۲۷ مهر ۱۳۹۷ مصادف با   8 صفر 1440
تاریخ: ۷ مرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 3,519
کد خبر:67670
| ف | | |

ماهیت فرهنگ غرب و نوع مواجهه با آن(7)

آسیب های فرهنگ مهاجم به فرهنگ ایرانی- اسلامی

ترویج فرهنگ غربی در کشور به‌ مرور زمان سبب گرفتن روحیه‌ی خودباوری و اعتمادبه‌نفس در ملت می‌شود، به این صورت که ذهنیت افراد نسبت به باورها و اعتقادات کشور تغییر پیدا می‌کند و آن‌ها به دلیل نفوذ ظواهر و رنگ و لعابی که فرهنگ غرب در ارکان جامعه پیدا کرده، مجذوب آن می‌شوند و آن را می‌پذیرند.

پایگاه تحلیلی مصداق/  یکی از مهم‌ترین راه‌های سلطه‌ی فرهنگی غرب، ترویج فرهنگ آن از طریق جنگ نرم است. دشمنان ایران برای رسیدن به مقاصد خود هزینه‌های بسیاری صرف آن می‌کنند. غرب از یک سو، تهاجم فرهنگی خود را توسط عوامل خارجی برای دور کردن نسل پس از انقلاب از فرهنگ باثبات نسل‌های قبلی آغاز نموده و از سوی دیگر، عوامل داخلی وابسته خود را برای بسترسازی مناسب در جهت نفوذ بیشتر ارزش‌های غربی بسیج کرده است.(۱)
غرب برای سلطه‌ی فرهنگی به ترویج فرهنگ خود در کشورها می‌پردازد. این ترویج فرهنگ از راه‌های مختلف صورت می‌گیرد که معمولاً اعتقادات و باورهای جامعه را مورد هدف قرار می‌دهد. اما به‌راحتی نمی‌توان فرهنگ غرب را جایگزین اعتقادات و باورهای مردم یک کشور کرد. بر همین اساس غرب برای ترویج فرهنگ خود در کشورها به سراغ راه‌های جامعه‌پذیری فرهنگ آن کشورها می‌رود. نفوذ فرهنگی غرب می‌تواند از طرق و مسیرهای مختلفی صورت گیرد که بسیار خطرناک‌تر از نفوذ اقتصادی و سیاسی است. در همین زمینه رهبری می‌فرمایند: « … نفوذ اقتصادی و امنیتی البته خطرناک است و پیامدهای سنگینی دارد اما نفوذ سیاسی و فرهنگی دشمن، خطر بسیار بالاتری است که همه باید مراقب آن باشند …»(۲)
ترویج فرهنگ غربی در کشور به‌ مرور زمان سبب گرفتن روحیه‌ی خودباوری و اعتمادبه‌نفس در ملت می‌شود، به این صورت که ذهنیت افراد نسبت به باورها و اعتقادات کشور تغییر پیدا می‌کند و آن‌ها به دلیل نفوذ ظواهر و رنگ و لعابی که فرهنگ غرب در ارکان جامعه پیدا کرده، مجذوب آن می‌شوند و آن را می‌پذیرند. درنتیجه فرهنگ «تقلید و دنباله‌روی» پرورش می‌یابد و افراد جامعه دچار «خودکم‌بینی» می‌شوند. وقتی‌که جامعه به مرحله تسلیم در برابر غرب و تقلید و پیروی کورکورانه برسد، آنجاست که «غرب‌زدگی» اتفاق افتاده و درنتیجه غرب به‌صورت غیرمستقیم با نفوذ به فکر و باور مردم سلطه خود را بر مردم تحمیل می‌کند. در این زمینه دیدگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب، قابل‌توجه است. از نظر ایشان در «تهاجم فرهنگی» غرب یک مجموعه‌ی سیاسی یا اقتصادی، برای رسیدن به مقاصد خاص خود و اسارت یک ملت، به بنیان‌های فرهنگی آن ملت هجوم می‌برد. در این هجوم، باورهای تازه‌ای را به زور و به قصد جایگزینی بر فرهنگ و باورهای ملی آن ملت وارد کشور می‌کنند.(۳)

تناسب فرهنگ غرب با فرهنگی مهاجم
فرهنگ غرب را «فرهنگ مهاجم» نیز می‌نامند، چراکه فرهنگ غرب در هر جا که سرایت کند هویت و ذهن ملت‌ها را بر اساس باورهای غلط خود شست‌وشو می‌دهد. پایه‌های فرهنگ غربی بر مادی‌گرایی، لیبرالیسم، سکولاریسم، فردگرایی، پوچ‌گرایی و… بنا شده است. در جامعه‌ای که دین بر اساس انگاره‌های شخصی تعریف می‌شود، تنوع‌طلبی رواج پیدا می‌کند، سرانجام تنوع‌طلبی، انسان به پوچ‌گرایی می‌رسد و در مقابل توحید و خداشناسی از زندگی انسان رخت برمی‌بندد. با این شرایط انسان هیچ ثباتی در زندگی ندارد و این زمینه‌ساز بی‌بندوباری در جامعه می‌شود. پروژه‌ی نفوذ فرهنگی غرب در جهت زوال و یا انقراض فرهنگ‌های دیگر عمل می‌کند؛ اما در ابتدا غرب سعی بر این دارد تا فرهنگ غربی را با ظواهر فرهنگ‌های دیگر بیاراید تا به‌صورت ناخودآگاه موردپذیرش قرار گیرد تا در طی زمان فرهنگ بومی از درون استحاله گردد و آنچه که می‌ماند عناصر پلید فرهنگ غرب است.(۴) 

از تفاوت های فرهنگی تا تسلط فرهنگی
اگر فرهنگ را به عنوان یک سیستم مشترک باورها- ارزش‏ها و روش‏ها در نظر بگیریم، که به مرور زمان گروهی از مردمان در یک بخش از جهان اختیار می‏کنند. عقل و اندیشه در مواجهه با فرهنگ به کار می‏افتد و فرهنگ نیز در پرتو عقل و اندیشه به جلو رانده می‏شود. فرهنگ با مغز انسان یا به عبارتی با عقل و اندیشه برخورد متقابل دارد. از این رو نباید فرهنگ را لایه‏ای دانست که روی مغز می‏نشیند.
ویلیام کاودیل (William Caudill ) اولین دانشمندی است که با پژوهش‏های گسترده در رشته علوم انسانی نقش برخورد فرهنگ شرق با غرب را در رشد شخصیت انسان مطالعه کرده است. در یکی از این پژوهش‏ها، کودکان امریکایی با کودکان ژاپنی مورد تحقیق و مطالعه قرار گرفته‏اند. از جمله نشان داده است که کودکان امریکایی نسبت به کودکان ژاپنی زودتر حرکات بدنی و بازی کردن و صحبت نمودن را شروع می‏نمایند. دلیل آن را فرهنگ امریکایی می‏داند که مادران فرزند خود را هرچه زودتر به تحرک و تکلّم و آزادی و مستقل زیستن تشویق می‏نمایند، در حالی که در فرهنگ ژاپن مادر کودک را پیوسته به آرامش و مؤدب بودن و سر و صدا نکردن و به خود وابسته بودن تشویق می‏نماید.(۵)
این تفاوت های مبنایی و روشی در تفاوت فرهنگ غرب و شرق در لایه های مختلف قابل تحلیل است، این تفاوت در ریشه های فرهنگی در مقایسه فرهنگ غرب با فرهنگ ایرانی و اسلامی دارای تفاوت های بسیار بیشتری خواهد بود. مطمئنا در سالیان اخیر، سیاستمداران، سیاستگذاران و تحلیل گران غربی به وضوح با تفاوت های فرهنگی تمدن غرب با فرهنگ بالقوه اسلامی و تمدن شکوهمند ایرانی آشنا شده اند و اصلی ترین راهبرد خود را برای سلطه خویش بر تمام شئون کشورهای شرقی، آسیایی، آفریقایی و اسلامی، در عدم آشنایی نسل های جدید با فرهنگ ناب اسلام و فرهنگ اصیل ایران می دانند و به تبع آن به دنبال انحراف فرهنگ اسلامی و ایرانی به سمت فرهنگ های پست خواهند بود تا به مرور فرهنگ مسلط در کل عامل فرهنگ غربی نشان داده شود. لذا در تهاجم فرهنگى دشمنان نه فقط ارزش هاى اسلامى، بلکه فرهنگ اصیل ملى مردم، و بیشتر باورهاى راهگشا و مبارک آنان، آماج تیرهاى زهرآگین دشمنان قرار گرفته است.


(۱) سید میر صالح حسینی جبلی، «تعامل غرب‌زدگی و انحرافات اجتماعی»، مجله معرفت، شماره ۸۰، ۱۳۸۳، ص ۷۶٫
(۲) بیانات مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در دیدار با هزاران نفر از فرماندهان سپاه؛ مورخ: ۲۵/۰۶/۱۳۹۴.
(۳) سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، فرهنگ و تهاجم فرهنگی، برگرفته از سخنان مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)، ۱۳۷۳؛ چاپ اول، تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. ص ۳٫
(۴) سید محمدعلی شریعت زاده، «اهداف و راهبردهای دشمن فرهنگی در جنگ نرم علیه خانواده»، اندیشکده راهبردی تبیین
(۵) نقل از مقالهء پست مدرنیسم، احسان یارشاطر، مجله ایران نامه، سال ۲۱، شمارهء ۴، زمستان ۱۳۸۳.

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی