۳۰ شهریور ۱۳۹۷ مصادف با   10 محرم 1440
تاریخ: ۲ اسفند ۱۳۹۶ |   تعداد بازدیدها: 8,473
کد خبر:65545
| ف | | |

مروری بر دغدغه گسترش عدالت در نگاه رهبر کبیر انقلاب اسلامی [بخش دوم]

کی فاتحه کشور را بخوانیم؟

امام خمینی (ره): «آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه دولت و ملت را بخوانیم. آن روزی که رئیس‌جمهور ما خدای نخواسته، از آن خوی کوخ‌نشینی بیرون برود و به کاخ‌نشینی توجه بکند، آن روز است که انحطاط برای خود و برای کسانی که با او تماس دارند پیدا می‌شود. آن روزی که مجلسیان خوی کاخ‌نشینی پیدا کنند خدای نخواسته، و از این خوی ارزنده کوخ‌نشینی بیرون بروند، آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم.»

پایگاه تحلیلی مصداق/  در بخش نخست از این یادداشت گفتیم که رویکرد امام خمینی(ره) به آرمان عدالت، در کشاکش روزگار، از دوران نهضت و طلیعه استقرار جمهوری اسلامی و پس از آن، هرگز دچار تغییر نشد و رنگ نباخت. در دوران نهضت، یکی از ویژگی‌های ممتاز حکومت اسلامی را اقامه عدالت معرفی می‌فرمودند و آن را نسخه بطلان تفکرات چپ و راست می‌شمردند: «اگر حکومت اسلام که رئیسش با رعیت یکسان و دارالحکومه‌اش مسجد روی خاک‌های گرم و سلطانش با کفش و جامه کهنه حکومت می‌کند و ملت در پناه آن با آرامش و در سایه عدل زندگانی می‌کند، روی کار آید، اساس انحرافات چپ و راستی بر باد می‌رود» (۱).

ایشان در کتاب ولایت فقیه، حیات اجتماعی مبتنی بر عدالت را سنت الهی بر می‌شمارند و می‌نویسند: «حکمت آفریدگار بر این قرار گرفته که مردم به طریقه عادلانه زندگی کنند و در حدود احکام الهی قدم بر دارند. این حکمت، همیشگی و از سنت‌های خداوند متعال و تغییرناپذیر است» (۲). در پیام تبریک و تشکر به مناسبت انتخاب جمهوری اسلامی از سوی مردم در دوازدهم فروردین‌ماه سال ۵۸ این‌گونه می‌نویسند: «مبارک باد بر شما روزی که در آن تمام اقشار ملت به حقوق خود می‌رسند، فرقی بین زن و مرد و اقلیت‌های مذهبی و دیگران در اجرای عدالت نیست» (۳).

تیرماه همان سال می‌فرمایند: «ما باید کوشش کنیم که این مطلب را به دنیا ثابت کنیم که مملکت ما یک مملکتی است که متحول شد از رژیم طاغوتی به رژیم اسلامی – انسانی و محتوایش، واقعش تغییر کرده، تحول واقعی فقط اسم نبود که ما بگوییم جمهوری اسلامی» (۴). و همین‌طور پس از این نیز دغدغه عدالت برای امام(ره) یک مساله اساسی است و مسئولین مخاطب اصلی توصیه و هشدار ایشان در این زمینه هستند: «عدالت را اجرا کنید، عدالت را برای دیگران نخواهید، خودتان هم بخواهید. در رفتار عدالت داشته باشید، در گفتار عدالت داشته باشید، تشریفات را کم کنید، و این ملت را خدمت‌گزار باشید» (۵).

با همین دغدغه است که امام خمینی(ره) نسبت به شکاف طبقاتی میان مسئولین نظام و عموم مردم، بسیار حساسیت به خرج می‌دهند و کارگزاران حکومت را با چنین تعابیر سنگینی از گرایش به خوی کاخ‌نشینی و فرهنگ اشرافیت باز می‌دارند:

«آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه دولت و ملت را بخوانیم. آن روزی که رئیس‌جمهور ما خدای نخواسته، از آن خوی کوخ‌نشینی بیرون برود و به کاخ‌نشینی توجه بکند، آن روز است که انحطاط برای خود و برای کسانی که با او تماس دارند پیدا می‌شود. آن روزی که مجلسیان خوی کاخ‌نشینی پیدا کنند خدای نخواسته، و از این خوی ارزنده کوخ‌نشینی بیرون بروند، آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم» (۶).

این کلام امام خمینی(ره) را می‌توان در سرچشمه جوشان حکمت، از بیان امیرالمومنین – علیه السّلام – ریشه‌یابی نمود؛ آن‌جا که حضرت خطاب به مالک‌اشتر می‌نویسند: «خرابی زمین ناشی از تنگ‌دستی کسانی است که بر روی آن کار می‌کنند. اهل زمین هنگامی وضع‌شان بد می‌شود، که دولت‌مردان روحیه تکاثر داشته باشند و از رخدادها عبرت نیاموزند» (۷).

با چنین الگویی می‌توان انتظار داشت تا جذابیت انقلاب اسلامی برای دیگر ملت‌های مسلمان و سایر ملت‌های مستضعف جهان، موجب بسط آرمان‌های والای انقلاب و تکثیر این الگو در نقاط مختلف جهان امروز باشد؛ چنان‌که امام(ره) به تحقق این مهم امیدواری داشتند: «خدای تبارک و تعالی به مستضعفان وعده پیروزی داده است و نمونه‌های پیروزی‌ مستضعفان یکی بعد از دیگری پیدا می‌شود. و من امیدوارم که این نقطه عطف تاریخی که از ایران پیدا شده است به همه ممالک اسلامی، بلکه به همه مستضعفان جهان، پرتوافکن باشد» (۸).

امروز و در پایان چهارمین دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با وجود پیشرفت‌های قابل‌توجه در بسط عدالت، هم‌چنان نسبت به تحقق این آرمان والای انقلاب اسلامی نگرانی‌های اساسی وجود دارد؛ به بیان رهبر معظم انقلاب: «از لحاظ عدالت اجتماعی هم امروز با گذشته، زمین تا آسمان فرق کرده است؛ البته تا آن عدالت اسلامی خیلی فاصله داریم، تا عدالت مطلوب خیلی فاصله داریم. امروز متأسفانه هم‌چنان نشانه‌های اشرافی‌گری و تجملات و بعضی از انحرافات گوناگون [در این زمینه] در جامعه ما کم نیست» (۹).


(۱) صحیفه امام خمینی(ره)؛ جلد دوم، صفحه ۳۴۶
(۲) امام خمینی (۱۳۷۳)؛ ولایت فقیه (موسسه تنظیم و نشر آثار امام(ره))؛ صفحه ۳۱٫
(۳) صحیفه امام خمینی(ره)؛ جلد ششم، صفحه ۴۵۲
(۴) صحیفه امام خمینی(ره)؛ جلد نهم، صفحه ۵۰
(۵) صحیفه امام خمینی(ره)؛ جلد نوزدهم، صفحه ۳۷۸
(۶) صحیفه امام خمینی(ره)؛ جلد هفدهم، صفحه ۳۷۶
(۷) وَإِنَّمَا یؤْتَی خَرَابُ الْاَرْضِ مِنْ إِعْوَازِ أَهْلِهَا، وَإِنَّمَا یعْوِزُ أَهْلُهَا لاِِشْرَافِ أَنْفُسِ الْوُلاَهِ عَلَی الْجَمْعِ، وَسُوءِ ظَنِّهِمْ بِالْبَقَاءِ، وَقِلَّهِ انْتِفَاعِهِمْ بِالْعِبَرِ (نهج‌البلاغه؛ عهدنامه مالک‌اشتر نخعی).
(۸) صحیفه امام خمینی؛ جلد یازدهم، صفحه ۳۵۳
(۹) بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم؛ تاریخ ۱۳۹۵/۰۵/۱۱

 

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

 رهبر معظم انقلاب: یک واقعیّت این است که در این کشور از بعد از رحلت امام، سعی یک مجموعه‌ی مصمّمی بر این شد که آرمانهای انقلاب را بکلّ بشویند بگذارند کنار. بعضی‌شان اشتباه کردند و همان اوّل، همین را اعلان هم کردند. در روزنامه مقاله نوشتند، حرف زدند. اینجا یک خطای راهبردی کردند یا خطای […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی