۲۸ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   10 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 274
کد خبر:69512
| ف | | |

در گفتگو با «مهدی مسائلی» مطرح شد:

اتّحاد با وجود اختلاف

اتّحاد به معنی عقب‌­نشینی از عقاید نیست، بلکه اتّحاد بدان معنا است که مسلمانان اشتراکات خودشان را که همان توحید و نبوّت است را درک کرده و بسیاری از اصول فکری و فروع اندیشه‌­های مشترک را بشناسند و در راستای تقویت آن­ها اتّحاد و تلاش کنند، اگر چه ممکن است اختلافاتی هم وجود داشته باشد.اتّحادی که ما از آن صحبت می­‌کنیم، هم­گام با اختلافاتی است که در جهان اسلام وجود دارد و بدیهی است که این اختلافات هیچ‌گاه از بین نمی رود، روایات هم این را بیان کردند و می­‌گویند که اختلافات همواره وجود خواهند داشت و چاره­ای هم برای آن نیست.

پایگاه تحلیلی مصداق/ مدت زیادی از طراحی و اجرای پروژه تفرقه‌­افکنی در اسلام می­‌گذرد. پروژه­ای که به تعبیر مقام­‌معظم‌­رهبری، انگلیسی­‌ها در آن یدِ طولایی دارند. طرحی که در آن اتّحاد و وحدت مسلمانان هدف گرفته شده و ضمن مشغول‌­سازی فرق اسلامی به یک­دیگر، تصویری زشت، خشن و البته مورد پسند دشمنان را از اسلام به نمایش می­‌گذارد. با توجّه به قرار گرفتن در هفته وحدت و اهمیّت و ضرورت این مسئله، گفتگویی با حجت الاسلام مهدی مسائلی، از فعّالین و قلم به دستان حوزه وحدت اسلامی داشتیم که به شرح زیر تقدیم می‌­گردد:
«مصداق»: با سلام و تبریک ایام میلاد حضرت رسول(ص) و امام صادق(ع)، در ابتدای گفتگو درباره ضرورت وحدت و اتّحاد میان مسلمانان و این­‌که ماهیّت این وحدت چگونه است، صحبت کنید؟

مباحث مختلفی در موضوع وحدت تعریف وجود دارد و آن­چه که ما باید بدانیم این است که نکته مهم وحدت  آن است که مسلمانان تحت عنوان اسلام، گِرد هم جمع شوند و تقویت اسلام را دنبال کنند؛ چرا که اگر اسلام تقویت شود، همه مسلمانان زیر پرچم اسلام تقویت شده و حجّت پیدا می‌کنند و رشد اسلام، رشد همه مسلمانان را در پی خواهد داشت.

باید به این فهم برسیم که بین مسلمانان یک اصل مشترکی که همان اسلام است، وجود دارد و اختلافاتی که چه بین ملیّت­‌ها، قومیّت‌­ها و … وجود دارد به آن اندازه اهمیّت ندارد که بخواهیم از اسلام صرف‌نظر کنیم و باید این اصل مهم و این نقطه اشتراک را تقویت کنیم و وقتی اسلام تقویت شد و مسلمان ارزش پیدا کرد، همه ما در پرتوی عزّت اسلام، عزّت پیدا می‌­کنیم.

زمانی دشمن از بیرون موانعی را برای مسلمانان ایجاد می‌­کند و علیه اسلام مبارزه می‌­کند، در این زمان مسلمانان دشمن بیرونی را می‌­شناسند و نسبت به آن موضع­‌گیری می‌کنند، اما زمانی که دشمن از درونِ جامعه اسلامی شروع به دشمنی کرده و در حقیقت جنگ داخلی و تفرقه ایجاد می‌­کند، دوستان با یک­دیگر درگیر می­‌شوند و این نوع دشمنی بسیار آسیب زننده است.

وقتی که دوست، مقابل دوست ایستاد، به اعتقادات مختصّ یک­دیگر حمله می­‌کنند که این امر اوّلاً موجب آسیب‌ ­رساندن به پیکره اسلام شده و ثانیاً به جای این­که قدرت دنیای اسلام را در مقابل دشمنان به کار گیرند، در مقابل دوستان خود به کار می‌­گیرند و این بسیار خطرساز و خطرناک است.

کاری که دشمنان انجام می­‌دهند، این است که اختلافات موجود در میان جوامع اسلامی را هدایت و تقویّت می­‌کنند و به آن­ها جهت می‌­دهند. به عبارت دیگر اختلافات را در جهت اهداف و منافع خودشان هدایت می­‌کنند.

 

«مصداق»: زمانی که از وحدت و اتّحاد مسلمانان صحبت به میان می­‌آید، به طور قطع منظور، اتّحاد میان همه مذاهب اسلامی است، آیا معنای این وحدت، عقب‌­نشینی از عقاید مذهبی است؟

اتّحاد به معنی عقب‌­نشینی از عقاید نیست، بلکه اتّحاد بدان معنا است که مسلمانان اشتراکات خودشان را که همان توحید و نبوّت است را درک کرده و بسیاری از اصول فکری و فروع اندیشه‌­های مشترک را بشناسند و در راستای تقویت آن­ها اتّحاد و تلاش کنند، اگر چه ممکن است اختلافاتی هم وجود داشته باشد.

منظور از اتّحاد هیچ­‌گاه به معنی حذف اختلافات نیست، چرا که این کار در اصل نوعی تفرقه‌افکنی است. برخی از گرو‌ه­‌هایی که از آن‌­ها به عنوان گروه‌­های تفرقه‌­افکن یاد می‌کنیم، به دنبال حذف اختلافات هستند­؛ به طور مثال جریان گروه تکفیری داعش، جریانی است که تنها یک عقیده را می‌­خواهد در جهان اسلام حاکم کند و حتّی یک پرچم را به عنوان پرچم حاکم در جهان اسلام تعریف می‌­کند، یک حاکم را تعریف می­‌کند و این خودش تفرقه انگیزی است. اگر جریانی بخواهد اختلافی در جهان اسلام نباشد، این خودش یک نوع تفرقه­‌افکنی به شمار می‌­رود.

اتّحادی که ما از آن صحبت می­‌کنیم، هم­گام با اختلافاتی است که در جهان اسلام وجود دارد و بدیهی است که این اختلافات هیچ‌گاه از بین نمی رود، روایات هم این را بیان کردند و می­‌گویند که اختلافات همواره وجود خواهند داشت و چاره­ای هم برای آن نیست.

 

«مصداق»: در این صورت روش‌­شناسی این وحدت چیست؟

در بحث اختلافات یک سری اختلافات حقیقی وجود دارد و یک دسته از اختلافاتی وجود دارد که منشأ آن جدایی و دوری مسلمانان از یک­دیگر و سوءتفاهم است؛ بر اساس تبلیغات سوء، دید شیعیان نسبت به اهل سنّت منفی است و در بین برادران اهل سنّت نیز همین­‌طور است؛ اگر اهل سنّت و شیعیان با یک­دیگر تعامل و گفتگو داشته باشند، دیدگاه­‌های منفی از بین خواهد رفت.

به عبارت دقیق، شیعه و اهل سنّت اختلافاتی در بحث ولایت و امامت دارند، امّا ۹۰ درصد از مبانی‌­ای که به عنوان اختلاف از آن­‌ها یاد می­‌شود، اختلافاتی است که ناشی از جدایی و عدم گفتگو است لذا قطعاً اگر گفتگویی بین شیعیان و اهل سنّت که از آن به عنوان تقریب مذاهب اسلامی یاد می­‌کنیم، ایجاد شود و گفتگوها در یک فضای علمی و فضایی که تعصّبات مذهبی و تحریک مسائل مذهبی نیست، صورت بگیرد؛ بسیاری از اختلافات حل می‌­شود.

در زمان آیت­‌الله‌­العظمی بروجردی(رضی‌­الله‌­عنه)، تعاملی میان حوزه علمیه قم و الزهرای مصر ایجاد شد. هر چند کار بسیار مشکلی بود، اما به مرور و به واسطه گفتگوهایی که بین علما و دانشگاهیان مصر ایجاد شد، ریشه برخی سوء تفاهمات برطرف شد و مسیرهای تازه­ای در دنیای اسلام باز شد. اگر این مسیر دنبال شود در عرصه­‌های مختلف، بسیاری از مسائل حل خواهد شد.

 

«مصداق»: قدری به جریان­‌ شناسی تفرقه بپردازیم!

اگر در صدر اسلام بررسی کنیم، می­‌بینیم که ابوسفیان و معاویه کسانی هستند که چشم طمع به اسلام و حکومت اسلامی داشتند و دنبال اضمحلال آن بودند.اوّلین کسانی که تفرقه را ایجاد کردند و حتی قدم‌­هایی را در این زمینه برداشته و متأسفانه موفقیت­‌هایی هم داشتند، همین‌­ها بودند.

نقل­‌های تاریخیِ بسیار زیادی داریم که بعد از رحلت پیامبر (ص)، ابوسفیان دست بیعت سوی حضرت علی (ع) دراز کرد و خواست با ایشان بیعت کند تا حقّ حضرت علی(ع) را از خلفا بگیرد، اما حضرت علی(ع) دست ابوسفیان را رد کرده و اشاره داشتند که از بیعت وی بی­‌نیاز بوده و تأکید کردند که او به دنبال تفرقه­‌انگیزی است. نقل شده که ابوسفیان بارها مراجعه کرد و می­‌خواست که فضای تفرقه را ایجاد کند و در سخنان حضرت علی(ع) می­‌بینیم که حضرت می‌­گویند ابوسفیان قصد داشت مسلمانان را به جان هم بیاندازد.

پس از تلاش­‌های ابوسفیان و زمانی که ماجرای قتل عثمان رخ داد، شاهد آن هستیم که معاویه پیراهن عثمان را علم کرد و افرادی را در مقابل امیرالمومنین(ع) قرار دارد و در نامه‌­هایی که از حضرت علی (ع) وجود دارد می‌­خوانیم که معاویه تحریک مذهبی می­‌کرد، به گونه‌­ای صحبت می­‌کرد که حضرت علی(ع) را به موضع‌­گیری در برابر خلفا وادار کند، امّا حضرت امیر(ع) بسیار هوشیارانه در مقابل این هدف معاویه ایستادگی کردند که همه این مسائل و نمونه‌­های آن در تاریخ ثبت شده است.
در جنگ­‌های مختلف، بارها از حضرت علی(ع) پیرامون خلفای گذشته سوال می‌­شد، ایشان آ‌ن‌­ها را نسبت به کِید معاویه هوشیار کرده و آ‌ن‌­ها را از درگیر­شدن به بحث‌­های این‌چنینی منع می­‌کردند.

این تفرقه­‌افکنی در طول تاریخ ادامه می­‌یابد. حتی در عصر صفویّه، زمانی که اسلام در حال قدرت گرفتن است، دشمنان تلاش می­‌کنند عثمانی و صفویّه را درگیر یک­دیگر کنند که هنوز این جنگ­‌ها در دنیای اسلام ادامه دارد. در حالی که دشمنان، رشد اقتصادی و فرهنگی دارند، مسلمانان درگیر جنگ­‌های مذهبی هستند و دشمنان به واسطه همین جنگ‌ها، منابع خودشان را اتلاف کرده و می­‌کنند.

 

«مصداق»: موضع اصلی دشمنان وحدت اسلامی چیست؟

کسانی که به وحدت اسلامی آسیب می­‌زنند، به خاطر روحیه تکفیری‌­شان است و این روحیه هر کجا که باشد، موجب تفرقه­‌افکنی می‌­شود. باید اختلافات را بپذیریم و ضرورت وحدت را درک کنیم تا تکفیر را از میان مسلمانان از بین ببریم. باید بدانیم که اختلاف میان مسلمانان امر بدیهی است که وجود داشته و وجود خواهد داشت.

از سوی دیگر باید بدانیم که برخی از اختلافات مسلمانان را از مسیر اصلی دور می­‌کند و بخش دیگر هم ضرری به مسلمانان می­‌زند؛ ولی متأسفانه امروزه برخی از افراد که مقام و جایگاه خود را در وجودِ روحیه تکفیر می­‌دانند، بر روحیه تکفیری افراد سوار شده و آن را جلو می­‌برند که باید در این زمینه روشنگری شود.

 

«مصداق»: نقش گروه­های تفرقه‌­افکن و افراطی در پازل دشمن چیست؟

یکی از کارهایی که وظیفه‌ ما است، تبلیغ درست اسلام و تبلیغ خط مشی اصیل و صحیح اسلام است. اگر به هر نحوی افراد را از خط­‌مشی درست اسلام دور کرده و به سمت جریان­‌های افراطی سوق دهیم، خدمت بزرگی به دشمنان کرده­‌ایم. در توهین‌­هایی که به مقدّسات اهل سنّت می­‌شود و به نوعی تحریک مذهبی را در پی دارد ما شاهد همین مسئله هستیم.

اما گروه­‌های تفرقه‌­افکن دو نقش اساسی را بازی می­‌کنند:  اول این­که باعث درگیری و کشته‌­شدن عدّه­ای از مسلمانان می‌­شوند و از سوی دیگر باعث می­‌شوند که بسیاری افراد از اسلام ناب و اصیل محمدی که هدف اهل بیت (علیهم السلام) و حضرت محمّد (ص) بوده، دور شده و درگیر حواشی بی‌­ارزش دینی شوند که این به نسبت، خیانت بزرگ­تری است.افرادی که دست به چنین اقداماتی می­‌زنند هم خودشان از مسیر اسلام دور هستند و هم دیگران را از مسیر اصلی منحرف می­‌کنند.

 

«مصداق»: یکی از مطالبات حضرت آقا، تدوین منشور وحدت اسلامی است. تا به امروز چه اقداماتی برای طراحی و تدوین منشور وحدت اسلامی صورت گرفته است؟

تببین این منشور وظیفه علما است. باید هر کدام از فرق اسلامی، ضرورت­‌های مختصّ خود و وظایف خود را بشناسند و علما باید چنین مهمّی را مشخص کنند. هم­چنین باید ساز و کار برخورد لازم در شرایطی که نیاز است با تفرقه­‌افکنان در نظر داشته باشند را مشخّص کنند.در طراحی این منشور، باید علما و همه افرادی که دغدغه وحدت اسلامی را دارند فعّال شوند. ولی تا به امروز اقدام عملی که بتوان روی آن تأمّلی انجام داد، صورت نگرفته است.

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین