۲۴ مرداد ۱۳۹۷ مصادف با   3 ذیحجه 1439
تاریخ: ۱۱ تیر ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 13,641
کد خبر:67611
| ف | | |

حجت الاسلام لواسانی:

فرهنگ انقلابی یعنی کار برای خدا

فرهنگ انقلابی نگاهی برآمده از فرهنگ دینی است که ریشه در انقلاب اساسی پیامبران دارد همان چیزی که ما آن را مبعث میدانیم و انقلاب اسلامی هم در آن ریشه دارد.پس اگر میگوییم انقلاب اسلامی پیشفرض ما این است که این انقلاب ریشه در مبعث و ملت ابراهیمی دارد.به عبارتی فرهنگ انقلابی یعنی فرهنگی برآمده از اندیشه اسلام ناب محمدی(ص) همان چیزی که در ادبیات امام(ره) رایج است.
لوازم تحقق جامعه ای با فرهنگ انقلابی این است که ما هر کاری می کنیم فقط برای خدا باشد. اینطور کار کردن برای خدا دو جنبه دارد که معمولا به آن توجه نمی شود یک اطاعت فردی، بخش دوم اطاعت جمعی است.

پایگاه تحلیلی مصداق/ انقلاب اسلامی ایران تحولات عمیقی را در ساختارهای فرهنگی، ارزش ها و مناسبات  اجتماعی به وجود آورد؛ که برای بررسی و تبیین این مهم و توجه به مقوله فرهنگ و فرهنگ انقلابی در منظر رهبر انقلاب با حجت الاسلام سید سعید لواسانی امام جمعه لواسانات به گفتگو پرداختیم که مشروح آن تقدیم می گردد.

تعریف شما از فرهنگ و فرهنگ انقلابی چیست؟
برای این که بخواهیم به سوال شما پاسخ دهیم ابتدا باید فرهنگ و فرهنگ انقلابی را معنا کرد. مقوله فرهنگ جزء واژه هایی است که تعاریف زیادی دارد و بعضی از تعاریف با هم قابلیت جمع دارند ولی اگر بخواهیم یک تعریف جامع ازآن ارائه کنیم باید بگوییم “فرهنگ آن چیزی است که قوام یک جامعه به آن است”.که منظور قوام اندیشه، اعتقادات و عملکرد جامعه است. در این تعریفی که بیان شد به نظرم فرهنگ به عنوان یک واژه جدید مضاهی و مساوی با واژه “ملت” در قرآن (مِلَّهَ أَبیکُم إِبراهیمَ) است. در قرآن فرهنگ به دو قسمت ملت ابراهیمی و ملت سکولار یا ملت عرفی تقسیم می شود.فرهنگ به عنوان ابزار نهادینه سازی و ملکه سازی در انسانهاست؛ بعنوان مثال در همین بحث کالای ایرانی تا نهادینه سازی صورت نگیرد به هر میزانی هم که تبلیغات صورت بگیرد قابل پذیرش نیست.
با همین نگاهی که بیان شد یعنی فرهنگ ابراهیمی و فرهنگ سکولار؛ فرهنگ انقلابی نگاهی برآمده از فرهنگ دینی است که ریشه در انقلاب اساسی پیامبران دارد همان چیزی که ما آن را مبعث می دانیم و انقلاب اسلامی هم در آن ریشه دارد.پس اگر می گوییم انقلاب اسلامی پیشفرض ما این است که این انقلاب ریشه در مبعث و ملت ابراهیمی دارد.به عبارتی دیگر، فرهنگ انقلابی یعنی فرهنگی برآمده از اندیشه اسلام ناب محمدی(ص)؛ همان چیزی که در ادبیات امام(ره) رایج است.
یکی از مبناهای انقلاب اسلامی این است که ما آمدیم در مقابل فرهنگ سکولار یا عرفی قیام کردیم و زمینه های محقق شدن فرهنگ اسلام را پیاده کردیم به همین دلیل است که ما می گوییم انقلاب اسلامی ذاتاً انقلاب فرهنگی است تا انقلاب سیاسی؛ یعنی جنبه سیاسی فرع جنبه فرهنگی است. با همه این توضیحات فرهنگ انقلابی روش و سیره بر آمده از قرآن و سیره ائمه اطهار است؛ مبدا این فرهنگ حضرت امام است که با انقلاب اسلامی در کشور ما جلوه پیدا کرد و این راه ادامه دار خواهد بود ان شاالله.

شاخص های یک جامعه با فرهنگ انقلابی چیست؟ لوازم تحقق آن چیست؟
برای تحقق بخشیدن به فرهنگ انقلابی ما باید یکسری امور را رعایت کنیم، رهبر انقلاب یک بحثی دارند به عنوان “فرآیند تحقق اهداف اسلامی” که مشتمل بر پنج مرحله است.۱-انقلاب اسلامی ۲-نظام اسلامی ۳-دولت اسلامی ۴-جامعه اسلامی ۵-تمدن اسلامی؛ انقلاب اسلامی در ۲۲بهمن۱۳۵۷ به ظهور رسید و خط استمرار آن آغاز شد در مرحله دوم با رای”آری” مردم در ۱۲فرودین ۱۳۵۸ و تصویب قانون اساسی و مشخص شدن ارکان نظام اسلامی محقق شد.
امروز در مرحله دولت اسلامی هستیم که با توجه شاخص های آن می شود گفت که محقق نشده و به تبع عدم ظهور دولت اسلامی، جامعه و تمدن اسلامی هم مغفول مانده یعنی ما در حال حاضر به هدف میانه خود نرسیده ایم. این که میگوییم دولت اسلامی محقق نشده بر اساس شاخص های فرهنگ انقلابیست اولین شاخص که می شود به عنوان یک اصل بنیادی از نام برد “محوریت توحید” است یعنی همه افرادی فقط یک هدف را دنبال می کنند آن هم قرب الی الله است.این شاخص به کرّات در بیان حضرت امام(ره) و رهبر انقلاب قابل مشاهده است. شاخص دوم که بر آمده از محوریت توحید است این است که در ما هر کاری که انجام می دهیم وقتی بین دوراهی اهداف دنیوی و اخروی قرار می گیرد انتخاب باید “انتخاب اخروی” باشد.شاخص سوم همان إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ است یعنی “کرامت های انسانی” باید در ما زنده شود.این به معنی مکرمت های رایج اخلاقی نیست و فقط به آن خلاصه نمی شود. باید در ما “عدم پذیرش حقارت” هم زنده شود پس جنبه سیاسی هم دارد.نظر به این شاخص ما در برابر آمریکا راهی به جز مقاومت نداریم.چیزی که قبل از انقلاب رایج بود به تعبیر رهبری گاو شیر ده بودیم برای استکبار؛ مدلی که امروز عربستان در مسیر آن است که کرامت و شرافت انسانی خود را در همراهی با آمریکا خدشه دار می کند. شاخص چهارم “عمل صالح” است که متاسفانه در برخی از مسئولین ما این نگاه وجود ندارد. شاخص پنجم “عدالت اجتماعی” است لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ که همه جانبه اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، فردی و … را شامل می شود. “شاخص ششم “ارتباط معنوی” ای است که انسان باید داشته باشد ارتباط معنوی که بیان می شود ارتباط زیادی با شاخص توحیدی دارد، انسان در جامعه توحیدی ارتباط با قرآن دارد. نمی شود کسی مسلمان انقلابی باشد و با قرآن، نماز و دعا ارتباط نداشته باشد. اگر حضرت امام(ره) و رهبر انقلاب را به عنوان الگوی فرد انقلابی مطرح کنیم عملکرد آنها در نماز، ماه های مبارک از قبیل شعبان و رمضان، دعا و ادعیه، اعتکاف و دیگر اموری که امور معنوی نام گذاری می شود می تواند شاخص خوبی از این ارتباط معنوی به ما نشان دهد.بعد از بیان شاخص های معنوی که تا به اینجا ذکر شد باید از شاخص های مادی هم نام برد؛ شاخص هفتم “پیشرفته بودن جامعه” است که چند جنبه دارد اولین آنها عدم وجود فقر است یعنی در جامعه اسلامی چیزی به عنوان فقر نداریم نه فقر مطلق و نه حتی فقر نسبی. روایات امیر المومنین(ع) در نهج البلاغه خود گواه این شاخص است.بحث معیشت، فاصله طبقاتی و حتی بعضی از آسیب های اجتماعی در این وجه گنجانده می شود. دومین وجه پیشرفته بودن پیشرفت علمی است که این پیشرفت، فرای از علوم حوزوی و اسلامی که از بدیهیات است و باید به پیشرفت خود ادامه دهد، باید علوم انسانی هم همگام با علوم اسلامی رشد کند. نمی شود ما جامعه اسلامی و دولت اسلامی تشکیل دهیم ولی علوم اقتصاد، فرهنگ، جامعه شناسی، روانشناسی و دیگر علوم ما مبنای غربی داشته باشند. به عبارتی باید گفت که علوم انسانی غربی بر پایه سکولاریسم و فلسفه عرفی خودشان نوشته و بنا شده، بنابراین نمی شود بر این علوم اسلام بنا نکرد. ما سالهاست بر اسلامی شدن علوم انسانی تاکید داریم که هنوز با تحقق آن فاصله زیادی داریم.سومین وجه این شاخص پیشرفت در علوم پایه و پزشکی است. این پیشرفت با عدم وابستگی معنا پیدا می کند.البته منکر این نیستیم که باید این علوم را اول از آنها یادگرفت ولی باید سازو کاری ایجاد شود که در بلند مدت، غربی ها برای فراگیری این علوم به ایران سفر کنند و مجبور باشند زبان فارسی را بیاموزند نه بالعکس. چهارمین وجه بروز این پیشرفت، تکامل علوم هسته ای و تکنولوژی است علوم هسته ای، نانو و… که در سالهای اخیر بدون اتکا به غرب در آن ها پیشرفت کرده ایم. ما نباید دستگاه هایمان را از غرب بگیریم و به آنها متکی باشیم.شاخص هشتم “فرهنگ عمومی” است یعنی آن چیزی که در جامعه به عنوان هنجار اجتماعی عمومیت پیدا کند و همه افراد جامعه بر اساس آن عمل کنند. وجدان کاری، نظم، آداب معاشرت و … از ملاک ها و ارزش های یک فرهنگ عمومی است. شاخص های بیان شده به هم تنیده اند به طوری که هر کدام بدون شاخص دیگر معنا ندارد. به عنوان مثال معنویت بدون عدالت منجر می شود به تحجر، امروزه حماقت هایی در جامعه می بینیم. بنابر این همه ی این شاخص های بیان شده باید با هم باشند و بدون هم معنا ندارند.
بحث لوازم تحقق جامعه ای با فرهنگ انقلابی باید به شاخص اول اشاره کرد اینکه که ما هر کاری می کنیم فقط برای خدا باشد. اینطور کار کردن برای خدا دو جنبه دارد که معمولا به آن توجه نمی شود؛ ما یک نوع اطاعت فردی داریم. یعنی کسی باشد و یا نباشد برای شما فرقی ندارد. فرض کنید در یک جزیره ای تنها زندگی می کنید، با رسیدن ظهر، نماز خود را اقامه می کنید، ماه رمضان روزه هستید و دیگر موارد دینی را رعایت می کنید.بخش دوم اطاعت جمعی است.در این بخش دین، نقشه الهی است که باید بر روی زمین پیاده شود، وقتی به این باور برسید که نقشه الهی ست این نقشه اهداف، فرآیندی و فرمانده ای دارد که باید برای به سرانجام رسیدن آن در چهارچوب های آن عمل کرد، همان چیزی که در ادبیات حضرت امام و رهبری به کرّات مشاهده می شود “همه با هم حرکت کنیم” زیر نظر ولی فقیه در راستای تحقق اهداف انقلاب اسلامی این بخش باید به فرهنگ عمومی تبدیل شود.

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

دولت و مسئولان موظّفند که توجّه کنند به جریان عمومی فرهنگ جامعه؛ ببینند کجا داریم میرویم، چه دارد اتّفاق می‌افتد، چه چیزی در انتظار ما است؛ اگر چنانچه مزاحماتی وجود دارد، آنها را برطرف کنند. ما مسئولیّت شرعی داریم، مسئولیّت قانونی داریم در قبال فرهنگ کشور و فرهنگ عمومی کشور.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت