مصرف مواد مخدر به استحکام، نشاط و روابط درونی خانواده خود آسیب برسانند. لایه نماد(symbol) نیز به نشانه­ هایی اشاره می­ کند که در فرهنگ یک جامعه استمرار دارد و در درون خود، باورها و ارزش­ هایی را حمل می­ کند. مثل اینکه همه ما هنگام جدا شدن از یکدیگر، نماد(خداحافظ) را به کار می­بریم.(۱)

رهبر معظم انقلاب این لایه بندی را به این­صورت تبیین می­ کنند: « به نظر ما این گونه است که بخش عمده فرهنگ، همان عقاید و اخلاقیات یک فرد یا یک جامعه است. رفتارهای جامعه هم که جزو فرهنگ عمومی و فرهنگ یک ملت است، برخاسته از همان عقاید است. در واقع عقاید یا اخلاقیات، رفتارهای انسان را شکل می دهند و به وجود می ­آورند. خلقیات اجتماعی، رفتارهای اجتماعی را به وجود می آورند و خلقیات فردی، باعث به وجود آمدن رفتارهای فردی می­شوند. بنابراین درست است که مقوله فرهنگ در موارد زیادی شامل رفتارها هم می شود، لیکن اساس و ریشه فرهنگ عبارت است از عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم، و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی(۲)


(۱) بنیانیان، حسن(۱۳۸۷). ایده پردازی برای فرهنگ، انتشارات سوره مهر، ص ۱۷

(۲) بیانات رهبر معظم انقلاب. در تاریخ: ۷۹/۹/۱۹

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)