۲۸ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   10 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۳ آذر ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 6,321
کد خبر:69562
| ف | | |

عضو مجلس خبرگان رهبری تشریح کرد:

فارغ از مذاهب مختلف، زیر سقف امّت بمانیم

در عین حال که دارای مذاهب مختلفی هستیم زیر سقف امّت بمانیم و هویّتی به عنوان امّت پیدا کنیم و به سمت اهداف یک امّت قویّ و به تعبیر قرآن بهترین امّت به پیش برویم و بعد چنین امّتی روابط و مناسبات خودش را به صورت نیرومند با امّت‌های دیگر حفظ و پیگیری کند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ ضرورت وحدت اسلامی از یک سو و هم‌دست‌شدن دنیای غرب علیه اسلام از سوی دیگر، ایجاب می‌کند که برای درمان درد پراکندگی پیروان اسلام، به قرآن رو آورد؛ اتّحاد که «انسجام و یگانگی همه مسلمانان در انتخاب شیوه واحد، برای نیل به اهداف واحد در برابر دشمنان» را معنا می‎دهد، از نظر قرآن امر ضروری به شمار می‎آید و اختلاف جز سستی و از دست رفتن عظمت مسلمانان را به ارمغان نمی آورد.

در این راستا گفتگویی با حجت‌الاسلام احمد مبلّغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی و هم‌چنین مؤسّس و رئیس مرکز پژوهش‌های دینی تطبیقی التّجدید در لبنان با موضوع «ضرورت وحدت میان جامعه اسلامی» داشتیم که متن کامل آن به شرح زیر ارائه می‌شود:

«مصداق»: با سلام و تبریک ایّام ولادت حضرت رسول(ص) و امام صادق(ع)، برای شروع بحث بفرمایید که چرا امروز وحدت بین مسلمین بیش از پیش ضرورت یافته است؟
وحدت همیشه و در هر شرایطی چه در گذشته، حال و آینده به عنوان ضروری‌ترین امر برای جامعه اسلامی محسوب شده و می‌شود؛ چرا که وحدت شرط لازم برای هرگونه پیشرفتی چه پیشرفت معنوی و دینی و چه پیشرفت مادّی است و محال است که پیشرفت امّتی بدون انسجام و وحدت تحقّق پیدا کند. مشخّص است که در صورت اختلاف میان یک امّت، امکانات به هدر می‌رود و بخش‌هایی از جامعه با بخش‌های دیگر جامعه درگیر شده و این درگیری باعث می‌شود که اولویّت‌ها و اهداف اساسی آن امّت به فراموشی سپرده شده و یا دست‌خوش ملاحظاتی شود.
به عبارت دیگر اختلاف، خاستگاه بروز و ظهور ناهنجاری و گناه است؛ از این رو در قرآن برای اختلاف و تفرقه، عذاب دردناک ذکر شده؛ قرآن در مواردی کمی تعبیر «عذاب علیم» را برای گناه به کار برده که یکی از آن‌ها تفرقه است.
البتّه امروز ضرورت وحدت مضاعف شده است؛ چرا که جهان و کشورها در شرایط حسّاسی قرار دارند و اگر خود را بازنیابند و به سمت پیشرفت و حضور قویّ حرکت نکنند، در آینده از سایر کشورها عقب می‌مانند.
آن دسته از کشورهایی که نسخه‌های اصلی زندگی را طبق قرآن داده‌اند از جمعیّت مناسب، امکانات و پیشینه‌های نیرومند و قویّ و هم‌چنین حرف‌ها و ایده‌های اساسی برخوردار هستند، اگر در شرایط کنونی دچار تفرقه شوند، قطعاً آینده را خواهند باخت. از سوی دیگر وضعیّت فعلی آن‌ها هم وضعیت بسیار ناگواری خواهد بود؛ چرا که از پیگیری حقوق اوّلیه و فرصت‌های اوّلیه خود باز می‌مانند و حتی گذشته از این‌ها، چهره نادرستی نزد کسانی که از اسلام خبر ندارند، قرار خواهد داد؛ از این رو امروزه ضروری‌ترین امر در بین مسلمانان، وحدت است که باید از آن به عنوان پیش شرط قویّ و غیرقابل انکار برای هرگونه پیشرفت و هرگونه حضور و ترقّی و تعالی به حساب آورد.

«مصداق» ایجاد و دامن زدن به اختلاف میان مسلمانان، چه خدمتی به دشمنان می‌کند؟
جامعه‌ی یکپارچه، اجازه ورود به دشمن را جهت حضور فعّال و مؤثّر در فضای داخلی و دست انداختن به سرنوشت و مقدّرات خود را نمی‌دهد و در نتیجه، جامعه می‌تواند با فراغ بال و ایمان و اطمینان، مسیرش را به سمت تعالی و رشد تعریف کند و در این مسیر قرار بگیرد. امّا وقتی تفرقه ایجاد شود، طبیعی است که دروازه‌های آن جامعه به روی دشمنان باز شده و دشمنان نه تنها حضور و نفوذ پیدا می‌کنند، بلکه با برنامه‌ریزی، وضعیّت داخلی جامعه را به سمت خشونت و جنگ‌های داخلی و از بین بردن امکانات درون جامعه اسلامی می برند، در نتیجه بدترین شرایط و هولناک‌ترین اوضاع در جامعه‌ی تفرقه زده شده، ایجاد می‌شود.
دشمن برای متلاشی کردن یک جامعه به سیاست تفرقه پناه می‌برد، حال اگر جامعه‌ای به دلایل دیگر خود به سمت تفرقه گام بردارد، راهی که دشمن باید برود را از پیش تسهیل می‌کند و در این صورت دشمن سوار بر امواج تفرقه شده و آن را تشدید می‌کند.
امروز مشکل ما این است که هنوز جامعه اسلامی درک درستی از این مسئله بدیهی و طبیعی که در شرایط تفرقه قوی‌ترین و نیرومندترین فضا برای حضور دشمن فراهم می آید، ندارد؛ از این روست که اتّحاد و انسجام در همه گروه‌های مختلف و در کل فضای جهانی به عنوان یک اصل و خط قرمز پذیرفته شده ،ولی در جامعه اسلامی اختلافات به راحتی و تحت بهانه‌های مختلف و واهی شکل می‌گیرد.

«مصداق»: درباره ماهیّت وحدت سوالی مطرح است؛ این‌که وحدت اسلامی بین فرق و مذاهب، از نوع «استراتژی» است یا «تاکتیک»؟
وحدت میان مسلمانان فراتر از مباحث تاکتیکی از سوی جمهوری اسلامی یا مذهب تشیّع است؛ چرا که یک اندیشه‌ی کلان قرآنی است و می‌توان از آن به «نظریه اجتماعی قرآن» یاد کرد. وحدت به مثابه یک امر زیرساختی و زیربنایی از سوی اسلام برای جامعه اسلامی، در هر زمان و هر مکان ارائه شده است.
به عبارت دیگر، تعبیر از وحدت به معنای تاکتیک، با نگاه عمیق و بنیادین اسلام در حوزه وحدت سازگار نیست؛ چرا که تاکتیک یک وضعیت مقطعی دارد و حتّی تعبیر استراتژیک و یا راهبردی از وحدت نیز، تعبیر گویا و رسایی نیست؛ چرا که وحدت یک اندیشه پایدار و همیشگی است که اسلام بر اساس آن حرکت معنوی و دینی و پروژه‌های اجتماعی خودش را استوار ساخته و فراتر از راهبردهایی است که در شرایط خاص معنا پیدا می‌کند.
البتّه برای نیل به وحدت اسلامی، راهبردهایی وجود دارد تا ما را به این هدف اساسی دین که برای جامعه بزرگ اسلامی ارائه شده، برساند و در هر زمان و شرایطی ممکن است راهبردهای ویژه‌ای پدید بیاید، بنابراین وحدت دارای راهبردهای مختلفی در هر زمانی می‌باشد، ولی خود وحدت، یک راهبرد نیست؛ مگر این‌که بخواهیم در عین حال که وحدت را یک امر ضروری و پایدار می‌بینیم، آن را در مقابله با بعضی از توطئه‌ها و حوادث به عنوان یک استراتژی جدّی، جهت مواجه قرار دهیم که در این صورت بین وحدت به مثابه یک اندیشه کلان، ثابت، پایدار و فراتر از راهبرد و استفاده از وحدت و جلوه‌های آن و تأثیر وحدت به عنوان یک راهبرد برای مواجه با بعضی از شرایط جمع بسته‌ایم؛ البته در این‌جا هم خود وحدت راهبرد نیست، بلکه از پاره‌ای از نتایج حاصل از وحدت و یا قابل تحصیل از وحدت به عنوان راهبرد استفاده می‌کنیم.

«مصداق»: جنس این وحدت چیست؟ آیا به معنی عقب‌نشینی از عقاید خاص مذاهب است؟
وحدت را می‌توان به یکی از این ۳ امر اضافه کرد، اوّل به عنوان وحدت مذاهب؛ در حالی که این حرف نادرستی است؛ چرا که نمی‌توان مذاهب را یکی کرد و اصولاً امر محالی به شمار می‌رود و طرح چنین مسئله‌ای، خود بزرگ‌ترین عامل تفرقه می‌شود؛ چرا که اگر از مذاهب دیگر بخواهیم دست از مذهب خود بردارند و به مذهب دعوت کننده گرایش پیدا کنند و یا این‌که بخواهیم مذاهب را ادغام کرده و یکی کنیم، هیچ‌کس زیر بار این حرف نمی‌رود. به عبارت دیگر مذهب یک امر اعتقادی است و نمی‌توان از اعتقاد دست کشید؛ از این‌رو وحدت مذاهب حرف نادرستی است و ناشدنی هم هست و از سوی دیگر طرح آن تفرقه‌انگیز است.
دوّمین مسئله وحدت دینی است؛ البته وحدت دینی امر شدنی است؛ چرا که دعوت مذاهب مختلف است و می‌توان مذاهب را به وحدت دینی دعوت کرد و آن‌ها را در مسیر فعّال‌تر شدن و کارکردی شدن، قرار دهیم؛ با این حال باید بگوییم که وحدت دینی امروزه وجود دارد و باید این مهمّ را این‌گونه مطرح کنیم که وحدت دینی را از حالت کما برای رسیدن به وحدت دیگری خارج کنیم.
سوّمین حالت وحدت اجتماعی به معنای هم‌زیستی است؛ یعنی این‌که در جامعه اسلامی یک مناسبات یکپارچه و هم‌زیستانه را برقرار کنیم و اختلافی در مناسبات و تعاملات نداشته باشیم و در حقیقت یک سیستم مناسباتی حاکم باشد؛ البته منظور یک نظام سیاسی نیست؛ چرا که ممکن است در جامعه اسلامی نظام‌های سیاسی مختلفی هم وجود داشته باشد، هم‌چنین وحدت نژادی و لغت و زبان هم منظورمان نیست، بلکه هدف این است که امّت اسلامی مناسبات اجتماعی را که قوام بخش جنبه امّت بودن جامعه اسلامی است را رعایت کنند و دیوارها، جوامع اسلامی را از هم جدا نکنند، به طور طبیعی زمانی که بحث «تعایش»(۱) به میان می‌آید، یعنی اخلاق و فرهنگ تعایشی داشته باشیم و هم‌چنین تعامل اقتصادی و تبادل علمی در این تعایش برقرار باشد و رشد واحد و یکپارچه‌ای را علی‌رغم تفاوت‌های قومی و مذهبی، نژادی به عنوان امّت داشته باشیم.
به عبارت دیگر در عین حال که دارای مذاهب مختلفی هستیم زیر سقف امّت بمانیم و هویّتی به عنوان امّت پیدا کنیم و به سمت اهداف یک امّت قویّ و به تعبیر قرآن بهترین امّت به پیش برویم و بعد چنین امّتی روابط و مناسبات خودش را به صورت نیرومند با امّت‌های دیگر حفظ و پیگیری کند.


(۱) بر دوستی و یگانگی با یکدیگر زندگی کردن

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین