۲۸ مرداد ۱۳۹۷ مصادف با   7 ذیحجه 1439
تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 45,984
کد خبر:67309
| ف | | |

علی اکبر باغستانی:

برخی اجزای موثر اقتصادی تابع حاکمیت نیستند!

برخی اجزاء موثر اقتصادی در کشور وجود دارند که ظاهرا حرف حاکمیت را گوش نمی دهند یعنی حاکمیت هر چقدر تذکر میدهد که فلان کارتان اشتباه است توجهی ندارند. همانند موسسات مالی و اعتباری صبر می کنیم به یک بحران تبدیل شوند و بعد به فکر چاره می گردیم. قبل از ایجاد وضعیت بحرانی باید دقت کرد تا وقتی علایم شکاف اقتصادی در جامعه بروز کرد از بحران ها جلوگیری کرد

پایگاه تحلیلی مصداق/  نام‌گذاری سال جاری به‌ عنوان حمایت از کالای ایرانی  از سوی رهبر انقلاب، نشان دهنده راهبرد اصلی دولت و مردم برای خروج از مشکلات اقتصادی کشور و حرکت به سمت اقتصادی پویا و درون زا است. این راهبرد ضمن ارتقای ظرفیت‌های داخلی و زمینه سازی تحقق اقتصاد مقاومتی، نتایج و فوائدی فراتر از حوزه اقتصاد خواهد داشت. برای تحلیل دقیق این راهبرد و تشریح لوازم و الزامات حمایت از تولید ملی، با دکتر «علی اکبر باغستانی» پژوهشگر و استاد دانشگاه به گفتگو نشستیم که بخش اول و دوم آن پیش از این منتشر شده است. در ادامه بخش سوم و پایانی این گفتگوی تفصیلی تقدیم می گردد.

نشانه های شکاف اقتصادی در ایران از نظر شما چیست؟راه های برون رفت از آن چیست؟
نشانه ی بارز شکاف اجتماعی نارضایتی، یاس و سرخوردگی عمومی است وقتی نارضایتی اجتماعی اتفاق بیفتد آستانه تحمل افراد جامعه پایین بیاید این نشان دهنده ی شکاف اقتصادی است؛ وقتی اختلاس و فسادهای بزرگ در اقتصادی افشا می شود و تعداد آنها زیاد می شود این نشانه دیگر شکاف اقتصادی است.
وقتی ما در اقتصاد بجای علائم رونق اقتصادی نشانه های رکود را می بینیم و می بینیم مشاغل کوچک و متوسط ورشکست می شوند مشاغل و کارخانجات بزرگ تعطیل می شوند، زمین ها تغییر کاربری پیدا می کنند اینها نشانه های قابل ذکر است. موارد متعددی را از مهاجرت به شهرهای بزرگ می بینیم مشاغل کاذبی مثل دستفروشی که اجناس عرضه شده اکثرا کالای قاچاق هستند درحال شکل گیری است این هم نشانه بعدی از این شکاف است.
رکود بخش مسکن و سودهای نامتعارف در فعالیت های دلالی در بازار سکه و ارز را هم می توان به این موارد اضافه کرد.وجود یک اقلیت بسیار ثروتمند که زندگی های لاکچری دارد با خودرو، مسکن و حتی سفرهای گرانقیمت و در عین حال یک اکثریتی فقر مطلق وجود دارند که امنیت غذایی ندارند در روستا ها و حاشیه شهرها زندگی بسیار سختی را می گذرانند معیاری برای فاصله طبقاتی و بروز این شکاف است.هرزمان در اقتصادی آمارهای به روز تولید نشد و حتی شاخص های کلان اقتصادی گزارش نشد به معنای آن است که شکاف اقتصادی در حال شکلگیری است؛ همین که نمی دانیم آیا آمارهای گزارش شده مانند ضریب جینی، نرخ تورم و …قابل اعتماد است یا خیر؟
شکاف اقتصادی نتیجه سالها سیاست های نادرست اقتصادی، فشارهای خارجی و عدم پایبندی به آرمان هاست مشاهده می کنید که تغییر در فرهنگ و سبک زندگی مردم این شکاف را دامن زده است.اما راهکار برون رفت از آن احتیاج به سیاست های یکپارچه و بلند مدت دارد؛ باید مجموعه ای از سیاست های مختلف به صورت یکپارچه طراحی، اجرا و پایش شود بنده سه راهکار که دارای اثرگذاری بالا با کمترین هزینه و مدت زمانی است را برای این مهم پیشنهاد می کنم:
۱)تمرکز بر بهبود قدرت خرید مردم:
ما باید قدرت خرید مردم را افزایش دهیم، سیاست ها ی پرداخت مستقیم به مردم یا اعطا یارانه به مواد مصرفی و حامل های انرژی بخاطر تورم انباشته ای که طی زمان داشته ایم سودمندی خودش را از دست داده است. ما اگر به دنبال پایین آوردن تورم باشیم اما رکود در جامعه فراهم شود مثل حال حاضر اثرات مقطعی دارد و مشکلی را حل نمی کند. کاهش نرخ سود بانکی اولویت بهبود قدرت خرید مردم است. ببینید اگر بنا باشد پولی در بانک در کمتر از پنج سال دو برابر شود افراد جامعه انتظار دارند که با خرید هرکالای سرمایه ای و با دوام مثل خودرو، ارز، سکه و … به همان میزان افزایش نرخ داشته باشند همین عامل افزایش بالارفتن هزینه های سرمایه گذاری و انتظار نابجای سرمایه گذاران است که نتیجه می گیرد که نهاد های تولید که نیروهای کار و سرمایه هستند افزایش بها خواهند داشت و از سودآوری خارج می شوند. به عبارتی زنجیره باطلی شکل می گیرد که باعث می شود هزینه های تولید بالابرود، کالا گران شود، دست مزدهای اسمی افزایش پیدا کند و چون تورم از همه اینها بالاتر است باعث می شود دست مزدهای واقعی کاهش داشته باشد و قدرت خرید مردم کاهش پیدا کند. افت درآمد حقیقی و وجود انواع رانت ها و فرصت های سودآوری کاذب مانند سکه، ارز و مسکن و … انتظارات را متاثر می سازد. نااطمینانی به شرایط آینده، مهمترین عاملی است که مازاد تقاضا در دوره ی جاری را ایجاد می کند. تخصیص را ناکارآمد ساخته و فساد را گسترش می دهد. انبوهی از افراد که می خواهند یک شبه ره صد ساله را طی کنند.
اصلاح این ساختار با بخشنامه و رفتار های دستوری انجام نمی شود مثلا دولت بگویید از فردا بانک ها شش درصد کارمزد یا سود بگیرند این کار باعث انباشت زیان بانکها می شود که یک انفجار را در آینده به دنبال دارد. اتفاقی که برای بازار ارز و دلار افتاد برخی دولت ها خلاف نیروهای بازار عمل کردند بصورت غیر واقعی قیمت دلار را ثابت نگه داشتند تا مدتی که منابع ارزی اجازه می داد قیمت را پایین نگهداشتند و پس از آن آن جهش ایجاد شد.

۲)افزایش شفافیت اطلاعاتی:
رانت و امتیازات یا همان چیزی که به یقه سفیدها یا امضاهای طلایی معروف هستند علت بسیاری از مفسده ها هستند. اگر بازار سرمایه و صنعت بیمه ما شفاف عمل کند سرمایه های خرد به سمت آنها حرکت می کنند ، حرکت های سودا گرانه باید در بورس اوراق بهادار و بورس کالا انجام شود تا نقش ضربه گیر را ایفا نموده و نابرابری اجتماعی را شدت ندهد.
نمونه دیگر شفافیت نظام اطلاعاتی، اطلاعات نظام پرداخت ها است، چرا باید فرد تحصیل کرده ای که در دستگاه الف مشغول است همان فرد با همان توانایی و تحصیلات در دستگاه ب مشغول است تفاوت فاحش درآمدی داشته باشند وقتی شفافیت اطلاعاتی در نظام پرداخته وجود نداشته باشد همین موارد رخ می دهد.
۳)اصلاح ساختار فرهنگی و فکری جامعه:
ما اگر مردمانی مسئولیت پذیر پیگیر و مطالبه گر داشته باشیم مدیرانی پاسخگو و پاکدست خواهیم داشت، مردم کوشا و خردمند هستند که یک جامعه را نجات می دهند فراموش نکنیم سرنوشت یک ملت زمانی تغییر می کند که خود ملت بخواهند. باید روی این مورد متمرکز شود.من بعنوان یک ایرانی احساس مسئولیت و رحم داشته باشم نسبت به هم وطنم، این باعث کاهش شکاف طبقاتی می شود.رسانه ها در تشویق و ترغیب مردم به فرهنگ و جهت حرکت صحیح نقش بسزای دارند.

نسبت شکاف اقتصادی با مسائل سیاسی و اجتماعی چگونه است؟
در زمینه ی مسائل اجتماعی ارتباط و مثال ها زیاد است. برای نمونه انبوه جوانان تحصیل کرده ی بیکار و سرخورده که دچار یاس و نامیدی شده یک جامعه را به نابودی می کشاند. آینده ی کشور را نیز نابود می کند.. این جوان با کم شدن آستانه تحمل و صبر باعث جرائم متنوعی می شود. چرا آمار ازدواج کاهش یافته؟ چرا آمار طلاق افزایش پیدا میکند؟ قطعا یکی از علت ها اقتصادی است وقتی جوان نتواند معاش یک زندگی را تامین کند وقتی زوجین مجبور هستند هر دو کار کنند تا هزینه یک زندگی را پرداخت کنند آن گاه چه فرصتی برای بنیان خانواده باقی خواهد ماند. وجود خشم فرو خفته ی اجتماعی است که بسیاری از بزهکاری های اجتماعی را سبب می شود..
در مورد مسائل سیاسی هم باید بگوییم ما زمانی می توانیم با دنیای بیرون تعامل کنیم که از درون قوی شده باشم. وقتی از درون قوی شده باشم می توانم بر دنیای خارج تاثیر بگذاریم و جلوی بسیاری مسائل مانند سقوط ارزش پول ملی را بگیریم اگر این اتفاق رخ ندهد دنیا از ما نمی پذیرد و این نکته ای است که پنهان نیست و باید پذیرفت که زمانی قدرتمندتر خواهیم شد که برند ساخت ایران در دنیا سهم داشته باشد. آن زمان است که بر تصمیمات جهانی اثرگذار می شویم.
به عنوان نکته ی پایانی باید اشاره کنیم که برخی اجزاء موثر اقتصادی در کشور وجود دارند که ظاهرا حرف حاکمیت را گوش نمی دهند یعنی حاکمیت هر چقدر تذکر میدهد که فلان کارتان اشتباه است توجهی ندارند. همانند موسسات مالی و اعتباری صبر می کنیم به یک بحران تبدیل شوند و بعد به فکر چاره می گردیم. قبل از ایجاد وضعیت بحرانی باید دقت کرد تا وقتی علایم شکاف اقتصادی در جامعه بروز کرد از بحران ها جلوگیری کرد؛ در موضوع قاچاق کالا که بزرگترین ضربه را به تولید داخلی می زند و مهمترین گلایه مندی تولیدکنندگان است مقام معظم رهبری فرمودند “بنده به مسئولین گفته‌ام! وقتی شما آن باند قاچاقچی را پیدا می کنید و آن جنس کلان قاچاق را که چند هزار تُن وزن آن است، وارد کشور می کنید، این جنس را جلوی چشم همه آتش بزنید؛ ضربه بزنید به قاچاقچی، به جنس دارای مشابه داخلی.(۱)  اگر این فرمان رهبری جلوی چشم مردم و دوربین ها انجام می شد تا چه میزان اعتماد عمومی را افزایش می داد؟ وقتی دستور و تدبیر است باید انجام شود؛ شما نگاه کنید از سال ۸۸ نامگذاری و شعار سال اقتصادی است مردم باید یک بار برای همیشه تصمیم به این حرکت بگیرند به نفع کشور و مسئولین را با خود همراه کنند انشاالله کشور از این توصیه ها و فرصت ها بهرمند شود.


(۱) ۱۳۹۵/۰۵/۱۱

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

دولت و مسئولان موظّفند که توجّه کنند به جریان عمومی فرهنگ جامعه؛ ببینند کجا داریم میرویم، چه دارد اتّفاق می‌افتد، چه چیزی در انتظار ما است؛ اگر چنانچه مزاحماتی وجود دارد، آنها را برطرف کنند. ما مسئولیّت شرعی داریم، مسئولیّت قانونی داریم در قبال فرهنگ کشور و فرهنگ عمومی کشور.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت