۲۸ آذر ۱۳۹۷ مصادف با   10 ربیع الثانی 1440
تاریخ: ۲۹ آذر ۱۳۹۶ |   تعداد بازدیدها: 538
کد خبر:63225
| ف | | |

سیاست از منظر امام خمینی -3

حکومت حق چه کسی است؟

سایت تحلیلی-تبیینی مصداق /  نیاز به حکومت و رهبری یکی از مباحث اولیه ی نظریه پردازان و اندیشه سازان اسلام بوده است. این موضوع پس از رحلت نبی مکرم اسلام(صل الله علیه و آله) بصورت اندیشه خلافت دینی مطرح شد و با آمیختگی قدرت سیاسی و دینی شکل تازه ای به خود گرفت. در فرق مختلف […]

سایت تحلیلی-تبیینی مصداق /  نیاز به حکومت و رهبری یکی از مباحث اولیه ی نظریه پردازان و اندیشه سازان اسلام بوده است. این موضوع پس از رحلت نبی مکرم اسلام(صل الله علیه و آله) بصورت اندیشه خلافت دینی مطرح شد و با آمیختگی قدرت سیاسی و دینی شکل تازه ای به خود گرفت. در فرق مختلف اسلامی، مسئله حکومت به اشکال مختلف و در فقه و اندیشه سیاسی متبلور شد.

در اندیشه ی سیاسی شیعه به عنوان یکی از فرق اصلی دین اسلام موضوع رهبری و حکومت با نظریه امامت شناخته می شود. امامتی که طبق آموزه های اساسی تشیع از طرف خدا و جهت ریاست عامه ی امور دین و دنیا به زعامت و امامت رسیده است.[۱]
اما در آثار عالمان شیعه اشاره روشنی به تشکیلات و سازمان سیاسی دولت نشده است و دیدگاه مشخص و منسجمی از نظراندیشه سیاسی درباره ی حکومت پس از امام معصوم ارائه نگردید است. جز نظریه حکومت اسلامی که نخستین بار بصورت جامع و کامل در نگاه امام خمینی(ره) تبیین و تدوین شده است.
مهمترین مسئله ای که پس از غیبت معصومین در جهان تشیع پیش آمد، این بود که از غیبت امام چندین سال می گذرد و ممکن است چندین سال دیگر نیز بگذرد و مصلحت اقتضا نکند که معصومی در جامعه ظهور داشته باشد. در طول این مدت احکام اسلامی چه می شود؟[۲] نباید اجرا شود؟ باید تعطیل بماند؟ آیا احکام اسلام مختص زمان خاص است؟ اینها سوالاتی است که جامعه شیعه، حداقل چندین دهه مشغول پاسخگویی به آن بوده است. اما پاسخ اینگونه سوالات بصورت اجمالی این است که احکام اسلام مربوط به زمان و مکان نیست و تا ابد باقی و لازم الاجراست.[۳] موضع استمرار احکام و اجرای حدود الهی تعطیلی ناپذیر است.[۴] لذا صورت تشکیل حکومت و برقراری دستگاه اجرا و اداره از ضروریات عقلی و منطبق بر مفاد آیات و روایات است.
ازجمله دلایلی که درباره ی لزوم تشکیل حکومت بر اساس آیات و روایات و ضرورت عقلی می توان اشاره کرد:
۱- لزوم وجود ارکان ها و نهادهای اجرایی و مجری به منظور اجرای احکام و قوانین
۲- سنت و رویه پیغمبر اکرم(ص) و امیر المومنین(ع)
۳- ضرورت استمرار اجرای احکام
۴- جلوگیری از هرج و مرج و قساد اجتماعی
۵- ماهیت و کیفیت قوانین اسلام که از نظر اجرا مستلزم تشکیل حکومت است
۶- لزوم نجات مردم مظلوم و محروم ( مستضعفین)[۵]
پس از اثبات و مشخص شدن ضرورت تشکیل حکومت از منظر عقل و شرع، نکته حائز اهمیت ویژگی ها، بنیان و اساس حکومت است. مهمترین ویژگی حکومت دینی، پی ریزی اساس و محکمات آن به اصول و ارزش های اسلام و شریعت محمدی است .بنابراین در حکومت دینی قانونگذار خداست[۶] و نبی مکرم اسلام (صل الله علیه و آله) و اولی الامر منکم به امر خدا و در چهارچوب شریعت الهی عهده دار حکومت شده اند.[۷] لذا حاکم حکومت اسلامی و تمامی مناصب حکومتی وجاهت دینی خود را از دین اسلام و خدای متعال می گیرند. مشروعیت الهی حکومت اسلامی مهمترین ویژگی این حکومت و تفاوت مبرّز آن با سایر حکومت هاست.
به طور خلاصه می توان دیگر ویژگی های حکومت اسلامی را چنین برشمرد:
۱- هدف عمده ی حکومت اسلامی تحقق عدالت و قسط است
۲- سوق آحاد ملت به سمت معنویات و عدالت
۳- حکومت وسیله ای برای احقاق حق و انجام معروف و جلوگیری از منکرات[۸]
۴- وجود زعیمی با دو خصلت علم به قانون الهی و عدالت[۹]
پی نوشت:
۱- ابن مطهرحلی, باب حادی عشر, شرح فاضل مقداد حلی صفحه ۶۲
۲- امام خمینی (ره), دولایت فقیه و حکومت اسلامی, موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره), صفحه ۳۰
۳- همان صفحه ۲۹
۴- همان صفحه ۴۹
۵- جهانبخش ثواقب, جلوه هایی از اندیشه سیاسی امام خمینی(ره), نشر حبیب, صفحه ۱۹
۶- امام خمینی (ره), کشف الاسرار, موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره), صفحه ۱۸۴
۷- امام خمینی (ره), دولایت فقیه و حکومت اسلامی, موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره), صفحه ۵۴
۸- جهانبخش ثواقب, جلوه هایی از اندیشه سیاسی امام خمینی(ره), نشر حبیب, صفحه ۳۲ و۳۳
۹- امام خمینی (ره), دولایت فقیه و حکومت اسلامی, موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی(ره), صفحه ۵۰

مطالب مرتبط:

نظرات کاربران

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

avatar

اصل عدالت اگر چه به عنوان یکی از مهمترین رکن های دین اسلام مطرح اسـت اما تـاکنون بیـان روشن و کاملی درباره معیارهای عدالت، بویژه در حوزه «اقتصادی و نسبت آن با عدالت اجتمـاعی» توسط متفکران اسلامی ارائه نشده اسـت. امام خمینی(ره): در ترسیم مسیر حرکت جمهوری اسلامی، عدالت را به عنوان سنگ‌بنایی اساسی معرفی […]

موسسه ایمان جهادی – صهـبا

دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری

سمن اندیشه ولایت

http://www.lohvaghalam.ir/

موسسه حدیث لوح و قلم

دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق(ع)

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

پایگاه اطلاع‌رسانی هم‌اندیشی یاران انقلاب اسلامی

نهضت مردمی پوستر انقلاب

انتشارات حدیث راه عشق

موسسه قدر ولایت

بنیاد فرهنگ و اندیشه اسلامی

موسسه طلایه داران نور آفاق

مؤسسه فرهنگی ولاء منتظر

AIM

بنیاد فرهنگ و اندیشه اعتلاء

گروه روشنای علم

موسسه فرهنگی سراج اندیشه اسلامی

اندیشکده راهبردی تبیین