۲۸ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   10 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۲ دی ۱۳۹۶ |   تعداد بازدیدها: 680
کد خبر:63242
| ف | | |

سیاست از منظر امام خمینی-۶

مرز توسعه کجاست؟

هدف از توسعه در نگرش اسلامی، حاکمیت مکتب اسلام به عنوان امانت الهی است. توسعه نباید به اصول و ارزش های اسلامی صدمه ای وارد کند و به ترویج مفاهیم مخالف اسلام بپردازد. توسعه اسلامی باید بر تجلی دینداری در جامعه، تقویت ایمان، گسترش معنویت و اخلاق اسلامی بیانجامد.

سایت تحلیلی-تبیینی مصداق/ توسعه یکی از مفاهیم کلیدی در دوران اخیر به شمار می آید که دانشمندان و نظریه پردازان مختلف، با دیدگاه ها و نگرش های متفاوت و در برخی از جهات متضاد، به بسط و شرح آن پرداخته اند. اولین نظریه های مدرن و رسمی توسعه در سال های پس از جنگ جهانی دوم و به جهت بازسازی اروپای ویران شده از جنگ مطرح گردید. در واقع مدل های مختلف توسعه تلاشهایی در جهت تجدید سازمان زندگی و معیشت انسان ها بر مبنای عقل مدرن هستند۱. منظور از توسعه در جهان امروز صرفا توسعه اقتصادی با معیارها و موازین خاصی است و اگر گاهی سخن از توسعه فرهنگی یا دیگر ابعاد آن به میان می آید مقصود توسعه فرهنگی است که در راستای توسعه اقتصادی باشد۲. اسلام به عنوان یک نگرش برای زنگی مستقل داعیه دار پیشرفت و توسعه است. اما مفروضات و غایات نظریه توسعه اسلامی با مفهوم رایج غربی آن متفاوت است. هر چند که امکان وجود وجوه مشترک برای هر دو مفهوم نیز وجود دارد. در نظام واژگانی اسلام، کلمه پیشرفت و توسعه معنای خاص خود را دارد. در جهان غرب و نظریات رایج متفاوت است. اسلام توسعه را مفهومی متوازن و متناسب در همه ی ابعاد جامعه می داند که باید فرآیند استحکام پایه های دین و تقویت مبانی اسلام و تربیت و هدایت انسان را فراهم نماید.۳ محور توسعه در اسلام انسان است و در قلمرو معرفت دینی با هدف غایی تربیت انسان کامل دنبال می شود. مقصود اسلام امور مادی نیست بلکه توجه بیشتر در جلب جهات معنوی است۴. البته توجه به معنویات مخلّ نگاه به مادیات نیست لکن مقصود این است که مردم طوری تربیت شوند که مادیات، حجاب برای معنویات نباشد و هنر فرد مسلمان آن است که مادیات را در خدمت معنویات قرار دهد. هدف از توسعه در نگرش اسلامی، حاکمیت مکتب اسلام به عنوان امانت الهی است۶. توسعه نباید به اصول و ارزش های اسلامی صدمه ای وارد کند و به ترویج مفاهیم مخالف اسلام بپردازد. توسعه اسلامی باید بر تجلی دینداری در جامعه، تقویت ایمان، گسترش معنویت و اخلاق اسلامی بیانجامد۷. همانطور که اشاره شد توسعه یک حرکت همه جانبه است که متشکل از ابعاد مختلفی چون توسعه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است. توسعه فرهنگی به عنوان یکی از اساسی ترین بال های توسعه دارای اهداف و غایات مختلفی است. توسعه اسلامی در بُعد فرهنگی، تعلیم و تربیت اسلامی را به عنوان اولین و یکی از مهمترین اهداف در بطن خود دارد. در نگرش اسلامی تربیت و تزکیه مقدم بر تعلیم است و تحصیل علم بدون تقوا کار بی فایده ای به شمار می آید ۸. از دیگر اهداف توسعه فرهنگی با نگرش اسلامی، استقلال است. استقلال به معنای دور شدن از فرهنگی بیگانه و رسیدن به الگوی متناسب با ساختار های کشور و در رأس همه ی اصلاحات، نجات جوان ها از وابستگی به فرهنگ بیگانه است۹. علم و دانش هدف آخر در توسعه ی فرهنگی با نگرش اسلامی است که می تواند یک ملت را در پیشرفت اهداف و رسیدن به توسعه اسلامی نزدیک کند. برای رسیدن به علم و دانش هیچ محدودیتی نیست جز یک شرط و آن هم منجر نشدن آن به حاکمیت بیگانه و از بین نرفتن تعهد، اخلاق و سلامت انسانی که در اینصورت شرایط انحطاط و تباهی فراهم می شود۱۰.

 

 

پی نوشت ها.

۱-    توسعه، شهریار زرشناس، صفحه ۱۲

۲-    توسعه و مبانی تمدن غرب، شهید آوینی، ص۱۷

۳-    جلوه هایی از اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) ، ثواقب، ص ۱۵۲

۴-    صحیفه امام خمینی (ره)، جلد ۱۱، ص ۲۱۹

۵-    صحیفه امام خمینی (ره)،  جلد ۹، ص ۲۸۸

۶-    صحیفه امام خمینی (ره)،  جلد۱۳، ص ۴۳۵

۷-    جلوه هایی از اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)، ص۱۵۵

۸-    صحیفه امام خمینی (ره)،  جلد ۱۳، ص ۴۵

۹-    صحیفه امام خمینی (ره)،  جلد ۱۰، ص ۲۵۶

۱۰-صحیفه امام خمینی (ره)،  جلد ۱۴، ص ۳۵۹

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین