۲۷ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   9 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۳۰ دی ۱۳۹۶ |   تعداد بازدیدها: 724
کد خبر:64377
| ف | | |

بررسی نقش شبکه های اجتماعی در جنگ نرم(بخش سوم)

دست کاری عقاید از رهگذر نماد سازی، جامعه‌ پذیری و الگوسازی رفتاری

اقدمات نظام سلطه در هدایت افکار عمومی با بهره گیری از شبکه های اجتماعی، در فتنه سال های ۸۸ و ۹۶، نشان از مرحله ای جدید در جنگ رسانه ای و سایبری علیه نظام اسلامی و تهدید علیه انسجام مردم ایران در دارد.

پایگاه تحلیلی مصداق/ در جای جای تاریخ، ردپای تهاجم قدرتمندان با اهداف مختلف و به وسیله ی شیوه ها و ابزاهای متنوع تهاجمی پدیدار است. در این مسیر به جز هواهای نفسانی شخصی و جاه طلبی و اهداف گروهی، می توان تقابل حق و باطل را به عنوان موضوع محوری در تهاجمات مختلف نظامی، فکری و فرهنگی اقوام و تمدن های مختلف بررسی نمود. در این بین ابزارها و شیوه های مختلفی در طول قرون متمادی توسط تمدن ها و کشورهای مهاجم و نیز توسط نیروهای مدافع مورد استفاده قرار گرفته است. بعد از جنگ جهانی دوم و بواسطه پیشرفت تکنولوژی در حوزه ارتباطات و رسانه و نیز بواسطه کاهش تلفات نیروی انسانی و صدمات امکانات و تجهیزات، رویکرد تهاجم دچار دگرگونی شگرفی شد و از جنبه های نظامی به ابعاد فکری و فرهنگی تغییر رویکرد داد تا ضمن تصرف قلب ها، تصرف سرزمین ها نیز با کمترین صدمات مادی و معنوی به صورت مستقیم و غیرمستقیم توسط تمدن مهاجم صورت پذیرد و تأثیرات عمیق تری بر جامعه هدف گذارد. عناوینی همچون جنگ نرم، جنگ رسانه ای و جنگ سایبری نمونه هایی از قالب های تهاجم فکری و فرهنگی در سال های اخیر است که بارها مورد اشاره رهبر انقلاب اسلامی نیز قرار گرفته است.
اقدمات نظام سلطه در هدایت افکار عمومی با بهره گیری از شبکه های اجتماعی، در فتنه سال های ۸۸ و ۹۶، نشان از مرحله ای جدید در جنگ رسانه ای و سایبری علیه نظام اسلامی و تهدید علیه انسجام مردم ایران در دارد. نکته حائز اهمیت رصد اقدامات دشمن از سال ۸۸ به بعد و بررسی تحولات تکنولوژی و فعالیت های سایبری است تا مجددا شاهد فتنه در قالب شبکه های اجتماعی نباشیم و در گام نخست در مقابل اقدمات غرب، به صورت تدافعی و سلبی عمل کرد و فعالیت هایشان را خنثی نمود و در عین حال با اقدامات ایجابی و تهاجمی، قدرت نرم انقلاب اسلامی را به تمامی نقاط جهان صادر کرد و از همین حربه شبکه های اجتماعی، اهداف خویش را جستجو نمود.

 

راهکارهای غرب در جنگ سایبری
با توجه به پیشینه عملکرد کشورهای استکباری علیه جمهوری اسلامی ایران در سال های اخیر به خوبی روشن است که گزینه جنگ و تهاجم نظامی به عنوان اولویت آخر و به تعبیر دقیق تر ابزار ناکارآمد علیه جمهوری اسلامی تلقی می شود. لذا در سال های اخیر تهاجم فرهنگی و جنگ نرم و استفاده از ابزارهای رسانه ای در دستور اتاق های فکر و مورد توجه کار سردمداران کشورهای غربی قرار گرفته است.
رسانه‌ها به سبب نقش خاصی که در انتقال و انتشار فرهنگ ایفا می‌کنند، در صورتی که بر اساس منافع و مصالح عمومی اداره شوند، می‌توانند در تحولات گوناگون اجتماعی، آثاری مثبت بر جای گذارند(معتمدنژاد، ۱۳۷۹ :۳۰) و در سوی دیگر رسانه های بیگانه می توانند، آسیبی جدی به جامعه مورد هدف وارد نمایند. با این وصف، استفاده از تکنولوژی های ارتباطی در قالب فضای مجازی و ابزارهای رسانه ای و در بستر جنگ سایبری به عنوان استراتژی اصلی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است که رهبر معظم انقلاب و بسیاری از کارشناسان و صاحب نظران حوزه فرهنگ و رسانه نیز به آن اشاره داشته اند.
جنگ سایبری یکی از جلوه های جنگ نرم و جنگ رسانه ای است، لذا شیوه های بکار رفته در این رویکرد، شباهت های بسیاری با فرایند جنگ نرم و جنگ رسانه ای دارد. همان گونه که در جنگ نظامی، شناخت اهداف و ابزارهای دشمن و سایر مولفه های مرتبط آن بسیار ضروری به نظر می رسد در مقوله جنگ سایبری نیز این مسئله اهمیت دو چندانی به خود می گیرد؛ زیرا از جهتی این نبرد بسیار پیچیده و دارای ابعاد مختلفی است و از جهت دیگر اساس این جنگ در تغییر خواسته ها و نوع نگاه جامعه هدف است و در مقابل جنگ نظامی که مردم کشور مورد تهاجم، دشمنی طرف مقابل را به خوبی درک می کنند ولی در این جنگ، مردم کشور مورد تهاجم خودشان می توانند به عنوان سرباز در جهت منویات کشور حمله کننده گام بردارند.
ایجاد و گسترش شبکه های اجتماعی اینترنتی جهت جذب نیرو و شبکه سازی به‬ ‫ویژه در نسل جوان برای بهره برداری در اهداف مورد نظر و استفاده از آنها برای انتقال پیام،‬ ‫ساماندهی اخبار، بسط شایعات و … از مهم ترین شیوه های جنگ رسانه ای و سایبری علیه ایران بوده است. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

 

شیوه های جنگ رسانه ای در فضای غبار آلود فتنه
صاحب نظران پذیرفته اند که مفهوم اساسی جنگ روانی و جنگ رسانه ای، عبارت است ‫از دست کاری عقاید، از طریق به کارگیری یک یا چند رسانه ارتباطی و به ‫بیان دیگر ناتوان کردن دشمن برای عمل و عکس العمل به شمار می رود(محمدمنیر، ۱۳۸۷: ۶۰)‬‬‬‬. لذا وسایل ارتباط جمعی، فضای مجازی و به ویژه شبکه های اجتماعی که بالاترین سطح تکنولوژی و ارتباطی را دارد و در دسترس بسیاری از افراد است، می تواند ابزاری مهم در دستیابی غرب به اهداف مداخله جویانه اش باشد. ‬‬‬‬‬‬‬‬
شناخت کارکردهای شبکه های اجتماعی مجازی و آگاه کردن مخاطبین با کارکرد این شبکه ها یک ضرورت است.شبکه های اجتماعی مجازی پدیده نوظهوری است که همزمان با توسعه فناوری اطلاعات در دنیا رایج و با استقبال گسترده اقشار مختلف مردم روبرو شده است. درحالی که شاهد روند رو به رشد کاربران و اعضای شبکه های اجتماعی مجازی هستیم، شناخت ابعاد گوناگون شبکه ها وآگاهی از تأثیرات آن، امری ضروری است. با ورود تکنولوژی در عرصۀ کشورها، همواره باید شاهد فراز و نشیب های آن نیز باشیم. استفاده از فناوری های نوین در کنار ایجاد فرصت، به تهدید نیز تبدیل می شود.(بخشی و همکاران، ۱۳۹۲: ۴۰)
شناسایی اهداف و تاثیرات شبکه های اجتماعی می تواند ما را در نوع مواجهه با حربه ها و فتنه های سایبری مؤثر باشد. رسانه‌ها از رهگذر نمادسازی، جامعه‌پذیری و الگوسازی رفتاری این توانایی را دارند که در رفتار افراد تغییراتی مهم پدید آورند(خانیکی، ۱۳۹۲).
ایجاد نگرش منفی در مردم نسبت به نظام و مسئولین و القای یاس و ناامیدی در مردم، تهییج به اقدام علیه نظام و ترغیب مردم به انجام کنش های اعتراض آمیز، تضعیف نیروهای حامی نظام از نظر روحیه و آمادگی دفاعی، ایجاد اختلاف و شکاف در بین جامعه مخاطب ‫و جناح های درون نظام، تقویت روحیه گروه های اپوزیسیون و ترغیب مردم به عدم مشارکت سیاسی، انتشار اخبار غیر واقعی از وضعیت داخلی ایران و وارونه کردن حقایق از جمله اهداف جنگ رسانه ای غرب علیه مردم و نظام جمهوری ‫اسلامی ایران به شمار می رود.(برگرفته از: اسلامی، ۱۳۹۵)‬‬‬‬‬‬‬‬


منابع مرتبط:

‌- اسلامی، شیما. (۱۳۹۵). «نگاهی به جدیدترین راهبرد رسانه‌ای غرب علیه ایران: خواهرخوانده سعودی بی‌بی سی فارسی در راه است». روزنامه کیهان، کد خبر: ۸۹۰۴۸، انتشار در تاریخ: ۰۹ آبان ۱۳۹۵.
– بخشی، بهاره و همکاران. (۱۳۹۲). «نقش و کارکرد شبکه های اجتماعی». پژوهش نامۀ زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شماره دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۲ ، صص ۳۷-۵۹٫
– خانیکی هادی، بصیریان جهرمی حسین. (۱۳۹۲). «کنشگری و قدرت در شبکه های اجتماعی مجازی، فصلنامه علوم اجتماعی»، ۲، ۶۱٫
– محمد منیر، حجاب.(۱۳۸۷). «جنگ روانی». ترجمه سعید یارمند. تهران : انتشارات مرکز آموزشی و پژوهشی شهید سپهبد صیاد ‫شیرازی. صص ۴۱-۹۱٫‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
– معتمدنژاد، کاظم. (۱۳۷۹). « وسایل ارتباط جمعی ». انتشارات دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی۱۳۵۵، چاپ سوم۱۳۷۹٫تهران.

 

 بخش دوم این یادداشت را در اینجا بخوانید

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین