۲۸ تیر ۱۳۹۷ مصادف با   6 ذیقعده 1439
تاریخ: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ |   تعداد بازدیدها: 5,962
کد خبر:66485
| ف | | |

سیر تاریخی «حمایت از کالای ایرانی» در گفتگو با موسی حقانی(2)

مشارکت علما و بانوان، ضامن توفیق ایده های ملی

نکته ای که باید مدنظر داشت این است که در جریانات سیاسی و اجتماعی معاصر، همواره طرح ها و ایده هایی به عمق جامعه رسوخ کرده و توفیق داشته اند که علما و خانواده ها، مخصوصا بانوان را با خود همراه کرده باشند. نمونه این همراهی را در تشکیل بانک ملی ایران برای خلاصی اقتصاد از بانک های غرب و شرق می بینیم. در این قضیه، بانوان تهرانی جمع شده و طلای خود را می فروشند تا با خرید سهام، به تشکیل بانک ملی ایران کمک کنند؛ یا در تاریخ داریم که شیخ فضل الله پول قرض می کنند تا با خرید سهام با این جریان همراهی کنند.

پایگاه تحلیلی مصداق/ اقتصاد پویا و شکوفا، مطالبه جدی همه ملل در همه اعصار بوده است. در سال های اخیر و با نامگذاری اقتصادی سال ها توسط مقام معظم رهبری، این مطالبه به عنوان یکی از اولویت های اصلی کشور مطرح و کم و زیاد توسط مردم و دولت ها پیگیری شده است. در این بین نامگذاری سال ۹۷ به عنوان سال «حمایت از کالای ایرانی» نشان از ضرورت حرکت مردم و مسئولین به سمت رونق و گسترش تولید ملی به عنوان یکی از پایه های اقتصاد مقاومتی می باشد. به همین مناسبت و با هدف بررسی نمونه های تاریخی حمایت از کالای ایرانی، با «دکتر موسی حقانی» استاد و پژوهشگر تاریخ معاصر به گفتگو نشستیم. در بخش اول گفتگو به تبیین شرایط، تلاش امیرکبیر و بررسی سیره علما و مرجعیت شیعه با نگاه سلبی در برابر ورود گسترده کالای خارجی و تضعیف توان داخلی پرداخته بودیم. در بخش دوم به سابقه فعالیت علما با نگاه ایجابی و تحلیل تاریخی برای توفیق طرح ها و ایده های ملی می پردازیم که در ادامه تقدیم می گردد.

 

در مقابل نگاه اقتدار آفرین و عزتمند علما در حمایت از کالای ایرانی، حاکمیت طاغوت مسیر دیگری را طی می کرد. مخصوصا در دوره قاجار که افراد وابسته زیادی در حاکمیت نفوذ کرده بودند. افرادی نظیر میرزا ملکم خان،  میرزا حسین خان سپه سالار، میرزا آقاخان نوری و … عمدتا خود را در پیوند با خارج و ارتباط با بیگانگان مطرح و تعریف کرده بودند.

در این دوره حمایتی از سوی حاکمیت صورت نگرفت چراکه دولتمردان غالبا از شیفتگان غرب بودند؛ وگرنه با تلاش و مجاهدت علما و مردم، می شد نتیجه خوبی از «نهضت تحریم» گرفت و اقتصاد ایران را از ورطه سقوط و وابستگی نجات داد. در این صورت امروز شاهد اقتصادی شکوفا بودیم.

در قضیه «تحریم تنباکو» مشخص شد که مرجعیت شیعه و علمای اسلام در همه بلاد، دنبال تقویت بازار داخلی، حمایت از سرمایه ملی و صیانت از تولیدکننده داخلی هستند و این مشارکت و فعالیت بی نظیر است. وقتی این حمایت از سوی علما صورت می گیرد ما شاهد آن هستیم که بانوان حرمسرا، از آوردن قلیان برای ناصرالدین شاه خودداری می کنند.

این برخوردها محدود به جنبه های سلبی به این معنی که فقط کالای خارجی مصرف نشود، نبود. علما تلاش می کردند که با تشویق کسانی که دارایی و مکنت مالی داشتند به احداث کارخانه و تولیدی، به نحو ایجابی نیز با این قضیه مواجهه داشته باشند. شرکت اسلامیه در اصفهان که در سال ۱۳۱۷ ه.ق تاسیس شد از نمونه های بارز این تلاش است که هم توانست پاسخگوی بازار ایران باشد، هم توانست صادرات به سایر ملل را نیز پوشش دهد. در این فعالیت نیز حمایت گسترده علما و مراجع را شاهد هستیم. حتی مراجع نجف هم در این بحث ورود جدی کردند. اگر مکاتبات و بیانیه های علمای نجف گردآوری شود، خود به تنهایی کتابی قطور می شود که نشان از اجماع علما بر حمایت از کالای ایرانی دارد. در خصوص شرکت اسلامیه، هماهنگی بالایی بین علما، مردم، تجار و صنعتگران اتفاق می افتد که باید از کالای ایرانی حمایت کرد.

در علمای دیگر هم این سلوک دیده می شود؛ مرحوم مدرس کرباس ایرانی به تن می کردند. مرحوم آقای مرعشی نجفی تا پایان عمر این دغدغه و تاکید را داشتند و در لباس هم رعایت می کردند. بین علما نسل به نسل منتقل می شد که اگر از لباس بیگانگان و کفار استفاده شود به همراه لباس، فرهنگ هم منتقل می شود و یا حداقل از صلابت مسلمین نسبت به کفار کاسته می شود.

در این دوره برخی علما با تاکید بر حدیث نبوی مبنی بر اینکه «لا تلبسوا لباس اعدائی و لا تطمعوا مطاعم اعدائی و لا تسکلوا مسالک اعدائی فتکونوا اعدائی کماهم اعدائی»، در قالب فتاوا، سیره عملی و منابر، نفی سبیل و حمایت از تولید ملی را مورد تاکید و توصیه قرار می دادند.

در عصر حاضر نیز، حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری، مکرر تاکید بر حمایت از کالای ایرانی دارند؛ خود مقید بوده و به دیگران هم توصیه می کنند.واقعا هم راه حل مقابله با سلطه بیگانگان و ایجاد شکوفایی اقتصادی، همین «حمایت از کالای ایرانی» است؛ چرا که باعث ایجاد و تقویت اشتغال شده و این گسترش اشتغال، با عث می شود که بسیاری از مسائل فرهنگی، اجتماعی و حتی امنیتی حل شود. در ضمن اینکه باید بدانیم ایران دارای ظرفیت های فراوان است که اگر ما با این راهبرد مبتنی بر حمایت از کالای داخلی پیش برویم، می توانیم همه این ظرفیت ها را به فعلیت رسانده و ایران را در جایگاهی که شایسته است قرار دهیم.

نکته ای که باید مدنظر داشت این است که در جریانات سیاسی و اجتماعی معاصر، همواره طرح ها و ایده هایی به عمق جامعه رسوخ کرده و توفیق داشته اند که علما و خانواده ها، مخصوصا بانوان را با خود همراه کرده باشند. نمونه این همراهی را در تشکیل بانک ملی ایران برای خلاصی اقتصاد از بانک های غرب و شرق می بینیم. در این قضیه، بانوان تهرانی جمع شده و طلای خود را می فروشند تا با خرید سهام، به تشکیل بانک ملی ایران کمک کنند؛ یا در تاریخ داریم که شیخ فضل الله پول قرض می کنند تا با خرید سهام با این جریان همراهی کنند.

از این منظر، تاکیدات چند ساله مقام معظم رهبری در امر اقتصاد، یک فرصت تاریخی به وجود آورده که اگر رویکرد تبلیغی و  کیفیت کالاهای تولید داخل قدری اصلاح و پیشرفت داشته باشند، می توان اقتصاد ایران را مستقل و درون زا کرده و شکوفایی اقتصاد را به بار آورد.

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

دولت و مسئولان موظّفند که توجّه کنند به جریان عمومی فرهنگ جامعه؛ ببینند کجا داریم میرویم، چه دارد اتّفاق می‌افتد، چه چیزی در انتظار ما است؛ اگر چنانچه مزاحماتی وجود دارد، آنها را برطرف کنند. ما مسئولیّت شرعی داریم، مسئولیّت قانونی داریم در قبال فرهنگ کشور و فرهنگ عمومی کشور.

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت