۲۴ مرداد ۱۳۹۷ مصادف با   3 ذیحجه 1439
تاریخ: ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 7,367
کد خبر:68088
| ف | | |

مفهوم فرهنگ انقلابی در تحقق گفتمانی انقلاب (1)

نسبت فرهنگ انقلابی و انقلاب اسلامی

در جوامع فرهنگ محور(فرصت طلب و الهی) شاهدیم که با وجود اینکه در تفکر این جامعه سلطه سیاسی و منافع اقتصادی وجود ندارد، ولی توجه به همه شئون را لازم دانسته و اساسا مقدمه رشد فکری و فرهنگی می دانند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ بعد از مفهوم شناسی فرهنگ و نیز ماهیت­ شناسی فرهنگ مهاجم(غرب) در سلسله یادداشت های قبل، در مجموعه نوشتارهایی تحت عنوان « مفهوم و جایگاه فرهنگ انقلابی در تحقق گفتمان انقلاب اسلامی» به دنبال تببین مفهوم و ماهیت فرهنگ انقلابی چیست و ابهامات و سوء تفاهمات اقشار مختلف جامعه نسبت به مفهوم انقلاب و فرهنگ انقلابی کدام است؟ و نسبت فرهنگ انقلابی با فرهنگ مطلوب اسلامی-ایرانی و نوع مواجهه آن با فرهنگ موجود و نوع مقابله آن با فرهنگ مهاجم غرب چیست؟

ماهیت جوامع الهی
هر فرد، خانواده، جامعه و کشوری برای موفقیت های مادی و سعادتمندی­ های معنوی خویش، نیازمند توجه به امورات مختلفی است که از ارتباط با خود، اطرافیان و جامعه بیرونی خود تشکیل می شود. این امر در سطح ملی، رنگ دیگری به خود می گیرد. لذا در مطالعه علم الاجتماع(جامعه شناسی) و علم النفس(روان شناسی) و در مشاهده عینی یک جامعه می توان عرصه­ های کلان مانند نظام ­های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را مورد توجه قرار داد.

در جوامع سیاست محور(سلطه طلب و شیطانی) مهم ترین مسئله تسلط سیاسی بر کشورهای مختلف است، لذا توجه به سایر شئون اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی توسط این کشورها نیز می تواند به سلطه سیاسی کمک نماید. در جوامع اقتصاد محور(منفعت طلب و مادی) می تواند کسب منابع سرشار مالی و کسب قدرت اقتصادی سرلوحه فعالیت­ های این جامعه و خواسته سران و مردم آن کشور باشد و از سایر مسائل نیز برای تحقق این اهداف بهره خواهند جست. اما در جوامع فرهنگ محور(فرصت طلب و الهی) شاهدیم که با وجود اینکه در تفکر این جامعه سلطه سیاسی و منافع اقتصادی وجود ندارد، ولی توجه به همه شئون را لازم دانسته و اساسا مقدمه رشد فکری و فرهنگی می دانند.

 

ماهیت انقلاب
عموماً پدیده‌های انسانی و رخدادهای اجتماعی چند بعدی‌اند. در این‌ بین، انقلاب‌ها پدیده‌هایی نادر و پیچیده‌اند. هرچند امروزه این واژه را بیشتر در عرصه علم می‌بینیم، امّا هدف از به‌کارگیری آن در پژوهش، خاص تحولی است که تمام ساختارهای یک نظام سیاسی را دگرگون کرده و نظام دیگری را به‌جای آن می‌نشاند.

رهبر معظم انقلاب در تبیین ماهیت انقلاب و لزوم تداوم حرکت انقلابی می‌فرمایند: « انقلاب کبیر فرانسه، علیه حکومت سلطنتی فرانسه به وقوع پیوست… انقلاب، یک انقلاب مردمی به‌تمام‌ معنا بود؛ یعنی واقعاً مردم حضور داشتند – مثل انقلاب خود ما – رهبران هم رهبران صد درصد مردمی و دارای افکار نو و به دنبال ایجاد یک جامعه مردمی؛ البته آنچه موردنظرشان بود، ایدئولوژیک نبود، اعتقادی نبود؛ اما می‌خواستند یک حکومت مردمی داشته باشند، می‌خواستند یک حکومت مردم‌سالار داشته باشند… عین همین قضیه در آمریکا اتفاق افتاده… انقلاب‌ها نمی‌مانند؛ نیمه‌کاره رها می‌شوند؛ چون ایمان نیست؛ چون آن عروه وثقی نیست. این انقلاب در بین مردم ما ماند و روزبه‌روز شاداب‌تر شد و کارایی خودش را روزبه‌روز بیشتر نشان داد.»[۱]

 

ماهیت انقلاب اسلامی
دین مبین اسلام، در نظر(دیدگاه قرآنی و متون دینی) و در عمل(سیره عملی معصومین و بزرگان دین)، نشان داده است که بهترین و کامل ترین تعریف را از سعادت و رشد فرد و جامعه ارائه کرده است و در طول دهه های اخیر متون و سخنان فراوانی در تبیین این موضوع تدوین و ایراد شده است. دین اسلام با قرائت شیعی را که در انقلاب اسلامی و در بستر جمهوری اسلامی ایران آغاز شد را می توان یکی از نمونه های بارز آن در تاریخ بشری معرفی کرد، لذا بواسطه همین جریان امام راحل(ره)، شاگردان مخلص ایشان و اکثریت تاثیرگذار مردم ایران در سال ۱۳۵۷، هدف اول خویش را تحقق آرمان های دینی و ایجاد تمام خواسته های نورانی بشری می دانستند و در سال های بعد از آن نیز تمام تلاش خود را برای تحقق این اهداف صرف نمودند و در این مسیر جان ها و آبروهای بسیاری برای رشد آن هزینه شد.

انقلاب اسلامی به رهبری زعیم عالی قدر، حضرت امام خمینی(قدس سره)، نسخه عملی و عینی تجلی یافته­ی دوران امامت و ولایت گردید تا آنجا که گام های پنجگانه ترسیم شده از سوی رهبر معظم انقلاب، مسیر تحقق نظام ولایی را تبیین نمود. [۲] که تربیت انسان طراز نظام ولایی، فصل مقوّم دست یابی به جامعه آرمانی و تحقق تمدن عظیم اسلامی است.

رهبر معظم انقلاب در تبیین اینکه انقلاب ما در چه مرحله‌ای قرار دارد سخنان مهمی ایراد فرموده‌اند؛ از منظر ایشان به‌مثابه یک متفکر و اندیشمند اسلامی، هدف نهایی انقلاب اسلامی رسیدن به تمدن اسلامی در زنجیره‌ای منطقی و مستمر است که بر چهار رکن دین، عقلانیت، علم و اخلاق بناشده است و برای تحقق آن بایستی پنج مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی در مسیر تمدن سازی پشت سر گذاشته شود… [۳]


[۱]بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با مردم تبریز، ۲۸/۱۱/۱۳۸۶
[۲]اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب در تاریخ ۲۴/۰۷/۱۳۹۰ و ۰۶/۰۸/۱۳۸۳
[۳]فرزاد جهان‌بین و مسعود معینی پور «فرایند تحقق تمدن اسلامی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای» فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، سال ۱۱، زمستان ۱۳۹۳، شماره ۳۹، ص ۲۹

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

دولت و مسئولان موظّفند که توجّه کنند به جریان عمومی فرهنگ جامعه؛ ببینند کجا داریم میرویم، چه دارد اتّفاق می‌افتد، چه چیزی در انتظار ما است؛ اگر چنانچه مزاحماتی وجود دارد، آنها را برطرف کنند. ما مسئولیّت شرعی داریم، مسئولیّت قانونی داریم در قبال فرهنگ کشور و فرهنگ عمومی کشور.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت