۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ مصادف با   5 رمضان 1439
تاریخ: ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 571
کد خبر:66718
| ف | | |

قدرت معنوی در سیاست و مدیریت(1)

مدیریت معنوی حاصل عمل صادقانه مسئولین

مدیریت معنوی حاصل نمی شود مگر حاکم، مسئول و مدیر خود پیشتر و بیشتر از سایرین دل داده خداوند متعال باشد و به مرحله معنوی زندگی کردن رسیده باشد. در روایتی از رسول اکرم(ص) از عوامل موثر در اصلاح و یا افساد مردم رفتار حاکمان دانسته شده است:«صِنْفَانِ‏ مِنْ أُمَّتِی إِذَا صَلَحَا صَلَحَتْ أُمَّتِی وَ إِذَا فَسَدَا فَسَدَتْ أُمَّتِی قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَنْ هُمْ قَالَ الْفُقَهَاءُ وَ الْأُمَرَاء».

پایگاه تحلیلی مصداق/ داشتن قدرت شرط اساسی برای هرگونه مدیریتی است. بدون قدرت هیچ اراده ای امکان اداره و مدیریت کردن ندارد. اما سوال این است که در  سیاست و مدیریت اسلامی کدام نوع قدرت، نقش و کارکرد اصلی را ایفا می کند؟ قدرت سخت یا قدرت نرم؟ پاسخ ما با توجه به نتایج پژوهشی که در ادامه و در قالب درسنامه ارائه می گردد آن است که اگرچه تأثیر هیچ کدام از دو نوع قدرت سخت و نرم را در انواع شیوه های سیاست و مدیریت نادیده نمی گیریم، اما در گفتمان اسلامی به نوع خاصی از قدرت نیازمندیم که در ارتباط عمیق با معنویت اسلامی است؛ از این رو قدرت معنوی را مطرح می کنیم که آن نیز مولود گفتمان انقلاب اسلامی و از انواع سخت و نرم قدرت متفاوت است.

اسلام از پیروانش معنوی بودن در همه ابعاد زندگی را انتظار دارد. معنویت فقط یک امر شخصی، فردی و درونی نیست. در اسلام سیاست و اعمال قدرت، مدیریت و هدایت هم باید معنوی باشد تا حکمرانی و اداره اجتماع با نگاه توحیدی و رنگ الهی (صبغه الله) پیوند زده و معنوی شود.

یکی از لوازم یا ابعاد سیاست و مدیریت اسلامی داشتن قدرت معنوی است؛ قدرتی که فرد رهبر، رئیس، مدیر و مسئول در آن می بایست بیش از دیگران خاضع درگاه الهی باشد چرا که هم مسئول است و هم بیشتر در معرض خطر فساد قدرت است و اگر رابطه خویش با خدا را اصلاح کرده، معنوی و خدایی شود رابطه اش با دیگران نیز اصلاح می شود. در صورت حصول چنین توفیقی، نه تنها قدرت و ریاست فسادآور نخواهد بود بلکه موجبات تعالی حکمرانان و صاحبان مناصب در وهله اول و به تبع تعالی بخش افراد جامعه خواهد شد. در چنین اجتماع معنوی ای، از یک طرف حکمرانی، سیاست گذاری و مدیریت فرد مسئول بر مردم و کارمندان صرفاً بر اساس ظواهر امور نخواهد بود، ژرف اندیش و جامع نگر شده و حتی می تواند با تکیه بر قدرت معنوی، قلوب آدمیان را تسخیر و بر دل های آنان مدیریت کند و از طرف دیگر از آنجا که خداوند متعال را در تمامی تصمیمات مد نظر دارد، دارای قابلیت اتکای بسیار بالایی است تا بدانجا که مرئوسان، نیروهای تحت امر، کارگزاران و کارمندان، کارگران و… برای اجرای فرامین و اوامر از یکدیگر سبقت خواهند گرفت.

اما این مدیریت معنوی حاصل نمی شود مگر حاکم، مسئول و مدیر خود پیشتر و بیشتر از سایرین دل داده خداوند متعال باشد و به مرحله معنوی زندگی کردن رسیده باشد. در روایتی از رسول اکرم(ص) از عوامل موثر در اصلاح و یا افساد مردم رفتار حاکمان دانسته شده است:«صِنْفَانِ‏ مِنْ أُمَّتِی إِذَا صَلَحَا صَلَحَتْ أُمَّتِی وَ إِذَا فَسَدَا فَسَدَتْ أُمَّتِی قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَنْ هُمْ قَالَ الْفُقَهَاءُ وَ الْأُمَرَاء» (۱).

امام خمینی(ره) نیز بر این اساس اصرار داشتند که باید معنویت را از درون افراد به ساحت اجتماع، سیاست، اقتصاد و مدیریت وارد کرد تا اهداف عالیه اسلام از این طریق محقق شود. در این درسنامه بدنبال معرفی قدرت معنوی در گفتمان اسلامی و تبیین جایگاه و نقش آن در سیاست و مدیریت هستیم تا از این رهگذر بابی به ظرفیت های راهبردی گفتمان معنویت در عرصه علوم اجتماعی و کاربرد های آن در راستای اهداف نظام اسلامی بگشاییم. ان شاء الله.


۱- حرّانی،۱۴۰۴: ۳۵

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

  رهبر انقلاب: امام بزرگوار فرمود: «آمریکا شیطان بزرگ است» بعضی اصرار دارند این شیطان بزرگ را به شکل فرشته‌ی نجات وانمود کنند، ملت ایران این شیطان را بیرون کرد؛ نباید بگذاریم وقتی از در بیرونش کردیم از پنجره برگردد و نفوذ پیدا کند.‌ آمریکا دشمنی خود را پنهان نمی‌کند؛ یکی لبخند می‌زند، یکی مصوبه […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت