۳۰ شهریور ۱۳۹۷ مصادف با   10 محرم 1440
تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 14,984
کد خبر:67938
| ف | | |

ماهیت فرهنگ غرب و نوع مواجهه با آن(10)

راهکار مقابله؛ تقلید فرهنگی یا بازتعریف فرهنگی

با این شرایط باید اذعان کرد، فرهنگ تنها وسیله رهایی از استعمار است، زیرا همانطوری که ویلیام ریورس اظهار می دارد: بر اثر نتایج تعارض میان فرهنگ غربی و فرهنگ بومی در برخی از قبائل که در حالت بدوی زندگی می کردند لذت زندگی از میان رفته است به این اعتبار فرهنگ زدایی که بر اثر آن فرد فاقد هنجارهایی قابل استناد برای رفتار خویش می گردد منجر به بروز برخی دشواری های اجتماعی خواهد شد.

پایگاه تحلیلی مصداق/ غربی‌ها با تبلیغات موفقِ خودشان توانسته‌اند این باور را در بسیارى از ذهن ها به وجود بیاورند که توسعه‌یافتگى مساوى است با غرب و غربى شدن! هر کشورى بخواهد کشور توسعه‌یافته‌اى محسوب بشود، بایستى غربى بشود! این درحالی است که، الگوى پیشرفت غربى، یک الگوى ناموفق است و بشریت را دچار فاجعه کرده‌اند. پیشرفت هاى غربى، پیشرفت هایى است که امروز همه‌ى دنیا و همه‌ى بشریت دارند از آن رنج می برند. پیشرفت تمدن غربى در طول قرن هاى متمادى، این کشورها را از لحاظ اخلاقى دچار مشکل کرده؛ آنها را از لحاظ اخلاقى به انحطاط کشانده؛ بنابراین، پیشرفت غربى، پیشرفت ناموفقى است. باید پیشرفت را با الگوى اسلامى – ایرانى پیدا کنیم، اسلامى به خاطر اینکه بر مبانى نظرى و فلسفى اسلام و مبانى انسان‌شناختى اسلام استوار است و ایرانى، چون فکر و ابتکار ایرانى، این را به دست آورده است.
ما برای رشد فرهنگی بومی، ملی و دینی خویش و تحقق تمدن نوین ایرانی و اسلامی، که جلوه اصلی آن سبک زندگی به شمار می رود ناگزیر به تولید، بازآفرینی، ابتکار در ابعاد مفهومی، رسانه ای و صنایع فرهنگی هستیم، این سخن به خوبی در بیانات رهبر معظم انقلاب نیر نمایان است: « ما برای ساختن این بخش [ اصلی و اساسی] از تمدن نوین اسلامی[که همان سبک زندگی است ]، بشدت باید از تقلید پرهیز کنیم؛ تقلید از آن کسانی که سعی دارند روشهای زندگی و سبک و سلوک زندگی را به ملتها تحمیل کنند. امروز مظهر کامل و تنها مظهر این زورگوئی و تحمیل، تمدن غربی است. نه اینکه ما بنای دشمنی با غرب و ستیزه گری با غرب داشته باشیم، ستیزه گری و دشمنیِ احساساتی نیست… علت این است که فرهنگ غرب، یک فرهنگ مهاجم است. فرهنگ غرب، فرهنگ نابودکننده ی فرهنگ هاست. هرجا غربی ها وارد شدند، فرهنگ های بومی را نابود کردند، بنیان های اساسیِ اجتماعی را از بین بردند؛ تا آنجائی که توانستند، تاریخ ملت ها را تغییر دادند، زبان آنها را تغییر دادند، خط آنها را تغییر دادند»[۱]
با این شرایط باید اذعان کرد، فرهنگ تنها وسیله رهایی از استعمار است، زیرا همانطوری که ویلیام ریورس اظهار می دارد: بر اثر نتایج تعارض میان فرهنگ غربی و فرهنگ بومی در برخی از قبائل که در حالت بدوی زندگی می کردند لذت زندگی از میان رفته است به این اعتبار فرهنگ زدایی که بر اثر آن فرد فاقد هنجارهایی قابل استناد برای رفتار خویش می گردد منجر به بروز برخی دشواری های اجتماعی خواهد شد. بنابراین برای جلوگیری از آسیب های اجتماعی و حفظ فرهنگ از سلطه بیگانه باید با برنامه ریزی دقیق و تلاش مستمر، فرهنگ خودی را تقویت نمود و آنچه را گه در چنته دارد به جامعه معرفی کرد. فرهنگ ایرانی- اسلامی از قدرت و غنای کافی برخوردار است و این امر در روند تاریخ بارها به اثبات رسیده است و با تمام برخوردها و تعارض هایی که داشته توانسته است خود را حفظ کند.[۲]
این رویکرد فعال و ایجابی و اهمیت فرهنگ در این بین، در بیانات مقام معظم رهبری نیز آمده است: « ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ﺗﺤﻮﻟﻰ ﺩﺭ ﻳﻚ ﻛﺸــﻮﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﮔﻴﺮﺩ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﺎﺭﮔﺸﺎﺳﺖ. ﺍﮔﺮ ﻣﻠﺘﻰ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ـ فرض بفرمائید ـ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﺷــﻐﺎﻝ ﺑﻴﮕﺎﻧﻪ، ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺷــﻐﺎﻝ ﺑﻴﮕﺎﻧﻪ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﻫﺪ، ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺛﺮﻭﺕ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻲ ﻫﺎﻯ ﺻﻨﻌﺘﻰ ﻭ ﺫﺧﺎﻳﺮ ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻰ ﺁﻥ ﻣﻠﺖ ﻭ ﺑﻘﻴﺔ ﻣﻌﻴﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ، ﺑﺎﺯ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺁﻥ ﻣﻠﺖ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﻣﻰ ﺁﻳﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺷﻐﺎﻝ ﺑﻴﮕﺎﻧﮕﺎﻥ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﻫﺪ. ﻓﺮﺽ ﺑﻔﺮﻣﺎﻳﻴﺪ ﺟﻨﮕﻰ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﺎﻳﺪ. ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﻳﻚ ﻣﻠﺖ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺁﻥ ﺟﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭﺳــﺖ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻛﻨﺪ ﻳﺎ ﻧﺘﻮﺍﻧﺪ، ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺳــﻼﺡ ﻭ ﻭﺟﻮﺩ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻛﺎﺭﺁﺯﻣﻮﺩﻩ ﻭ ﻛﺜﺮﺕ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﻭ ﻟﺸﻜﺮﻳﺎﻧﻰ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻠﺖ ﺍﺳــﺖ ﻛﻪ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻣﻠﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺟﻨﮓ ﺑﻜﺸــﺎﻧﺪ، ﺩﺭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺟﻨﮓ نگه دارد، به خوب جنگیدن وادار کند و پیروزی را در اختیارش بگذارد.»[۳]
در پایان این مجموعه نوشتار می توان اهمیت مواجهه با فرهنگ مهاجم در بیانی دیگر از رهبر معظم انقلاب مشهود است: « مسأله‌ی فرهنگ و مسأله‌ی صف‌آرایی فرهنگی در مقابل دشمن را جدّی بگیرید. این وظیفه‌ی ماست. این آن چیزی است که بنده هم اگر در راه آن کشته شدم، احساس میکنم که در راه خدا کشته شده‌ام. هرکس در این راه کشته شود، در راه خدا کشته شده و هرکس در این راه، زحمتی متحمّل شود، در راه خدا متحمّل شده است. مسأله، مسأله‌ی کوچکی نیست؛ دشمن ما را از اطراف، محاصره می کند – از طریق کتاب، روزنامه، رادیو و تلویزیون ها، صداهای بیگانه و خبرگزاری ها و جعل خبر و تولید انواع و اقسام وسایل فرهنگی ما همین‌طور بنشینیم و احیاناً هماهنگی و هم صدایی کنیم! این‌که نمی شود. نظام اسلامی بایستی از خودش دفاع کند …»[۴]


[۱]بخشی از بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جوانان استان خراسان شمالی، مورخ: ۲۳/۰۷/۱۳۹۱

[۲]برگرفته از سخنرانی دکتر محمد امیر شیخ نوری، استادیار گروه تاریخ، با عنوان: فرآیندها و مصادیق تاریخی برخورد و سلطه فرهنگی در سمینار بررسی عوامل روانی – اجتماعی تهاجم فرهنگی و راه­های مقابله با آن، خرداد ماه ۱۳۷۳٫

[۳]بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب، مورخ: ۲۸/۰۶/۱۳۷۵٫

[۴]بخشی از بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی. مورخ: ۲۳/۰۹/۱۳۷۸٫

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

 رهبر معظم انقلاب: یک واقعیّت این است که در این کشور از بعد از رحلت امام، سعی یک مجموعه‌ی مصمّمی بر این شد که آرمانهای انقلاب را بکلّ بشویند بگذارند کنار. بعضی‌شان اشتباه کردند و همان اوّل، همین را اعلان هم کردند. در روزنامه مقاله نوشتند، حرف زدند. اینجا یک خطای راهبردی کردند یا خطای […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی