۲۸ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   10 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 2,345
کد خبر:67934
| ف | | |

ماهیت فرهنگ غرب و نوع مواجهه با آن(9)

ابزارهای تهاجم و تبادل فرهنگی

تهاجم فرهنگى، مثل خود کار فرهنگى، اقدام آرام و بى سر و صدایى است. یکى از راه هاى تهاجم فرهنگى، این بوده است که سعى کنند جوانان مؤمن را از پایبندی هاى متعصبانه‌ى به ایمان، که همان عواملى است که یک تمدن را نگه مى‌دارد، منصرف کنند. همان کارى را که در اندلس، در قرن هاى گذشته کردند. یعنى جوانان را در عالم، به فساد و شهوترانى و میگسارى و این چیزها مشغول کردند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ «تهاجم فرهنگى»، با «تبادل فرهنگى» متفاوت است. تبادل فرهنگى لازم است. در تبادل و تعاملات فرهنگى، هدف، بارور کردن فرهنگ ملى و دینی و کامل کردن آن است. اما در تهاجم فرهنگى، هدف، ریشه‌کن کردن فرهنگ ملى و از بین بردن آن است. مناسک دینی حج و پیاده روی عظیم اربعین از جلوه­ های زیبای تعاملات درون دینی است که دارد وارد فرهنگ مردم جهان می­ شود و غربی­ ها به خوبی در حال رصد پیشروی فرهنگ ایرانی، انقلابی و اسلامی هستند و برای هر جنبه پیشبرده فرهنگ ایرانی، انقلابی و اسلامی به دنبال چندین حربه برای ناکارآمد کردن تبادلات فرهنگی جهان اسلام هستند. غربی ­ها با تجربه شکست خویش در وقایع دفاع مقدس به این نتیجه رسیدند که ملت ایران و امت اسلامی یک عقبه‌اى دینی و انسانی دارد. لذا به این نتیجه رسیدند که این ملت را با انزوای سیاسی، تحریم اقتصادى و با محاصره‌ى نظامى، نمى‌شود به زانو درآورد. لذا، به دنبال از بین بردن همان ریشه­ ها و عقبه ارزشمند فرهنگ ایرانی، انقلابی و اسلامی هستند.

رهبر انقلاب اسلامی با درک اهمیت این موضوع بارها این مسئله را تأکید فرموده اند، برای مثال معظم له، در اواخر دهه هفتاد، اهمیت موضوع را این­گونه تشریح کردند: « به‌هرحال، نقش فرهنگ به نظر من یک نقش تعیین کننده و اساسی است و ما امروز مورد تهاجم هستیم. ما بایستی مسائل تهاجم فرهنگی را از لحاظ علمی و اصولی دنبال کنیم. … واقعاً ما الان مورد تهاجمیم …»[۱]

تهاجم فرهنگى، مثل خود کار فرهنگى، اقدام آرام و بى سر و صدایى است. یکى از راه هاى تهاجم فرهنگى، این بوده است که سعى کنند جوانان مؤمن را از پایبندی هاى متعصبانه‌ى به ایمان، که همان عواملى است که یک تمدن را نگه مى‌دارد، منصرف کنند. همان کارى را که در اندلس، در قرن هاى گذشته کردند. یعنى جوانان را در عالم، به فساد و شهوترانى و میگسارى و این چیزها مشغول کردند. غرب با سرکردگی ایالات متحده‌ی آمریکا برای سلطه فرهنگی خود بر ایران در قالب جنگ نرم سعی می‌کند سبک زندگی مردم را تغییر دهد که این عمل به‌مرورزمان سبب تغییر ارزش‌ها و باورهای آن‌ها می‌شود که این عمل را با کمک برخی از جریان‌های زیر عملی می‌سازد.

در جریان نفوذ آمریکا، رئیس‌جمهور آمریکا نقش بسیار مهمی دارد که سیاست‌گذاری در این حوزه را بر عهده دارد و شورای امنیت ملی آمریکا به او کمک می‌کند. در مرحله بعدی تصمیم‌سازان هستند که متشکل از دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات آمریکا و ۲۱ لابی صهیونیستی است. لایه بعدی رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها هستند و پس از آن‌ها ۱۸۱۳ اتاق فکر علیه جمهوری اسلامی فعالیت می‌کنند.[۲]

اهمیت این موضوع در بیان رهبر معظم انقلاب به خوبی نمایان است: « بنده میخواهم عرض کنم که من از مقوله‌ی فرهنگی نگرانم. آن چیزی که بنده را امروز دچار دغدغه می کند، مسأله‌ی فرهنگی است. چرا؟ به‌خاطر این‌که دشمن در این برهه از زمان به سنگر مبارزات فرهنگی با نظام جمهوری اسلامی پناه برده است. دشمن هم ابزار زیادی دارد. بله؛ دشمن ایمان ندارد، یقین در قلبش نیست، متّکی به سنن الهی نیست، کیدش کید شیطان است و لذا ضعیف است؛ اما تلاشش انبوه است، ابزارش مدرن و پولش زیاد است. ما اگر در مقابل این حمله بایستیم، دشمن قطعاً ناکام خواهد شد؛ چون «انّ کید الشّیطان کان ضعیفاً» اما اگر اندکی سستی به خرج دهیم، دشمن با همین حمله خواهد توانست از لحاظ فرهنگی، خسارتی بر ما وارد کند. دغدغه‌ی بنده این است. آن خسارت هم، مثلاً خسارتِ ضربه زدن به ایمانِ نسلِ جوان است؛ یعنی چیزی که هیچ جایگزینی ندارد. یا ضربه زدن به حرکت انقلابىِ عموم مردم است. ضربه‌ی تهاجم فرهنگی اینهاست.»[۳]

فضای مجازی، بازی­ های رایانه ­ای، انیمیشن ­های جذاب، فیلم ­های سینمایی هدفمند و رسانه‌ها ارتباط جمعی همچون شبکه­های ماهواره خبری و فارسی زبان، همه و همه به‌صورت تدریجی و در درازمدت بر شکل‌گیری تصویر ذهنی مخاطبان از دنیای اطراف و مفهوم‌سازی آنان از واقعیت اجتماعی تأثیر به سزایی دارند. هرچقدر که مردم زمان بیشتری را صرف تماشای ماهواره کنند باورها و فرض‌های آنان در مورد زندگی و جامعه بیشتر با پیام‌های مکرر و ثابت در برنامه‌های هنری، تفریحی و سرگرمی ماهواره همخوان خواهد شد.[۴]

فرهنگ غرب به‌صورت تدریجی از طریق رسانه‌ها در ناخودآگاه ذهن مخاطب نفوذ کرده و مخاطب را از فرهنگ خودی بیگانه می‌سازد. رسانه‌ها فقط یکی از راه‌های ترویج فرهنگ غرب است. کتب و نشریات، دانشگاه، پوشش و البسه و… نیز از دیگر راه‌های ترویج فرهنگ غرب می‌باشد. فرهنگ غرب وقتی به‌صورت مختلف در جامعه نفوذ پیدا کند. تمام زندگی افراد جامعه را مورد هدف قرار می‌دهد. در شرایطی که فرهنگ و آداب زندگی و معاشرت مردم به شیوه‌ی غربی تغییر پیدا کند، آنجاست که غرب به‌راحتی می‌تواند در بخش‌های دیگر جامعه نیز نفوذ پیدا کند، چراکه جامعه، پذیرای غرب می‌شود و مردم جامعه به‌جای اطاعت از دستورات و فرامین نظام و مسئولین کشور، فرهنگ غربی را الگوی زندگی خویش قرار می‌دهند.

البته لازم به توضیح است که، صنعت فرهنگی، تکنولوژی و پیشرفت هاى علمى در غرب، وسیله ‏اى براى استثمار ملت هاى دیگر است. غربی ها به مجرّد این که یک قدرت علمى پیدا کردند، آن را به قدرت سیاسى و اقتصادى تبدیل نمودند و به طرف شرق و غرب دنیا راه افتادند و کشورهاى دیگر را استثمار کردند. یکی از ظواهر این فرهنگ مهاجم، تحمیل و اجبار در استفاده زبان و ادبیات انگلیسی می باشد. این مسئله به اندازه مهم و اثرگذار است که رهبر معظم انقلاب نیز درباره آن سخن گفته اند: « در شبه ­قاره­ ی هند، زبان فارسی چند قرن زبان رسمی بود؛ تمام نوشتجات، مکاتبات دستگاه ­های حکومتی، دولتی، مردم، دانشوران، مدارس عمده، شخصیت های برجسته، با زبان فارسی انجام می­گرفت. انگلیس ­ها آمدند زبان فارسی را با زور در هند ممنوع کردند، زبان انگلیسی را رائج کردند. شبه­ قاره­ ی هند که یکی از کانون­ های زبان فارسی بوده، امروز در آنجا زبان فارسی غریب است؛ اما زبان انگلیسی، زبان دیوانی است؛ مکاتبات دولتی با انگلیسی است، حرف زدن غالب نخبگانشان با انگلیسی است – باید انگلیسی حرف بزنند – این تحمیل شده. در همه ی کشورهائی که انگلیس ها در دوران استعمار در آنجا حضور داشتند، این اتفاق افتاده است؛ تحمیل شده است. فرانسوی ها هم در کشورهائی که تحت استعمار آنها بود، زبان فرانسه را اجباری کردند. … پرتغالی ها هم همین جور، هلندی ها هم همین جور، اسپانیائی ها هم همین جور؛ هر جا رفتند، زبان خودشان را تحمیل کردند؛ این می شود فرهنگ مهاجم. بنابراین فرهنگ غرب، مهاجم است.»[۵]


[۱]بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ مورخ: ۲۳/۰۹/۱۳۷۸.
[۲]«رصد فعالیت‌های ۱۵۰ اتاق فکر آمریکا توسط سپاه پاسداران»، خبرگزاری تسنیم، شناسه خبر: ۱۳۱۴۷۸۵، قابل بازیابی در پیوند زیر:
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/11/13/1314785/
[۳] بیانات رهبر معظم انقلاب در آغاز بکار دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، مورخ: ۲۱/۰۶/۱۳۷۳.
[۴] Miller, K. (2005). Communications theories: Perspectives, processes, and contexts. New York: McGraw-Hill
[۵]بخشی از بیانات مقام معظم رهبری در دیدار جوانان استان خراسان شمالی، مورخ: ۲۳/۰۷/۱۳۹۱

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین