۲۷ خرداد ۱۳۹۸ مصادف با   13 شوال 1440
تاریخ: ۵ خرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 6,494
کد خبر:67265
| ف | | |

درآمدی بر چیستی فرهنگ و فرهنگ انقلاب(3)

اجزا و لایه های فرهنگ!

درست است که مقوله فرهنگ در موارد زیادی شامل رفتارها هم می شود، لیکن اساس و ریشه فرهنگ عبارت است از عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم، و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی؛

پایگاه تحلیلی مصداق/ برای درک دقیق عناصر و اجزای تشکیل دهنده فرهنگ، ضروری است ابتدا لایه های مختلف فرهنگ بررسی شود. در نگاه صاحب نظران، فرهنگ داری عناصر و اجزای مادی و معنوی است و به همین دلیل در برگیرنده لایه ­های مختلف مادی و معنوی است. فرهنگ شناسان با بررسی دقیق عناصر مادی و معنوی فرهنگ، از یک سو، انواع لایه ­های مادی و معنوی را برای فرهنگ ترسیم نموده ­اند و از دیگر سو با تحلیل و طبقه ­بندی اشتراکات و افتراقات هر کدام از لایه ها و عناصر مرتبط، کلیّت فرهنگ را، به دو لایه شناختی  و عینی قابل تقسیم می­ دانند. صاحب ­نظران برای فرهنگ، چهار لایه و طبقه پیشنهاد کرده ­اند که به ترتیب ثبات، فراگیری و استحکام آن از پائین به بالا ترسیم شده است:

شکل : اجزاء و لایه­ های فرهنگ

 

چنان­که می­ بینیم، باورهای بنیادین ما که شکل دهنده جهان­بینی همه­ ی ماست در عمیق ترین و موثرترین لایه قرار گرفته است. اما وقتی به لایه ارزش­ ها می ­رسیم، به دلیل تحولات درونی جامعه و تأثیراتی که از بیرون جامعه وارد می­ شود، شاهد تغییراتی در ارزش­ های جامعه می­ شویم که نسبت به لایه قبلی از ثبات کمتری برخوردار است، وقتی به لایه سوم(رفتار) می­ رسیم، تغییرات در عملکردها نشان از وجود سستی و تغییرات بسیاری است؛ چرا که بسیاری از افرادی که به ارزشمند بودن است دروغ بگویند یا مثلا برای لذت آنی خود با مصرف مواد مخدر به استحکام، نشاط و روابط درونی خانواده خود آسیب برسانند. لایه نماد(symbol) نیز به نشانه­ هایی اشاره می­ کند که در فرهنگ یک جامعه استمرار دارد و در درون خود، باورها و ارزش­ هایی را حمل می­ کند. مثل اینکه همه ما هنگام جدا شدن از یکدیگر، نماد(خداحافظ) را به کار می­بریم.(۱)

رهبر معظم انقلاب این لایه بندی را به این­صورت تبیین می­ کنند: « به نظر ما این گونه است که بخش عمده فرهنگ، همان عقاید و اخلاقیات یک فرد یا یک جامعه است. رفتارهای جامعه هم که جزو فرهنگ عمومی و فرهنگ یک ملت است، برخاسته از همان عقاید است. در واقع عقاید یا اخلاقیات، رفتارهای انسان را شکل می دهند و به وجود می ­آورند. خلقیات اجتماعی، رفتارهای اجتماعی را به وجود می آورند و خلقیات فردی، باعث به وجود آمدن رفتارهای فردی می­شوند. بنابراین درست است که مقوله فرهنگ در موارد زیادی شامل رفتارها هم می شود، لیکن اساس و ریشه فرهنگ عبارت است از عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم، و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی(۲)


(۱) بنیانیان، حسن(۱۳۸۷). ایده پردازی برای فرهنگ، انتشارات سوره مهر، ص ۱۷

(۲) بیانات رهبر معظم انقلاب. در تاریخ: ۷۹/۹/۱۹

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین

کمیته حدیث ولایت بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)