۳۰ شهریور ۱۳۹۷ مصادف با   10 محرم 1440
تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 4,401
کد خبر:68152
| ف | | |

مفهوم فرهنگ انقلابی در تحقق گفتمانی انقلاب (4)

ضرورت و جایگاه فرهنگ انقلابی

در این اوضاع خطیر و حساس داخلی و بین المللی، مقام معظم رهبری از چند سال گذشته در بیانات متعددی «گفتمان انقلابی گری و فرهنگ انقلابی» را به عنوان اصلی ترین راهبرد مقابله با آفات و چالش ­های نظام اسلامی مطرح نمودند. در حقیقت ایشان از طریق دعوت به تبیین و شفاف سازی مرزهای انقلاب، به دنبال پاسداری از مرزهای فکری و فرهنگی اسلام ناب و انقلاب اسلامی در برابر نفوذ نرم دشمنان و جلوگیری از تحریف شاخص ­های انقلابی گری و مولفه­ های فرهنگ انقلابی هستند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ انسان ایرانی بعد از دوره حکومت صفویه، انسانی فاقد تفکر، تعقل و غلبه احساس بر تصمیم ها و رفتارها، عدم روحیه جمع نگری و فردیت گرایی در جامعه، قضا و قدرگرایی و خرافه گرایی بود و درون گرایی ابهام آمیز، راز آلود و غیراستاندارد داشت که به عدم صراحت و شفافیت منجر می ­شد و قهرمان پرستی های کاذب، چاپلوسی، تملق و مسائل منفی دیگری که باعث به وجود آمدن یک فرهنگ غلط و هویت منفی در جامعه شده بود. در این بین نگاه انقلاب اسلامی به مقوله شاخص­های فرهنگی و مولفه ­های هویتی این است که آیا اصلا باید در فرهنگ و هویت موجود، تغییری ایجاد بشود یا خیر و اگر باید هویت جدید مطلوبی وجود آید، این هویت چیست و چه سرنوشتی پیدا کرده است.

برخی ها انقلاب اسلامی را تحول سیاسی صرف ارزیابی کرده اند. آن ها کسانی هستند که اعتقاد دارند انقلاب اسلامی در بهمن سال ۵۷ به پیروزی رسیده و تمام شده است. از نظر این گروه، وظیفه انقلاب اسلامی فقط تغییر در نظام حاکمیت سیاسی است و تکلیف دیگری به عهده آن نیست. اگر این نظریه درست باشد، پس انقلاب ما کارویژه ­ها و اهداف خود را از دست آورده و پس از آن نمی بایست هیچ تحول جدی در عرصه های اجتماعی و فرهنگی صورت بگیرد. اگر به دیدگاه های بنیان گذار انقلاب و نیز چهره های شاخص فکری انقلاب، مثل شهیدان بهشتی، مطهری و … مراجعه کنیم، در می یابیم تعبیر آن­ ها از انقلاب اسلامی در مرحله اول، تغییر در نظام سیاسی است و گام مهم و اصلی آن، تغییر در بافت فرهنگی و هویت انسان ایرانی است.

حضرت امام خمینی(ره) در سال ۵۸، خطاب به برخی از دیدار کنندگان خود فرمودند که این همه نگویید حکومت اسلامی، کشور ما هنوز اسلامی نشده، ما باید یک تمدن دینی بسازیم. ایشان آنچه را که در بهمن ماه ۵۷ رخ داده بود، تنها حذف یک گزینه نامطلوب از کشور می دانستند؛ یعنی حذف ساختار سیاسی قبل از انقلاب و هدف اصلی انقلاب را بعد از بنای یک حکومت اسلامی، برپایی یک تمدن دینی می دانستند. وقتی از دگرگونی تمدن صحبت می شود، مفهوم انقلاب تداعی می گردد؛ یعنی یک دگرگونی همه جانبه.(۱)

این مفهوم در بیانات رهبر معظم انقلاب نیز به خوبی تبیین شده است: « انقلاب یک حقیقت ماندگار و دائمی و تمام ناشدنی است. انقلاب یک امر مستمر است … انقلاب یک حققت ماندگار و حقیقت دائمی است. یک عده … جوری حرف می­زنند که معنایش این است که انقلاب تمام شد؛ تبدیل انقلاب به جمهوری اسلامی. اصلا قابل تبدیل نیست؛ جمهوی اسلامی باید مظهر انقلاب باشد.»(۲)

شرایط فعلی جهان اسلام و انقلاب اسلامی، شرایطی بسیار مهم و پیچیده­ ای است. تجهیز جبهه دشمنان اسلام، انقلاب و ایران به مراتب مشهودتر از دوران­ های گذشته مشاهده می­ شود که اصلی ترین راهبرد آنان، نفوذ فکری و فرهنگی و تغییر و اثرگذاری در باورها و رفتارهای انقلابی مردم و مسئولان را هدف قرار داده است تا بتوانند از افراد جامانده از قطار انقلاب و انحراف تفکرات امام خمینی و آرمان­ های انقلاب اسلامی، مخالفان نظام و انقلاب را با هم متحد ساخته و به دنبال انحراف راه و رسم اصیل انقلاب هستند.

در این اوضاع خطیر و حساس داخلی و بین المللی، مقام معظم رهبری از چند سال گذشته در بیانات متعددی «گفتمان انقلابی گری و فرهنگ انقلابی» را به عنوان اصلی ترین راهبرد مقابله با آفات و چالش ­های نظام اسلامی مطرح نمودند. در حقیقت ایشان از طریق دعوت به تبیین و شفاف سازی مرزهای انقلاب، به دنبال پاسداری از مرزهای فکری و فرهنگی اسلام ناب و انقلاب اسلامی در برابر نفوذ نرم دشمنان و جلوگیری از تحریف شاخص ­های انقلابی گری و مولفه­ های فرهنگ انقلابی هستند.

لذا بواسطه تأکیدات رهبر معظم انقلاب در سخنرانی­ های متعدد پیرامون اهمیت انقلابی گری خطاب به اقشار، گروه­ ها و نهادهای مختلف، و نیز به واسطه محور بودن این مفهوم نسبت به دیگر گفتمان­ های متأخر معظم له، می ­توان کلید واژه انقلابی گری و فرهنگ انقلابی را ابر گفتمان(گفتمان مادر) مقام معظم رهبری عنوان کرد. بر این اساس دیگر گفتمان­ های متأخر انقلاب اسلامی، به عنوان گفتمان­ های کلان و خرد قابلیت مفصل بندی با این گفتمان محوری را دارند و می­ توان با معیار فرهنگ انقلابی آفات درون نظام و راه­ های پیشبرد نظام را در عرصه­ های مختلف مورد نقد و ارزیابی قرار داد و راهبردها و راهکارهای مناسب را در شرایط مختلف اتخاذ نمود.(۳)

رهبر معظم انقلاب توجه به فرهنگ ناب اسلامی و انقلابی را اینگونه بیان داشتند: « مقوله ­ی فرهنگ، همچنانی که اهالی درد و سوز می ­دانند، در کشور مقوله­ ی مظلومی است. انقلاب ما، انقلابی مبتنی بر یک منش و نگرش فرهنگی بود و هر حرکت ارزشی، این خصوصیّت را دارد. ما باید بیش و پیش از تلاش های دیگر، به تلاش فرهنگی اسلامی می پرداختیم.»(۴)


(۱) کوشکی، محمد صادق. ۱۲۹۱٫ هویت ایرانی و الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت، (انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر تحول هویت فرهنگی). پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات. ص ۴۹ – ۶۰٫

(۲) بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. ۱۳۹۴/۰۶/۲۴ 

(۳) برگرفته از کتاب انقلابی گری(رمز عبور از مشکلات و تحقق پیشرفت و عدالت)، انتشارات مرکز گفتمان انقلاب اسلامی، مهر ۱۳۹۵، صفحه ۲٫

(۴) بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب. مورخ: ۱۳۷۱/۰۵۰/۰۵ 

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

 رهبر معظم انقلاب: یک واقعیّت این است که در این کشور از بعد از رحلت امام، سعی یک مجموعه‌ی مصمّمی بر این شد که آرمانهای انقلاب را بکلّ بشویند بگذارند کنار. بعضی‌شان اشتباه کردند و همان اوّل، همین را اعلان هم کردند. در روزنامه مقاله نوشتند، حرف زدند. اینجا یک خطای راهبردی کردند یا خطای […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی